Mọi đồ án kiến trúc hay quy hoạch đều bắt đầu từ những trăn trở: Ai sẽ sống ở đó, vùng đất ấy mang những giá trị gì, điều gì cần gìn giữ và lợi ích cộng đồng được bảo đảm ra sao. Tại Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh (UAH), tư duy đào tạo luôn đặt con người, nơi chốn và trách nhiệm xã hội trong mối quan hệ với chuyên môn.
Đào tạo nguồn nhân lực sáng tạo gắn với bản sắc và lợi ích cộng đồng
Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, UAH hình thành bản sắc riêng: cởi mở trong tiếp nhận cái mới, coi trọng thực hành, đề cao cá tính sáng tạo và có khả năng thích ứng với những thay đổi của xã hội. Tinh thần ấy từng được thể hiện qua đồ án về nơi cư trú nông thôn của sinh viên Nguyễn Văn Tất, đạt Giải Nhất cuộc thi của Hiệp hội Kiến trúc sư Quốc tế (UIA) năm 1979. Sau dấu ấn ấy, sinh viên Nhà trường “tiếp đà” tại các giải thưởng chuyên môn trong nước và quốc tế.
Giai đoạn 2016-2025, sinh viên UAH giành 16 Giải Nhất Giải thưởng Loa Thành. Riêng năm 2025, với 16 đồ án đoạt giải ở các hạng mục, Nhà trường được Ban Tổ chức trao Giấy chứng nhận “Trường đạt nhiều giải thưởng Loa Thành nhất”. Trên đấu trường quốc tế, sinh viên ghi dấu ấn với Giải Vàng ARCASIA 2021 qua đồ án “On the Floating Leaves”, Giải Vàng ARCASIA 2023, Giải Vàng AYDA 2024, Giải Nhất AIAC 2026 cùng các giải thưởng Tamayouz, Kaira Looro, Inspireli.
Trong đó, nhiều đồ án lựa chọn những vấn đề của địa phương làm điểm xuất phát: từ quy hoạch cảnh quan chợ hoa Hồ Thị Kỷ, chợ nổi Cái Răng, cồn du lịch Cồn Sơn đến làng đá cổ Bản Gun - Khuổi Ky và khu sinh thái Dần Xây (Cần Giờ). Các đề tài đặt ra yêu cầu phát triển gắn với bảo tồn bản sắc, sinh kế và môi trường sống của người dân.
 |
| Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh nhận Giấy chứng nhận trường đạt nhiều giải thưởng Loa Thành nhất tại Lễ trao giải thưởng Loa thành năm 2025 |
Nhấn mạnh về những giá trị tạo dựng uy tín đào tạo Nhà trường, PGS.TS.KTS. Phạm Trọng Thuật - Hiệu trưởng UAH chia sẻ: “Điều tôi mong muốn là UAH tiếp tục gìn giữ ba giá trị đã làm nên uy tín của mình. Trước hết là nền tảng chuyên môn vững vàng. Thứ hai là tinh thần tự do sáng tạo, dám thử nghiệm và không dễ bằng lòng với những khuôn mẫu có sẵn. Thứ ba là trách nhiệm nghề nghiệp, đặc biệt đối với con người, môi trường và những giá trị văn hóa của mỗi địa phương”.
Với hơn 35.000 Kiến trúc sư, Kỹ sư, Cử nhân cùng gần 1.900 Thạc sĩ, Tiến sĩ đã tốt nghiệp, UAH đã cung cấp nguồn nhân lực cho các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, tổ chức nghề nghiệp và doanh nghiệp. Nhiều cựu sinh viên trưởng thành ở các vị trí chuyên môn, quản lý, trực tiếp tham gia vào quá trình quy hoạch, thiết kế, xây dựng và phát triển đô thị. Đó là đóng góp có ý nghĩa lâu dài của hoạt động đào tạo đối với ngành Xây dựng và đời sống xã hội.
Đưa tri thức chuyên môn giải quyết những vấn đề thực tiễn
Bên cạnh đào tạo, nghiên cứu khoa học, tư vấn và phản biện chuyên môn là những đóng góp trực tiếp của UAH đối với ngành Xây dựng và các địa phương. Nhà trường đã chủ trì hơn 600 đề tài nghiên cứu khoa học các cấp; đội ngũ giảng viên, chuyên gia tham gia biên soạn 11 quy chuẩn, tiêu chuẩn và chỉ dẫn kỹ thuật do Bộ Xây dựng giao. Nhiều nghiên cứu phục vụ các vấn đề về nhà ở, giao thông, không gian công cộng, di sản kiến trúc và phát triển đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến chất lượng sống của người dân và hiệu quả quản lý đô thị.
Đánh giá về vai trò của Nhà trường, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà ghi nhận: “Nhiều thế hệ người học của Trường đã trưởng thành, giữ những vị trí quan trọng tại các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp và tổ chức nghề nghiệp. Thay mặt lãnh đạo Bộ Xây dựng, tôi nhiệt liệt biểu dương những kết quả, đóng góp quan trọng của Nhà trường đối với sự phát triển của ngành Xây dựng cũng như Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam”.
 |
| Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà tặng cờ thi đua cho Nhà trường |
Trong bối cảnh các đô thị đối diện với áp lực về hạ tầng, nhà ở, môi trường và biến đổi khí hậu, yêu cầu đối với nguồn nhân lực kiến trúc, quy hoạch và xây dựng ngày càng mở rộng. Trước yêu cầu đó, UAH chú trọng đưa các công nghệ như BIM, AI, GIS, IoT và Digital Twin vào đào tạo, nghiên cứu ứng dụng. Nhiều đề tài của sinh viên tiếp cận trực tiếp các vấn đề đô thị hiện đại như tái sử dụng phế thải xây dựng, phân luồng giao thông bằng IoT, trạm sạc xe điện sử dụng năng lượng mặt trời, giảm đảo nhiệt đô thị và xử lý nước nhiễm mặn. Những hướng nghiên cứu này cho thấy sự chuyển dịch từ tiếp nhận kiến thức sang tìm kiếm giải pháp có khả năng ứng dụng trong thực tế.
 |
| Nhà trường cũng mở rộng hợp tác với chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức chuyên môn |
Nhìn lại hành trình 50 năm, những công trình, giải thưởng và thành tựu nghiên cứu là những dấu mốc đáng ghi nhận, nhưng đích đến của sự nghiệp đào tạo tại UAH vẫn là cái đẹp và niềm hạnh phúc của nghề. Được vun đắp từ tinh thần văn hóa kiến trúc, cảm xúc sáng tạo và tư tưởng nhân văn của nhiều thế hệ viên chức, người lao động, những giá trị ấy tiếp tục là nền tảng để Nhà trường định hình bản sắc và hướng đến những đóng góp sâu sắc hơn cho xã hội trong giai đoạn tiếp theo.
