Chủ nhật 15/11/2026 10:00
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở trong tình hình mới

Hiện, Bộ Tư pháp đang tập trung xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở. Đây là cơ sở để rà soát, phân định, xử lý các nội dung có liên quan tại Nghị quyết liên tịch số 01/2014/NQLT-CP-UBTWMTTQVN ngày 18/11/2014 của Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hướng dẫn phối hợp thực hiện một số quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở, bảo đảm phù hợp với Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026, yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy, chuyển đổi số, qua đó tạo sự ổn định, minh bạch của hệ thống pháp luật và thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân và hòa giải viên ở cơ sở trong quá trình tra cứu, thực hiện, nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở trong tình hình mới.
Nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở trong tình hình mới
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các thành viên Tổ soạn thảo, đặc biệt là những ý kiến góp ý cụ thể, xác đáng, có tính xây dựng

Sáng ngày 13/10, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp Tổ Soạn thảo dự thảo Nghị định hướng dẫn một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở (dự thảo Nghị định). Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) Cù Thu Anh và Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) Ngô Quỳnh Hoa đồng chủ trì. Tham dự cuộc họp có đại diện các bộ, ngành có liên quan, Sở Tư pháp một số địa phương, các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.

Trao đổi tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Ngô Quỳnh Hoa cho biết, dự thảo Nghị định được kết cấu gồm 06 chương, 33 điều, kế thừa một số quy định còn phù hợp tại Nghị định số 15/2014/NĐ-CP ngày 27/02/2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật hòa giải ở cơ sở; đồng thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện theo hướng bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026, các chủ trương, chính sách của Đảng về yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động hòa giải ở cơ sở.

Về phạm vi điều chỉnh, khác với Nghị định số 15/2014/NĐ-CP chỉ quy định chung chung, dự thảo Nghị định xác định cụ thể các điều, khoản, điểm của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 giao Chính phủ quy định chi tiết, liệt kê rõ các biện pháp được hướng dẫn thi hành.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định cụ thể hóa các hình thức đóng góp, hỗ trợ và nguyên tắc tiếp nhận, quản lý, sử dụng nguồn lực của tổ chức, cá nhân; xác định cơ chế, chủ thể tiếp nhận, theo dõi đối với các khoản hỗ trợ, góp phần huy động nguồn lực xã hội, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích và nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở.

Nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở trong tình hình mới
Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Ngô Quỳnh Hoa cho biết, dự thảo Nghị định được kết cấu gồm 06 chương, 33 điều, kế thừa một số quy định còn phù hợp tại Nghị định số 15/2014/NĐ-CP

Trên cơ sở Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026, dự thảo Nghị định quy định mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở theo hướng vừa kế thừa các nhóm mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật được hòa giải, vừa cập nhật các trường hợp pháp luật hiện hành cho phép tự thỏa thuận, khắc phục hậu quả hoặc xử lý theo hướng khoan dung, giáo dục; đồng thời quy định cụ thể trách nhiệm của hòa giải viên khi phát hiện vụ, việc không thuộc phạm vi hòa giải. Việc sửa đổi nhằm bảo đảm thống nhất với phạm vi hòa giải được quy định trong Luật năm 2026, khắc phục những điểm chưa rõ trong thực tiễn xác định phạm vi hòa giải, tránh việc hòa giải viên can thiệp vào những vụ, việc thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan nhà nước hoặc cơ quan tiến hành tố tụng.

Đáng chú ý, kế thừa Điều 11 Nghị quyết liên tịch số 01/2014/NQLT-CP-UBTWMTTQVN ngày 18/11/2014 của Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hướng dẫn phối hợp thực hiện một số quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở, dự thảo Nghị định quy định cụ thể nội dung về rà soát, đánh giá, trách nhiệm của Trưởng ban công tác Mặt trận, Tổ trưởng tổ hòa giải và Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã; việc đề nghị và quyết định số lượng tổ hòa giải, số lượng hòa giải viên trong mỗi tổ hòa giải góp phần tạo quy trình rõ ràng, thống nhất từ rà soát, đánh giá đến đề nghị và quyết định kiện toàn tổ hòa giải.

