Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh có tiền thân là trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn, thành lập năm 1956. Trường có hai ngành đào tạo: Ngành Quốc nhạc và ngành Nhạc Tây Phương, gồm gần 20 chuyên ngành nhạc cụ và lý thuyết âm nhạc. Hiện nay, tổng số chuyên ngành đào tạo của Nhà trường đã lên đến gần 40, bao gồm cả nhạc cụ, thanh nhạc, lý thuyết âm nhạc và sư phạm âm nhạc.
Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh đào tạo đội ngũ biểu diễn; đội ngũ giảng dạy, lý luận và nghiên cứu khoa học âm nhạc; đội ngũ quản lý. Nhà trường tham gia mọi hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật âm nhạc; đóng góp quan trọng vào công cuộc xây dựng và phát triển Văn hóa - Nghệ thuật tại Thành phố Hồ Chí Minh, khu vực phía Nam và cả nước.
Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh đào tạo và bồi dưỡng người học âm nhạc có trình độ Trung cấp, Đại học và Sau Đại học ở các hệ: Chính quy, Văn bằng 2, Vừa làm vừa học; đào tạo theo mô hình xã hội hóa (tùy vào nhu cầu và yêu cầu của người học), Nhà trường cũng thực hiện các hoạt động: Sáng tác, biểu diễn, giao lưu quốc tế, nghiên cứu và khảo sát âm nhạc; đặc biệt là âm nhạc truyền thống vùng Nam Bộ.
Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động Hạng Nhất, Hạng Nhì, Hạng Ba; Huân chương Độc lập Hạng Nhì, Hạng Ba. Nhiều thế hệ giảng viên đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú, Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú. Nhiều chuyên gia của Nhạc viện được mời làm giám khảo cho các cuộc thi âm nhạc quốc tế trên thế giới. Nhiều giảng viên, học sinh, sinh viên đoạt các giải thưởng cao trong và ngoài nước, qua đó tạo nên uy tín và khẳng định vị thế của Nhà trường về chất lượng đào tạo nghệ thuật âm nhạc trong cả nước cũng như khu vực và thế giới.
