Ngày 08/10/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ký ban hành Nghị định số 383/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 09/2026/NĐ-CP ngày 10/01/2026 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp (Nghị định số 383/2026/NĐ-CP); trong đó điều chỉnh một số nội dung về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp.
Theo Nghị định số 383/2026/NĐ-CP, Bộ Tư pháp là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về xây dựng pháp luật; tổ chức thi hành pháp luật; thi hành án dân sự; hành chính tư pháp; bổ trợ tư pháp; công tác pháp chế; kiểm soát thủ tục hành chính; bảo vệ, bảo đảm quyền con người; quản lý nhà nước các dịch vụ sự nghiệp công trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ.
Liên quan đến nhiệm vụ về tổ chức thi hành pháp luật, Nghị định số 383/2026/NĐ-CP bổ sung theo hướng giao Bộ Tư pháp giúp Chính phủ thực hiện nhiệm vụ về công tác truyền thông chính sách theo quy định của pháp luật. Về kiểm soát thủ tục hành chính, Bộ Tư pháp có trách nhiệm quản lý, hướng dẫn, cập nhật, đăng tải, khai thác dữ liệu thủ tục hành chính trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính.
Đối với việc xây dựng thể chế, pháp luật quốc tế và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, Nghị định số 383/2026/NĐ-CP xác định Bộ Tư pháp là cơ quan trung ương trong tương trợ tư pháp về dân sự thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự; cơ quan đầu mối quốc gia thực hiện Công ước Niu Óoc năm 1958 về Công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài; cơ quan quốc gia trong quan hệ với các thành viên và cơ quan thường trực của Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế; cơ quan trung ương trong các điều ước quốc tế về tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự và các điều ước quốc tế khác theo sự phân công của cơ quan có thẩm quyền.
Đáng chú ý, Nghị định số 383/2026/NĐ-CP đồng thời bổ sung quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Tư pháp trong việc bảo vệ, bảo đảm quyền con người. Theo đó, Bộ có trách nhiệm theo dõi, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, phổ biến, giáo dục pháp luật, kiểm tra việc thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật về quyền con người theo quy định của pháp luật; làm đầu mối tham mưu tổ chức thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, bảo đảm quyền con người.
Bộ Tư pháp có nhiệm vụ đề xuất việc ký kết, gia nhập, thực hiện điều ước quốc tế về quyền con người thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ; thẩm định, góp ý, tham gia đàm phán điều ước quốc tế về quyền con người theo quy định pháp luật; là cơ quan đầu mối quốc gia thực thi Công ước về các Quyền Dân sự và Chính trị (Công ước ICCPR), thực hiện nhiệm vụ liên quan đến các điều ước quốc tế khác về quyền con người theo phân công của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; hợp tác quốc tế về quyền con người theo chức năng, nhiệm vụ của Bộ; đồng thời thực hiện các nhiệm vụ khác về quyền con người theo phân công của Chính phủ và cơ quan có thẩm quyền.
Về cơ cấu tổ chức, Bộ Tư pháp gồm 20 đơn vị gồm: (i) Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; (ii) Vụ Tổ chức cán bộ; (iii) Văn phòng Bộ; (iv) Cục Quản lý Thi hành án dân sự; (v) Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính; (vi) Cục Pháp luật dân sự - kinh tế; (vii) Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; (viii) Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật; (ix) Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý; (x) Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước; (xi) Cục Bổ trợ tư pháp; (xii) Cục Kiểm soát thủ tục hành chính; (xiii) Cục Hợp tác quốc tế; (xiv) Cục Kế hoạch - Tài chính; (xv) Cục Công nghệ thông tin; (xvi) Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý; (xvii) Học viện Tư pháp; (xviii) Tạp chí Dân chủ và Pháp luật; (xix) Báo Pháp luật Việt Nam; (xx) Cục Hành chính tư pháp.
Trong đó, có 16 đơn vị là các tổ chức hành chính giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước; 04 đơn vị là các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ. Cục Quản lý Thi hành án dân sự là Cục loại 1, được sử dụng con dấu hình Quốc huy.
Ngoài ra, để bảo đảm tính liên tục khi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp bị điều chỉnh, Nghị định số 383/2026/NĐ-CP quy định Vụ Hợp tác quốc tế tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định pháp luật cho đến khi có quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Hợp tác quốc tế có hiệu lực thi hành.
Nghị định số 383/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/11/2026.
