Hội thảo quốc tế về bảo vệ dữ liệu cá nhân: Kinh nghiệm quốc tế và định hướng hoàn thiện pháp luật tại Việt Nam

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh khẳng định, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, dữ liệu cá nhân không chỉ là thông tin riêng tư của mỗi cá nhân mà còn trở thành nguồn tài nguyên quan trọng đối với sự phát triển của kinh tế số, xã hội số và quản trị quốc gia. Ông cho rằng cùng với những lợi ích to lớn mà công nghệ số mang lại, các nguy cơ rò rỉ, chiếm đoạt, mua bán và sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân cũng ngày càng gia tăng, tác động trực tiếp đến quyền con người, quyền riêng tư cũng như an ninh, an toàn xã hội.

TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc Hội thảo

Theo Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, việc thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 là dấu mốc pháp lý quan trọng, thể hiện quyết tâm của Nhà nước Việt Nam trong xây dựng khung khổ pháp lý hiện đại nhằm bảo vệ quyền riêng tư và tăng cường niềm tin trong môi trường số. Tuy nhiên, để các quy định của pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế pháp lý liên quan đến xử lý hành vi vi phạm, bảo vệ quyền của chủ thể dữ liệu và xác định rõ trách nhiệm của các bên tham gia xử lý dữ liệu cá nhân.

TS. Lê Trường Sơn nhấn mạnh, Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học và những người làm thực tiễn trong nước, quốc tế cùng trao đổi các vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam trong thời gian tới.

Nhiều góc nhìn pháp lý về hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân

Phiên 1 của Hội thảo với chủ đề “Hành vi vi phạm về dữ liệu cá nhân và biện pháp xử lý” tập trung thảo luận những vấn đề pháp lý đặt ra đối với các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Phiên thảo luận được chủ trì bởi TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh; GS.TS. Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh và PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Hoa, Trưởng Khoa Luật hình sự, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh.

Các chủ trì Phiên 1 của Hội thảo

Những trao đổi, thảo luận tại phiên làm việc tập trung phân tích hành vi vi phạm dữ liệu cá nhân dưới nhiều góc độ khác nhau của pháp luật hình sự, hành chính và dân sự. Qua đó, làm rõ thực trạng vi phạm, những khoảng trống pháp lý cũng như các biện pháp xử lý nhằm tăng cường hiệu quả bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam.

Đáng chú ý, các nội dung không chỉ tiếp cận ở phương diện lý luận mà còn gắn với thực tiễn áp dụng pháp luật, góp phần đưa ra nhiều góc nhìn và kiến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm, bảo đảm quyền riêng tư và quyền của chủ thể dữ liệu trong môi trường số hiện nay.

Phát biểu tại Phiên thảo luận, GS.TS. Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Khoa học xã hội Việt Nam đánh giá cao tính thời sự và ý nghĩa thực tiễn của chuyên đề trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật, sửa đổi Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự. Ông cho rằng Hội thảo không chỉ mang giá trị học thuật mà còn là chất liệu quan trọng để hình thành chính sách tổng thể về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số.

GS.TS. Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

GS.TS. Võ Khánh Vinh cũng đề xuất cần triển khai một hướng nghiên cứu mới mang tính liên ngành, kết hợp giữa luật học, công nghệ số, dữ liệu học, nhân quyền học và công nghệ thông tin. Theo ông, Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu so sánh pháp luật quốc tế để rút kinh nghiệm trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật và xây dựng cơ chế bảo vệ dữ liệu cá nhân phù hợp với thực tiễn trong nước.

Làm rõ quyền của chủ thể dữ liệu và trách nhiệm của các bên liên quan

Phiên 2 của Hội thảo với chủ đề “Quyền của chủ thể dữ liệu bị vi phạm và trách nhiệm của các bên liên quan” tập trung thảo luận những vấn đề pháp lý liên quan đến quyền của cá nhân khi dữ liệu bị xâm phạm, đồng thời làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và cá nhân trong hoạt động xử lý dữ liệu. Phiên thảo luận do TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh; GS.TS. Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh và PGS.TS. Trần Thị Thuỳ Dương, Trưởng Khoa Luật quốc tế, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh chủ trì.

Toàn cảnh Phiên 2 của Hội thảo

Tại phiên làm việc, các đại biểu tập trung phân tích quyền của chủ thể dữ liệu trong trường hợp bị xâm phạm, cũng như trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan trong quá trình thu thập, lưu trữ và sử dụng dữ liệu cá nhân. Thông qua việc phân tích và so sánh với pháp luật của nhiều quốc gia, các chuyên gia đã đưa ra những góc nhìn, kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất giải pháp góp phần hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền của chủ thể dữ liệu cũng như trách nhiệm của các bên liên quan tại Việt Nam.

Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật Anvi, trọng tài viên Viac phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật Anvi, trọng tài viên Viac nhận định Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là quy định rất cần thiết trong bối cảnh tình trạng thu thập, lưu giữ, mua bán và lạm dụng dữ liệu cá nhân diễn ra ngày càng phổ biến, trở thành nguyên nhân dẫn tới nhiều hành vi lừa đảo, gian lận và gây mất lòng tin trong xã hội. Theo ông, đây là lĩnh vực liên quan tới gần như toàn bộ cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức trong xã hội.

Luật sư Trương Thanh Đức cũng cho rằng nhiều quy định hiện nay cần tiếp tục được hướng dẫn, giải thích rõ hơn để người dân và doanh nghiệp có thể hiểu và thực hiện đúng. Ông nhấn mạnh cần tập trung vào việc xử lý các hành vi sử dụng dữ liệu trái phép, mua bán hoặc lạm dụng dữ liệu cá nhân; đồng thời đề xuất tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình tuân thủ pháp luật, cũng như có lộ trình phù hợp trong xử lý vi phạm liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Phát biểu bế mạc Hội thảo, GS.TS. Đỗ Văn Đại, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh khẳng định Hội thảo đã thành công cả về tổ chức, đại biểu tham dự và chất lượng nội dung học thuật. Theo ông, Hội thảo đã quy tụ nhiều nhóm đối tượng khác nhau, từ các nhà ngoại giao, nhà nghiên cứu, chuyên gia, luật sư đến đại diện cơ quan, tổ chức thực tiễn, đồng thời mở ra nhiều trao đổi chuyên sâu về các khía cạnh hình sự, dân sự, hành chính và kinh nghiệm quốc tế trong bảo vệ dữ liệu cá nhân.

GS.TS. Đỗ Văn Đại Hội thảo đã được tổ chức thành công

GS.TS. Đỗ Văn Đại cho biết, sau Hội thảo, Trường sẽ tiếp tục nghiên cứu, phát triển các hướng tiếp cận mới về dữ liệu cá nhân, đồng thời xây dựng một cuốn sách chuyên khảo nhằm lan tỏa kiến thức và nâng cao nhận thức xã hội về lĩnh vực này. Ông nhấn mạnh, bảo vệ dữ liệu cá nhân là vấn đề mà ai cũng liên quan và ai cũng có thể là người vi phạm, vì vậy, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật và tăng cường tuyên truyền để dữ liệu cá nhân được bảo vệ tốt hơn trong kỷ nguyên số.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo