Hoạt động kiểm tra văn bản được tiến hành thận trọng, xem xét đầy đủ về các khía cạnh pháp lý và thực tiễn

Theo báo cáo của Cục KTVBQPPL, năm 2023, trong bối cảnh khối lượng công việc của Bộ, Ngành nói chung và của Cục KTVBQPPL nói riêng vẫn tiếp tục tăng lên, có nhiều nội dung mới, phức tạp; nhiều nhiệm vụ đột xuất, phát sinh ngoài kế hoạch, thời hạn hoàn thành gấp nhưng Cục KTVBQPPL đã chủ động, nỗ lực khắc phục khó khăn, hoàn thành có chất lượng, hiệu quả các nhiệm vụ được giao với nhiều kết quả nổi bật, cụ thể:

Công tác tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước các lĩnh vực công tác thuộc chức năng, nhiệm vụ của Cục về kiểm tra, rà soát, hợp nhất văn bản QPPL và pháp điển hệ thống QPPL được thực hiện ngày càng có chất lượng, hiệu quả. Từ thực tiễn quản lý, Cục đã nghiên cứu, tham mưu các giải pháp thiết thực, hiệu quả, tạo được những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, kỷ cương của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện công tác xây dựng, ban hành và kiểm soát chất lượng văn bản QPPL để bảo đảm tính thống nhất, minh bạch, khả thi của hệ thống pháp luật, tạo cơ sở nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và thi hành pháp luật để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Công tác kiểm tra, xử lý văn bản QPPL theo thẩm quyền của Bộ Tư pháp được tập trung thực hiện có chất lượng, đúng quy định, nhất là các văn bản liên quan rộng rãi, trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức, doanh nghiệp, môi trường đầu tư kinh doanh, văn bản được người dân, công luận quan tâm. Hoạt động kiểm tra văn bản được tiến hành thận trọng, xem xét đầy đủ về các khía cạnh pháp lý và thực tiễn; việc phát hiện, kết luận kiểm tra đảm bảo được tính chính xác, thuyết phục. Việc theo dõi, đôn đốc xử lý văn bản đã phát hiện, kiến nghị được thực hiện sát sao, quyết liệt, giúp cơ quan ban hành văn bản nhận thức rõ các sai sót để xử lý, ngăn ngừa hậu quả tác động tiêu cực đối với xã hội, tạo được hiệu ứng xã hội tích cực đối với công tác kiểm tra văn bản của Bộ, Ngành Tư pháp.

Trong công tác rà soát văn bản, Cục đã tiếp tục nỗ lực, chủ động thực hiện tốt vai trò là đơn vị đầu mối, giúp Lãnh đạo Bộ quản lý nhà nước và tổ chức triển khai hiệu quả các nhiệm vụ rà soát văn bản, đặc biệt đối với nhiệm vụ là cơ quan thường trực của Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát văn bản QPPL, qua đó đã hoàn thành được khối lượng công việc rất lớn, có nội dung phức tạp, nổi bật như: tham mưu, giúp Chính phủ tổ chức rà soát hệ thống văn bản QPPL theo Nghị quyết số 101/2023/QH15 ngày 24/6/2023 kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV; tổ chức rà soát, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý trên 300 văn bản để phục vụ triển khai Đề án 06 của Chính phủ về ứng dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường điện tử và phát triển kinh tế - xã hội.

Công tác pháp điển hệ thống QPPL được thực hiện với tinh thần tích cực, khẩn trương, đảm bảo chất lượng, có sự phối hợp hiệu quả giữa Bộ Tư pháp với các bộ, ngành, cơ bản hoàn thành việc xây dựng Bộ Pháp điển, vượt tiến độ hơn 01 năm so với thời hạn được đề ra theo Quyết định phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời cập nhật kịp thời, đầy đủ QPPL mới vào Bộ Pháp điển, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, tìm hiểu, sử dụng pháp luật của cơ quan, tổ chức và người dân. Bên cạnh đó, Cục đã thực hiện rất có trách nhiệm và chất lượng nhiệm vụ tham gia góp ý, thẩm định văn bản QPPL do Bộ Tư pháp chủ trì và rà soát dự thảo văn bản QPPL thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trước khi trình Bộ trưởng ký ban hành, thể hiện được vai trò quan trọng của Cục trong công tác của Bộ về xây dựng, thẩm định, cho ý kiến pháp lý đối với văn bản, đề án.

Cùng với các kết quả tích cực trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn nêu trên, Cục tiếp tục thực hiện tốt việc xây dựng, kiện toàn tổ chức cán bộ của đơn vị, đảm bảo dân chủ, đoàn kết nội bộ, hoạt động Chi bộ Đảng và các đoàn thể (Công đoàn, Đoàn Thanh niên) được quan tâm xây dựng, phát triển, hoạt động tích cực, tổ chức được nhiều hoạt động xã hội thiện nguyện ý nghĩa, đóng góp cho cộng đồng; tạo nền tảng về chính trị, tư tưởng, tinh thần để xây dựng đơn vị ngày càng vững mạnh. Đặc biệt trong năm 2023, Cục đã tổ chức nhiều hoạt động có ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 20 năm Ngày thành lập Cục. Với những kết quả đạt được, năm 2023, nhiều tập thể và cá nhân thuộc Cục được tặng danh hiệu thi đua xuất sắc và Bằng khen của Bộ trưởng.

Tại Hội nghị, các công chức, viên chức của Cục và đại biểu tham dự bày tỏ sự nhất trí cao và tiếp tục đóng góp nhiều ý kiến để hoàn thiện dự thảo Báo cáo kết quả công tác năm 2023 và nhiệm vụ, giải pháp công tác năm 2024; đề xuất các kiến nghị, giải pháp để tiếp tục hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Các ý kiến tập trung đánh giá về bối cảnh, tính chất công việc và trách nhiệm của Cục trong việc thực hiện các nhiệm vụ đột xuất, được giao thêm trong lĩnh vực rà soát văn bản.

Tham dự Hội nghị, đại diện Bộ Tài chính đánh giá cao sự hỗ trợ, hướng dẫn, phối hợp kịp thời, trách nhiệm của Cục KTVBQPPL trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa pháp luật của Bộ Tài chính. Trong năm 2023, ngoài các công việc được giao theo Kế hoạch công tác của Cục, đại diện Bộ Tài chính cho rằng, khối lượng công việc phát sinh ngoài kế hoạch, được giao thêm chiếm số lượng lớn, đòi hỏi cao về chất lượng, tiến độ. Tuy nhiên, kết quả đạt được rất tích cực, được Quốc hội, Chính phủ, Bộ, Ngành đánh giá cao. Bộ Tài chính cũng thông tin thêm về việc đang phối hợp với Cục KTVBQPPL xây dựng Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về chế độ kinh phí cho công tác kiểm tra, rà soát văn bản QPPL. Hi vọng đây sẽ là cơ sở pháp lý để các bộ, ngành, các tổ chức pháp chế địa phương có nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ này.

Kiểm tra đầy đủ, kịp thời đối với văn bản có dấu hiệu trái pháp luật

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh biểu dương và ghi nhận sự nỗ lực phấn đấu và những thành tựu trong công tác mà Cục KTVBQPPL đã đạt được trong năm 2023. Thứ trưởng nhấn mạnh, năm 2024 được xác định là năm tăng tốc, bứt phá, có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm 2021 - 2025. Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2024 vừa được Chính phủ ban hành có nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến công tác tham mưu của đơn vị. Để đảm bảo Kế hoạch công tác năm 2024 được thực hiện đầy đủ, đồng bộ, kịp thời và hiệu quả, Thứ trưởng đề nghị Cục KTVBQPPL quán triệt, tập trung thực hiện một số nhiệm vụ sau đây:

Một là, chủ động tham mưu Lãnh đạo Bộ triển khai các giải pháp phù hợp, thiết thực, hiệu quả để thúc đẩy, nâng cao ý thức, trách nhiệm và chất lượng, hiệu quả của các bộ, ngành, địa phương trong việc thực hiện các công tác hậu kiểm văn bản QPPL nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, khả thi của hệ thống pháp luật và kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng, ban hành văn bản QPPL; thúc đẩy sự hoạt động đồng bộ của hệ thống cơ quan kiểm tra văn bản QPPL trong cả nước (đặc biệt là ở cấp bộ và chính quyền cấp tỉnh) về công tác tự kiểm tra và kiểm tra văn bản theo thẩm quyền.