Ngoài ra, dự thảo Nghị định còn bổ sung một số quy định về bầu hòa giải viên, chỉ định hòa giải viên, bầu, công nhận Tổ trưởng tổ hòa giải và thôi làm hòa giải viên, Tổ trưởng tổ hòa giải, người được mời tham gia hòa giải và người phiên dịch, hòa giải trực tuyến và hồ sơ, kết quả hòa giải dưới dạng điện tử; sửa đổi, bổ sung quy định về theo dõi việc thực hiện thỏa thuận hòa giải thành và Sổ theo dõi hoạt động hòa giải ở cơ sở, kinh phí, thù lao, hỗ trợ khi gặp tai nạn, rủi ro, trách nhiệm quản lý nhà nước của các cơ quan trong công tác hòa giải ở cơ sở…

Góp ý về phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị định, đại biểu cho biết, thông thường, trường hợp một điều quy định cả phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, khoản 1 sẽ quy định phạm vi điều chỉnh, khoản 2 quy định đối tượng áp dụng. Tuy nhiên, tại dự thảo Nghị định, cả hai khoản của Điều 1 đều quy định về phạm vi điều chỉnh, chưa bảo đảm tính thống nhất trong cách thiết kế điều khoản. Do đó, đại biểu đề xuất cân nhắc gộp hai khoản thành một và diễn đạt theo hướng khái quát, bao quát nội dung điều chỉnh, tránh liệt kê dài dòng, phù hợp với tính chất của nghị định hướng dẫn thi hành.

Nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở trong tình hình mới
Toàn cảnh cuộc họp

Liên quan đến quy định về mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở, đại biểu nhấn mạnh, khoản 2 Điều 3 dự thảo Nghị định quy định các tranh chấp phát sinh từ quan hệ dân sự, gồm tranh chấp về quyền sở hữu, nghĩa vụ dân sự, hợp đồng dân sự, thừa kế và quyền sử dụng đất. Trong khi đó, các khoản 3, 4, 5 và 6 Điều này tiếp tục quy định những nhóm tranh chấp liên quan đến quan hệ hôn nhân và gia đình, lao động, nghĩa vụ dân sự, bồi thường thiệt hại… vốn có nội dung giao thoa với phạm vi quy định tại khoản 2. Vì vậy, đại biểu đề nghị cân nhắc tính cần thiết của việc duy trì đồng thời các khoản này. Trường hợp khoản 2 đã bao quát các nhóm tranh chấp được quy định tại những khoản tiếp theo, cần nghiên cứu lược bỏ các quy định trùng lặp; ngược lại, nếu các khoản 3, 4, 5 và 6 đã xác định cụ thể, đầy đủ từng nhóm tranh chấp, có thể cân nhắc bỏ khoản 2, tập trung quy định rõ từng loại tranh chấp bảo đảm tính minh bạch, dễ hiểu và thuận lợi trong áp dụng.

Đánh giá về nội dung tư vấn việc xác định phạm vi hòa giải ở cơ sở, đại biểu cho rằng, dự thảo Nghị định quy định phù hợp về “trường hợp một vụ, việc đồng thời thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở và thuộc phạm vi hòa giải theo quy định của pháp luật chuyên ngành mà một hoặc các bên đồng thời có yêu cầu hòa giải ở cơ sở và hòa giải theo pháp luật chuyên ngành thì hòa giải viên đề nghị các bên thống nhất lựa chọn một cơ chế hòa giải”. Tuy nhiên, dự thảo Nghị định chưa quy định phương án xử lý trong trường hợp các bên không thống nhất được việc lựa chọn cơ chế hòa giải. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định theo hướng ưu tiên tiến hành hòa giải ở cơ sở nếu các bên cùng tham gia; trường hợp các bên từ chối hòa giải ở cơ sở, hòa giải viên hướng dẫn các bên thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho hòa giải viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, hạn chế lúng túng khi phát sinh tình huống các bên không thống nhất được cơ chế hòa giải.

