Thúc đẩy phương thức giải quyết tranh chấp thay thế trong kinh doanh

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo quốc tế “Giải quyết tranh chấp thay thế trong kinh doanh - Góc nhìn so sánh và thực tiễn ở Việt Nam và Pháp”

Phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế góp phần xây dựng môi trường kinh doanh an toàn

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Trịnh Tiến Việt, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh, trong hoạt động kinh doanh, tranh chấp là điều khó tránh khỏi. Vấn đề đặt ra là lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp, vừa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, vừa hạn chế tổn thất về thời gian, chi phí và duy trì quan hệ hợp tác.

Theo PGS.TS. Trịnh Tiến Việt, đối với doanh nghiệp, tranh chấp kéo dài có thể làm gián đoạn hoạt động, ảnh hưởng đến dòng vốn và khiến các cơ hội kinh doanh bị bỏ lỡ. Do đó, nhu cầu về những cơ chế giải quyết tranh chấp đáng tin cậy, linh hoạt và hiệu quả ngày càng trở nên thiết thực. Trong bối cảnh đó, trọng tài, hòa giải và các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế đóng vai trò quan trọng, tạo thêm lựa chọn phù hợp với đặc điểm giao dịch và nhu cầu của các bên.

Đánh giá về ý nghĩa của chủ đề Hội thảo, PGS.TS. Trịnh Tiến Việt cho rằng, đây là vấn đề có tính thời sự đối với Việt Nam trong bối cảnh các quan hệ thương mại, đầu tư ngày càng đa dạng, giao dịch xuyên biên giới và hoạt động kinh doanh trên môi trường số tiếp tục phát triển. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng thể chế và dịch vụ pháp lý, trong đó có năng lực phòng ngừa, giải quyết tranh chấp và bảo đảm thi hành kết quả giải quyết.

PGS.TS. Trịnh Tiến Việt, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội phát biểu khai mạc Hội thảo

PGS.TS. Trịnh Tiến Việt nhấn mạnh, phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế không chỉ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh an toàn mà còn củng cố niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Để các phương thức này được lựa chọn và phát huy hiệu quả, cần quan tâm đồng bộ đến chất lượng quy định pháp luật, năng lực của đội ngũ hành nghề, sự hỗ trợ của Tòa án và nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp.

Đề cập đến nội dung trao đổi tại Hội thảo, PGS.TS. Trịnh Tiến Việt cho biết, các tham luận gợi mở nhiều vấn đề đáng chú ý, từ quyền tự quyết của các bên, tính độc lập và bảo mật trong quá trình giải quyết tranh chấp đến việc công nhận, thi hành phán quyết trọng tài và thỏa thuận hòa giải thành. Đây đều là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với thực tiễn Việt Nam.

Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội bày tỏ mong muốn, thông qua góc nhìn so sánh và kinh nghiệm thực tiễn của các chuyên gia Pháp, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam cùng các chuyên gia Việt Nam, Hội thảo làm rõ hơn cách thức vận hành của từng cơ chế, những khó khăn thường gặp và điều kiện để áp dụng hiệu quả; đồng thời trao đổi về việc lựa chọn, phối hợp giữa thương lượng, hòa giải, trọng tài và tố tụng tại Tòa án, cũng như khả năng vận dụng kinh nghiệm của Pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Đáng chú ý, Hội thảo còn đề cập đến vai trò của công chứng viên và các chức danh tư pháp trong phòng ngừa tranh chấp, bảo đảm an toàn giao dịch và hỗ trợ thi hành. Theo PGS.TS. Trịnh Tiến Việt, đây là cách tiếp cận giúp nhìn nhận đầy đủ hơn mối liên hệ giữa việc thiết lập giao dịch, xử lý bất đồng và thực hiện kết quả giải quyết tranh chấp.

Ông Romain Busuttil, Phó Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

Phát triển các phương thức như trọng tài và hòa giải thương mại góp phần giảm tải cho hệ thống Tòa án

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi, làm rõ sự phát triển và vai trò của các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) trong hệ thống pháp luật Pháp và Việt Nam. Các ý kiến cho rằng, trong bối cảnh nhu cầu giải quyết tranh chấp ngày càng đa dạng, việc phát triển các phương thức như trọng tài và hòa giải thương mại có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo thêm lựa chọn cho các bên, góp phần giảm tải cho hệ thống Tòa án, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp.

Các đại biểu cũng phân tích khung pháp lý, những nguyên tắc cơ bản, cơ chế vận hành và mối quan hệ giữa các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế với tố tụng; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của Pháp, Việt Nam về tổ chức hoạt động trọng tài, hòa giải thương mại, những khó khăn, thách thức trong quá trình áp dụng và định hướng hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, các đại biểu dành sự quan tâm đến vai trò của các chức danh tư pháp trong phòng ngừa tranh chấp, bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch và hỗ trợ thi hành án. Trong đó, hoạt động công chứng được đề cập với vai trò bảo đảm tính pháp lý của văn bản, giao dịch, hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp; hoạt động thừa phát lại góp phần hỗ trợ thu hồi các khoản nợ thương mại không có tranh chấp thông qua cơ chế thủ tục đơn giản hóa, kết hợp giữa thỏa thuận và thi hành.

Qua trao đổi kinh nghiệm giữa các chuyên gia Pháp và Việt Nam, Hội thảo làm rõ hơn sự tương đồng, khác biệt trong quy định pháp luật và thực tiễn hoạt động của các thiết chế này, qua đó gợi mở những kinh nghiệm có thể nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện pháp lý và thực tiễn Việt Nam.