Hai là, chú trọng việc nghiên cứu, đánh giá kết quả và đề xuất giải pháp củng cố, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, rà soát văn bản QPPL trong thời gian tới theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, khả thi, phù hợp với thực tế, nguồn lực và các điều kiện đảm bảo, đề cao trách nhiệm, thẩm quyền của các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong công tác kiểm tra, rà soát, xử lý văn bản QPPL.

Ba là, không ngừng chủ động trong thực hiện công tác kiểm tra văn bản theo thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Kiểm tra đầy đủ, kịp thời đối với văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, trong đó chú trọng các quy định liên quan đến quyền con người, quyền công dân, môi trường đầu tư, kinh doanh. Quyết liệt, chặt chẽ trong việc theo dõi, kiến nghị xử lý văn bản có quy định trái pháp luật theo quy định. Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác kiểm tra văn bản, đặc biệt là phương pháp, cách thức đảm bảo phát hiện nhanh, xử lý kịp thời và triệt để văn bản có quy định trái pháp luật, không phù hợp, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và mong muốn của người dân, xã hội.

Bốn là, tập trung thực hiện tốt nhiệm vụ là bộ phận thường trực, đơn vị đầu mối, tham mưu tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát văn bản QPPL. Phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các cơ quan, đơn vị, bộ, ngành liên quan để tham mưu, xây dựng và tổ chức triển khai thật tốt Kế hoạch hoạt động và các nội dung công việc của Tổ công tác trong năm 2024 để tiếp tục rà soát, xử lý các quy định pháp luật bất cập, không còn phù hợp, nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật.

Năm là, tổ chức thực hiện kịp thời, hiệu quả “Đề án Nâng cao chất lượng và hiệu quả khai thác, sử dụng Bộ Pháp điển” sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để nâng cao giá trị sử dụng Bộ Pháp điển. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan để kịp thời cập nhật văn bản QPPL mới vào Bộ Pháp điển nhanh nhất, đảm bảo nội dung Bộ Pháp điển luôn chính xác, đầy đủ, có độ tin cậy cao. Nâng cao tính ứng dụng công nghệ thông tin trên Bộ Pháp điển, để có thể sử dụng được trên điện thoại thông minh và cung cấp các tính năng tìm kiếm, tra cứu theo văn bản, từ khóa một cách dễ dàng, thuận tiện.

Để thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ trên, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đề nghị Cục tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, không ngừng đổi mới tư duy, phương pháp tổ chức thực hiện công việc. Tổ chức sử dụng hợp lý, có hiệu quả cao nhất nguồn nhân lực của đơn vị để phát huy năng lực của từng cá nhân; chú trọng phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các cơ quan, đơn vị liên quan trong và ngoài Bộ trong thực hiện nhiệm vụ. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ hiệu quả hơn công tác chuyên môn, nghiệp vụ và quản lý, điều hành hoạt động của đơn vị.

Thứ trưởng cũng chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với Cục KTVBQPPL, quan tâm, tạo điều kiện tốt hơn về kinh phí, biên chế, điều kiện làm việc, trong đó ưu tiên bổ sung đội ngũ công chức có chất lượng cao; bố trí các trang thiết bị bảo đảm có đủ điều kiện làm việc… để Cục có thể hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần vào thành tích chung trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Bộ, Ngành Tư pháp.

Thay mặt đơn vị, đồng chí Hồ Quang Huy, Cục trưởng Cục KTVBQPPL cho rằng, để đạt được kết quả tích cực trong năm qua, Cục đã luôn nhận được sự quan tâm, theo dõi và ghi nhận của Lãnh đạo Bộ; sự chia sẻ, phối hợp chặt chẽ của các đơn vị và sự nỗ lực không ngừng của tập thể Lãnh đạo, công chức, viên chức Cục trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất văn bản QPPL và pháp điển. Đồng thời, đây cũng là kết quả, đóng góp của các thế hệ lãnh đạo, công chức của Cục qua các thời kỳ. Tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh, ý kiến phát biểu của các đại biểu tham dự, Cục trưởng xin hứa sẽ thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và tiếp tục phát huy các kết quả đạt được, không ngừng phấn đấu và phát huy sức mạnh tập thể để đạt được nhiều thành công trong năm mới, cùng Bộ, Ngành Tư pháp thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2024.

Hiên Lê