Dòng vốn tín dụng đang mở rộng mạnh mẽ vào nông nghiệp, nhưng để bắt nhịp xu hướng số hóa và tăng trưởng xanh, các chuyên gia cho rằng cần một hệ sinh thái đồng bộ hơn – từ dữ liệu, tín dụng đến bảo hiểm.
Tín dụng vào nông nghiệp tăng mạnh nhưng “điểm nghẽn” vẫn tồn tại
Ngày 24/4, tại Hội thảo “Hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh” do Báo Đại biểu Nhân dân phối hợp với Agribank và ABIC tổ chức, các đại biểu nhận định nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước bước chuyển lớn sang nông nghiệp số, nông nghiệp xanh và tuần hoàn – xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị và hội nhập quốc tế.
Phát biểu tại hội thảo, bà Phạm Thị Thanh Huyền, Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân cho rằng, nông nghiệp Việt Nam cần một dòng vốn đủ lớn, đủ dài hạn và có cơ chế phù hợp để thúc đẩy quá trình chuyển đổi thực chất.“Tín dụng không chỉ là kênh cung ứng vốn, mà còn là công cụ quan trọng định hướng dòng vốn, góp phần dẫn dắt quá trình chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững”, lãnh đạo Báo nhấn mạnh.
Thực tế, dòng vốn tín dụng đã có sự ưu tiên rõ rệt cho khu vực này. Dư nợ nông nghiệp, nông thôn hiện đạt khoảng 4,2 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 22% tổng dư nợ nền kinh tế, với hơn 14,6 triệu khách hàng được tiếp cận vốn. Tín dụng xanh cũng tăng nhanh, đạt gần 780 nghìn tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, phần vốn dành cho nông nghiệp xanh và chuyển đổi số vẫn rất khiêm tốn, chỉ hơn 3% trong tổng tín dụng xanh. Nguyên nhân đến từ nhiều rào cản như sản xuất nhỏ lẻ, thiếu dữ liệu minh bạch, năng lực số ở khu vực nông nghiệp còn hạn chế và đặc biệt là phương thức cho vay vẫn phụ thuộc nhiều vào tài sản thế chấp.
 |
| Chuyên gia tài chính ngân hàng Nguyễn Quang Huy |
Agribank và ABIC: Trụ cột dẫn dắt tín dụng xanh và quản trị rủi ro
Trong bức tranh đó, Agribank tiếp tục khẳng định vai trò ngân hàng chủ lực trong lĩnh vực “Tam nông”. Hiện ngân hàng này có dư nợ nông nghiệp, nông thôn khoảng 1,26 triệu tỷ đồng, chiếm 64% tổng dư nợ, phục vụ chủ yếu là khách hàng khu vực nông thôn.
Ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Trưởng Ban Chính sách tín dụng, ngân hàng Agribank cho rằng, trong kỷ nguyên số, tài chính toàn diện không chỉ dừng ở việc cung cấp vốn mà cần giúp người dân trở thành chủ thể tài chính, tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Để làm được điều này, Agribank đang thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, phát triển thanh toán không dùng tiền mặt và đặc biệt là chuyển sang mô hình cho vay dựa trên dòng tiền và hiệu quả sản xuất, thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo.
 |
| Ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Trưởng Ban Chính sách tín dụng, Agribank phát biểu tại Hội thảo |
Song song với tín dụng, vai trò của bảo hiểm – đặc biệt là Bảo hiểm Agribank (ABIC) – được nhấn mạnh như một “mảnh ghép” không thể thiếu. Với gần 20 năm kinh nghiệm, ABIC đã triển khai mô hình tích hợp bảo hiểm vào khoản vay, mỗi năm phục vụ hơn 2,5 triệu hộ và chi trả bồi thường hàng trăm tỷ đồng, góp phần giảm rủi ro và bảo vệ dòng vốn tín dụng.
Theo ông Lê Đình Huy, Phó Tổng giám đốc Bảo hiểm Agribank (ABIC), bảo hiểm không chỉ giúp nông dân vượt qua rủi ro mà còn tạo niềm tin cho ngân hàng và doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh. Đặc biệt, việc triển khai thông qua hợp tác xã được xem là hướng đi hiệu quả để kết nối chuỗi giá trị.
 |
| Ông Lê Đình Huy, Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm ABIC |
Hoàn thiện chính sách: Từ tín dụng chuỗi đến bảo hiểm nông nghiệp
Từ thực tiễn, các chuyên gia và doanh nghiệp đã đưa ra nhiều khuyến nghị chính sách quan trọng. Ông Nguyễn Văn Long, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần Nhật Long cho rằng cần hoàn thiện khung pháp lý cho tín dụng theo chuỗi giá trị, cho phép ngân hàng đánh giá dựa trên dòng tiền và hiệu quả liên kết thay vì tài sản thế chấp; Đồng thời, cần có cơ chế chia sẻ rủi ro, nới điều kiện vay và thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù nông nghiệp.
Ở góc độ bảo hiểm, ABIC đề xuất cho phép tích hợp bảo hiểm vào gói tín dụng như một điều kiện kỹ thuật, đồng thời tăng hỗ trợ phí bảo hiểm cho nông dân, xây dựng hệ thống dữ liệu nông nghiệp quốc gia và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám định, chi trả.
Chuyên gia tài chính Nguyễn Quang Huy nhấn mạnh, bảo hiểm chính là “chìa khóa” để mở rộng tín dụng xanh. Theo ông Huy, khi rủi ro được bảo vệ, ngân hàng sẽ mạnh dạn cho vay, doanh nghiệp tự tin đầu tư và nông dân yên tâm sản xuất. Ông cũng dẫn kinh nghiệm quốc tế khi nhiều quốc gia hỗ trợ tới 70–80% phí bảo hiểm để khuyến khích người dân tham gia.
Các chuyên gia và doanh nghiệp đều cho rằng, để nông nghiệp Việt Nam bứt phá theo hướng xanh và số, không thể chỉ dựa vào tín dụng đơn lẻ mà cần một hệ sinh thái hoàn chỉnh – nơi ngân hàng, bảo hiểm, doanh nghiệp và người dân cùng liên kết, chia sẻ rủi ro và tạo giá trị bền vững.
Thanh Trường