Đại biểu trao đổi tại cuộc họp

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các thành viên Tổ soạn thảo, đặc biệt là những ý kiến góp ý cụ thể, xác đáng, có tính xây dựng. Thứ trưởng đề nghị Thường trực Tổ soạn thảo tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến, có sự chọn lọc phù hợp để tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Nghị định.

Về một số nội dung trọng tâm, Thứ trưởng yêu cầu rà soát, chỉnh lý phạm vi điều chỉnh theo hướng ngắn gọn, khái quát, không chia thành nhiều khoản không cần thiết, liệt kê rõ các điều, khoản, điểm của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 giao quy định chi tiết và các biện pháp thi hành Luật.

Đối với quy định về mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở, cần thiết kế lại theo hướng đơn giản, dễ hiểu, tránh liệt kê quá chi tiết hoặc trùng lặp, đồng thời bao quát các nhóm mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở. Việc quy định cần bám sát Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026, làm rõ những nội dung cần thiết để thuận lợi cho quá trình áp dụng trên thực tế.

Về tư vấn việc xác định phạm vi hòa giải ở cơ sở, Thứ trưởng đề nghị tiếp thu các ý kiến góp ý, xác định rõ trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã, tránh quy định quá chi tiết đối với nội dung hướng dẫn, giải đáp những vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.

Thùy Dung

Tin bài có thể bạn quan tâm

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật toàn diện, đồng bộ, khả thi

Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật toàn diện, đồng bộ, khả thi

Ngày 11/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo dự thảo Đề án "Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật giai đoạn 2027 - 2030, định hướng đến năm 2045" nhằm tiếp thu các ý kiến, tiếp tục hoàn thiện một số nội dung cơ bản, quan trọng của dự thảo Đề án.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá tài sản, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật) đang được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo hướng đẩy đẩy mạnh thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với nhiệm vụ triển khai xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những định hướng này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, ổn định để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa.
Ứng dụng công nghệ số trong ban hành quyết định hành chính

Ứng dụng công nghệ số trong ban hành quyết định hành chính

Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, ban hành quyết định hành chính ngày càng gắn với môi trường dữ liệu và hệ thống số. Hiện, pháp luật đã có những quy định tạo cơ sở cho ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước, nhưng chưa hình thành khuôn khổ thống nhất điều chỉnh ban hành quyết định hành chính trong môi trường điện tử, đồng thời, chưa làm rõ vai trò của quyết định hành chính như kết quả pháp lý cuối cùng trong dịch vụ công trực tuyến. Nghiên cứu phân tích, chỉ ra các khoảng trống pháp lý như thiếu quy định trực tiếp về quyết định hành chính điện tử; chưa có tiêu chí xác định phạm vi áp dụng; trách nhiệm dữ liệu còn phân tán; giá trị chứng cứ của dữ liệu số chưa rõ; chưa có cơ chế bảo đảm an toàn pháp lý cho người thực thi. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất định hướng hoàn thiện pháp luật nhằm chuẩn hóa quy trình, xác định phạm vi áp dụng và tăng cường bảo đảm pháp lý trong môi trường số.
Pháp luật của một số quốc gia về quyết định hành chính và khuyến nghị đối với Việt Nam

Pháp luật của một số quốc gia về quyết định hành chính và khuyến nghị đối với Việt Nam

Tóm tắt: Quyết định hành chính là văn bản pháp luật có vai trò quan trọng trong quản lý hành chính nhà nước, là phương tiện để chuyển tải các mệnh lệnh của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý. Các quyết định hành chính có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức nên pháp luật cần quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành quyết định hành chính. Tuy nhiên, hiện, pháp luật về quyết định hành chính được quy định trong nhiều văn bản pháp luật chuyên ngành và chưa được hiểu thống nhất về khái niệm quyết định hành chính, quy định cụ thể về trình tự, thủ tục ban hành, dẫn đến thực tiễn áp dụng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Qua nghiên cứu pháp luật của Đức, Nhật Bản và Na Uy, trên cơ sở đánh giá yêu cầu về tái cấu trúc hệ thống pháp luật của Việt Nam theo Nghị quyết số 27/NQ-TW[I] và Nghị quyết số 66/NQ-TW[II], Kết luận số 09-KL/TW[III] nghiên cứu đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay.
Căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo quy định pháp luật một số quốc gia và khuyến nghị đối với Việt Nam

Căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo quy định pháp luật một số quốc gia và khuyến nghị đối với Việt Nam

Tóm tắt: Tính hợp pháp của quyết định hành chính là nội dung quan trọng của pháp luật hành chính hiện đại được nhiều quốc gia ghi nhận. Trên cơ sở phân tích quy định pháp luật của Đức, Trung Quốc và Nhật Bản, nghiên cứu chỉ ra các căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính được quy phạm hóa trong các văn bản luật. Nghiên cứu cho thấy, căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo pháp luật Đức, Trung Quốc và Nhật Bản được xem xét trên ba phương diện: thẩm quyền ban hành, nội dung và hình thức của quyết định. Hiện, Việt Nam chưa có văn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể và rõ ràng về các căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến nhiều quyết định hành chính được ban hành bất hợp pháp trong thực tiễn. Từ việc đánh giá thực trạng ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam, nghiên cứu kiến nghị, đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật về căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính đáp ứng yêu cầu của cải cách hành chính.
Nâng cao hiệu quả triển khai thi hành quy định mới về bồi thường nhà nước

Nâng cao hiệu quả triển khai thi hành quy định mới về bồi thường nhà nước

Ngày 10/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì Hội nghị triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 1788/QĐ-TTg ngày 15/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật.
Khơi thông tiềm năng khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao của Thủ đô

Khơi thông tiềm năng khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao của Thủ đô

Nhằm khai thác hiệu quả các tầng không gian đô thị, Điều 11 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 thiết lập khuôn khổ pháp lý về quy hoạch, khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao. Các quy định hướng đến bảo đảm an toàn, quốc phòng, an ninh, kết nối đồng bộ và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, phát triển công trình.
Tăng cường minh bạch, ngăn chặn thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản

Tăng cường minh bạch, ngăn chặn thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật), nhiều đại biểu Quốc hội tập trung góp ý các quy định nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm tính công khai, minh bạch trong hoạt động đấu giá. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ từ khâu đăng ký, tổ chức phiên đấu giá đến xử lý nghiêm các hành vi thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản.
Pháp luật về ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay: Từ cơ sở lý luận đến định hướng hoàn thiện

Pháp luật về ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay: Từ cơ sở lý luận đến định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Pháp luật về ban hành quyết định hành chính đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm các quyết định hành chính được ban hành, thực hiện theo đúng quy định, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích của các tổ chức, cá nhân có liên quan. Nghiên cứu phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của việc hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trên cơ sở đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng, nghiên cứu chỉ ra những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành, yêu cầu đặt ra từ phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, từ đó, đề xuất định hướng hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, hướng tới xây dựng cơ chế thủ tục thống nhất và từng bước hình thành luật chuyên biệt về ban hành quyết định hành chính.
Giải pháp thúc đẩy công tác cải cách thủ tục hành chính hiệu quả, thực chất trong thời gian tới

Giải pháp thúc đẩy công tác cải cách thủ tục hành chính hiệu quả, thực chất trong thời gian tới

Báo cáo số 917/BC-BTP ngày 30/10/2026 của Bộ Tư pháp về tình hình, kết quả cải cách thủ tục hành chính tháng 10 và nhiệm vụ trọng tâm tháng 11 năm 2026 đã đưa ra những kết quả nổi bật, đồng thời nêu rõ các kiến nghị, đề xuất để tiếp tục nâng cao chất lượng và tính ổn định của công tác cải cách thủ tục hành chính (TTHC).
Kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính - Lý luận thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện

Kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính - Lý luận thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện

Tóm tắt: Kiểm soát hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước là yêu cầu của mọi nền hành chính các quốc gia trên thế giới, nhằm bảo đảm tính hợp pháp trong hoạt động công vụ, phòng ngừa và hạn chế tình trạng lạm quyền, đồng thời, bảo đảm tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức. Ở Việt Nam, các cơ chế kiểm soát hoạt động hành chính đã từng bước được hình thành và hoàn thiện, tuy nhiên, hiệu quả thực thi trên thực tế còn hạn chế. Nghiên cứu phân tích, đánh giá việc kiểm soát quá trình ban hành và thi hành quyết định hành chính cá biệt - một hình thức phổ biến và có tác động trực tiếp trong quản lý hành chính. Trên cơ sở làm rõ yêu cầu của hoạt động kiểm soát, nghiên cứu phân tích, đánh giá các cơ chế kiểm soát hiện hành, chỉ ra những hạn chế về phương diện pháp luật và thực tiễn thi hành. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, liêm chính, hiệu quả trong bối cảnh phát triển mới.
Thẩm quyền ban hành quyết định hành chính

Thẩm quyền ban hành quyết định hành chính

Tóm tắt: Quyết định hành chính là biểu hiện đặc trưng, phổ biến phản ánh mối quan hệ giữa Nhà nước và xã hội và là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng điều hành, quản lý xã hội. Ban hành quyết định hành chính hợp pháp, phù hợp với thực tiễn là đòi hỏi khách quan góp phần bảo đảm sự ổn định của trật tự hành chính. Trên cơ sở phân tích đặc trưng thẩm quyền ban hành quyết định hành chính, thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn triển khai thực hiện, nghiên cứu đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về chủ thể ban hành quyết định hành chính, trong đó, tập trung vào giải pháp đổi mới tư duy về quản lý nhà nước và hoàn thiện thể chế về ban hành quyết định hành chính.
Kinh nghiệm của một số quốc gia về thủ tục ban hành quyết định hành chính và một số gợi mở đối với Việt Nam

Kinh nghiệm của một số quốc gia về thủ tục ban hành quyết định hành chính và một số gợi mở đối với Việt Nam

Tóm tắt: Pháp luật ban hành quyết định hành chính đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát ban hành quyết định hành chính và bảo đảm quyết định hành chính được ban hành theo đúng quy định, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước, quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân có thẩm quyền. Nghiên cứu phân tích pháp luật của Đức, Nhật Bản và Úc về thủ tục ban hành quyết định hành chính, vì đây là các quốc gia có hệ thống pháp luật tương đối hoàn thiện và điển hình nhằm rút ra những gợi mở có giá trị tham khảo trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù, có khác biệt về mô hình và kỹ thuật lập pháp, nhưng, pháp luật của ba quốc gia này đều xác lập các nguyên tắc và thủ tục nền tảng bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu quản lý hành chính hiệu quả với bảo đảm tính công khai, minh bạch, tuân thủ pháp quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đối tượng chịu tác động. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất Việt Nam nên nghiên cứu tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của các quốc gia này trong xây dựng đạo luật khung về thủ tục ban hành quyết định hành chính theo hướng quy định các nguyên tắc và thủ tục chung, kết hợp với các quy định chuyên ngành để hình thành khuôn khổ pháp lý thống nhất, đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động hành chính.
Nâng cao chất lượng quy định pháp luật, cải thiện thứ hạng Việt Nam

Nâng cao chất lượng quy định pháp luật, cải thiện thứ hạng Việt Nam

Ngày 06/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì Hội thảo đánh giá kết quả cải thiện chất lượng các quy định pháp luật của bộ, ngành, địa phương năm 2026, nhằm nhìn nhận kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng, hoàn thiện pháp luật, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo dõi chúng tôi trên: