 |
| Tập thể sư phạm nhà trường trong Lễ Khai giảng năm học 2025 - 2026. |
Với quy mô 35 lớp, gần 2.000 học sinh, nhà trường xác định giáo dục lòng yêu nước không chỉ là nhiệm vụ của môn Giáo dục công dân hay Lịch sử, mà là một quá trình tổng hợp, xuyên suốt, gắn với văn hóa, di sản và thực tiễn đời sống. Trên cơ sở đó, Ban Giám hiệu đã xây dựng mô hình “Lớp học mở” như một hệ sinh thái giáo dục, nơi lịch sử không nằm yên trong sách vở, di sản không chỉ để trưng bày và lòng yêu nước được cụ thể hóa thành trách nhiệm công dân.
Ba trụ cột chiến lược của “Lớp học mở”
Điểm cốt lõi của mô hình là cách “giải mã” giáo dục lòng yêu nước thông qua ba trụ cột chiến lược: Sân khấu hóa lịch sử - Trực quan hóa di sản - Thực tiễn hóa trách nhiệm. Ba trụ cột này không tồn tại rời rạc mà bổ trợ, nâng đỡ lẫn nhau, tạo nên một mạch giáo dục liền mạch từ cảm xúc, nhận thức đến hành động.
Thứ nhất, sân khấu hóa lịch sử để đánh thức cảm xúc. Nhà trường vận dụng tư duy “dùng văn hóa để tải đạo”, biến những sự kiện lịch sử, chính trị vốn dễ khô khan thành các chương trình nghệ thuật giàu tính biểu cảm. Tiêu biểu là chương trình “Ngày hội non sông” hướng tới kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Thông qua các màn đồng diễn dân vũ, âm nhạc cách mạng và kịch bản được xây dựng công phu, dòng chảy lịch sử từ chiến thắng Điện Biên Phủ đến ngày 30/4/1975 được tái hiện sinh động.
Khi học sinh trực tiếp tham gia biểu diễn, hóa thân vào không khí hào hùng của dân tộc, bài học về chủ quyền, độc lập và giá trị của hòa bình không còn là kiến thức phải ghi nhớ, mà trở thành trải nghiệm cảm xúc. Từ đó, lòng tự hào dân tộc được khơi dậy một cách tự nhiên, không áp đặt.
Song song với đó, việc đưa nghệ thuật Cải lương vào học đường thông qua sự phối hợp với Nhà hát Nghệ thuật tỉnh Nam Định là một điểm nhấn đặc biệt. Những vở diễn như “Nữ Trưng Vương”, “Nàng công chúa triều Trần” không chỉ giúp học sinh tiếp cận lịch sử bằng ngôn ngữ nghệ thuật truyền thống, mà còn bồi đắp ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc - nền tảng tinh thần của lòng yêu nước.
 |
Một tiết mục văn nghệ do các em học sinh biểu diễn chào mừng Kỷ niệm 50 năm giải phòng miền Nam - thống nhất đất nước. |
Thứ hai, trực quan hóa di sản để hình thành ý thức pháp lý. Không dừng lại ở cảm xúc, mô hình “Lớp học mở” đưa học sinh đến với lịch sử bằng con đường trực quan. Thông qua việc phối hợp với Bảo tàng tỉnh Ninh Bình, nhà trường triển khai mô hình “Đưa hiện vật bảo tàng về trường học”, biến sân trường thành không gian trưng bày lịch sử sống động.
Việc “mắt thấy, tay chạm” các hiện vật giúp kiến thức lịch sử trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận. Quan trọng hơn, đây là cách giáo dục pháp luật rất cụ thể và hiệu quả: học sinh được tiếp cận trực tiếp với Luật Di sản văn hóa, hiểu rằng di sản không chỉ là niềm tự hào mà còn là đối tượng phải được bảo vệ bằng trách nhiệm công dân. Từ nhận thức ấy, ý thức thượng tôn pháp luật được hình thành một cách bền vững, gắn với trải nghiệm thực tế chứ không chỉ qua lời giảng.
 |
Một tiết mục văn nghệ do các em học sinh biểu diễn ca ngợi - ghi nhớ công ơn của những bà mẹ Việt Nam anh hùng. |
Thứ ba, thực tiễn hóa trách nhiệm để nuôi dưỡng công dân tương lai. Mảnh ghép hoàn thiện mô hình là việc gắn lòng yêu nước với lao động, kỷ luật và định hướng nghề nghiệp. Thông qua các hoạt động trải nghiệm tại Làng gốm Bát Tràng, Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam và các khu di tích, học sinh được quan sát sự cần mẫn, sáng tạo của các nghệ nhân, người lao động.
Từ những trải nghiệm đó, nhà trường truyền tải một thông điệp rõ ràng: yêu nước trong thời bình chính là học tập nghiêm túc, lao động có kỷ luật, làm chủ một nghề và đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Đồng thời, các chuyến đi thực tế còn là môi trường rèn luyện kỹ năng sống, tinh thần tập thể và quy tắc ứng xử nơi công cộng - những phẩm chất cốt lõi của công dân hiện đại, sống và làm việc theo pháp luật.
Giáo dục công dân bằng con đường bền vững
Sự cộng hưởng giữa nghệ thuật, di sản và thực tiễn đã tạo nên một môi trường giáo dục toàn diện tại Trường THCS Hoàng Văn Thụ. Ở đó, “lớp học” không bị giới hạn bởi bốn bức tường, còn “bài học” không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà hướng tới hình thành nhân cách và trách nhiệm xã hội.
 |
| Nhà trường tổ chức cuộc thi tìm hiểu lịch sử Việt Nam. |
Mô hình “Lớp học mở” cho thấy một hướng đi khả thi trong giáo dục công dân hiện nay: Lấy văn hóa làm nền, lấy trải nghiệm làm phương tiện, lấy trách nhiệm công dân làm mục tiêu. Từ những điệu dân vũ hào hùng, những vở cải lương thấm đẫm tinh thần dân tộc đến những bài học lặng lẽ từ hiện vật bảo tàng và lao động đời thường, Trường THCS Hoàng Văn Thụ đang từng bước kiến tạo một thế hệ học sinh Thành Nam giàu lòng yêu nước, hiểu lịch sử, trân trọng di sản và sẵn sàng bước vào đời với hành trang của một công dân có ý thức, kỷ luật và trách nhiệm trong kỷ nguyên hội nhập.
Theo dõi chúng tôi trên:
