Thứ bảy 21/11/2026 14:57
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi): Tạo thêm cơ hội tìm mái ấm cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Sáng ngày 20/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), với 463/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 92,79%.
Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi): Tạo thêm cơ hội tìm mái ấm cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). (Ảnh: quochoi.vn)

Trước đó, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật, trong đó có nhiều nội dung đáng chú ý về chính sách hỗ trợ nuôi con nuôi trong nước, đối tượng trẻ em được nhận làm con nuôi và điều kiện đối với người nhận con nuôi.

Một nội dung được bổ sung tại Điều 4 của dự thảo Luật là nguyên tắc Nhà nước có chính sách hỗ trợ việc nuôi con nuôi trong nước phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ. Quy định này nhằm thúc đẩy việc nhận trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại các mô hình chăm sóc tập trung làm con nuôi, đồng thời tạo cơ sở triển khai mô hình chăm sóc theo hướng nhóm nhỏ, có người chăm sóc ổn định, gần gũi với môi trường gia đình.

Cùng với đó, dự thảo Luật bổ sung khái niệm “trẻ em không nơi nương tựa” tại khoản 7 Điều 3 nhằm bảo đảm thống nhất với pháp luật về trẻ em. Theo giải trình của Chính phủ, chỉ những trẻ em không thể hoặc không được sống trong môi trường gia đình gốc mới được xem xét giải quyết cho làm con nuôi.

Đối với đề xuất đưa trẻ em di cư, lánh nạn, tị nạn chưa xác định được cha mẹ hoặc không có người chăm sóc vào diện được nhận làm con nuôi, Chính phủ không tiếp thu. Báo cáo nêu rõ, do nguồn gốc của những trẻ em này chưa được xác định, việc giải quyết cho làm con nuôi có thể không bảo đảm chặt chẽ về pháp lý. Thay vào đó, các em được xác định là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và có thể được chăm sóc bằng những hình thức chăm sóc thay thế khác theo quy định của Luật Trẻ em.

Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi): Tạo thêm cơ hội tìm mái ấm cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). (Ảnh: quochoi.vn)

Bổ sung các trường hợp không được nhận con nuôi

Nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em, dự thảo Luật bổ sung quy định không cho nhận con nuôi đối với người từng bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình hoặc có hành vi xâm hại trẻ em; người từng bị kết án về một số tội liên quan trực tiếp đến hoạt động mại dâm. Các tội danh được nêu gồm truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy, chứa mại dâm, môi giới mại dâm và mua dâm người dưới 18 tuổi.

Về đề xuất quy định độ tuổi tối đa của người nhận con nuôi, Chính phủ cho biết chưa có đủ căn cứ thực tiễn để xác định giới hạn này, trong khi xã hội còn nhiều ý kiến khác nhau. Thực tế, việc người cao tuổi nhận con nuôi cơ bản chưa phát sinh vướng mắc nổi cộm. Do đó, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, đánh giá toàn diện khả năng bảo đảm mái ấm gia đình bền vững cho trẻ em trong từng trường hợp cụ thể.

Liên quan đến thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ quyết định nuôi con nuôi, Chính phủ giữ phương án giao cơ quan hành chính thực hiện, kể cả đối với trường hợp đã giao nhận con nuôi. Theo báo cáo, quyết định nuôi con nuôi mang tính hành chính và các căn cứ thu hồi, hủy bỏ đã được quy định cụ thể. Việc giao cơ quan hành chính giải quyết sẽ giúp xử lý nhanh chóng, hiệu quả, qua đó sớm bảo vệ lợi ích của trẻ em khi phát hiện vi phạm điều cấm.

Làm rõ thời điểm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi

Một nội dung được chỉnh lý tại Điều 26 dự thảo Luật là làm rõ thời điểm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi. Theo đó, kể từ ngày quyết định nuôi con nuôi có hiệu lực, cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cha, mẹ và con; đồng thời, quan hệ quyền, nghĩa vụ giữa con nuôi với các thành viên khác trong gia đình cha mẹ nuôi cũng được xác lập theo quy định pháp luật.

Đối với kiến nghị loại trừ quyền thừa kế giữa con nuôi và cha mẹ đẻ, Chính phủ cho biết dự thảo Luật tiếp tục kế thừa quy định hiện hành. Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, người con đã được cho làm con nuôi vẫn có quyền thừa kế theo pháp luật đối với di sản của cha mẹ đẻ và ngược lại. Báo cáo lý giải, quy định này nhằm ghi nhận quan hệ huyết thống tự nhiên, phù hợp với chuẩn mực đạo đức và phong tục, tập quán; thực tế chưa ghi nhận vướng mắc nổi cộm.

Riêng trường hợp Tòa án chấm dứt việc nuôi con nuôi khi người con chưa thành niên và cả cha mẹ nuôi đều đã chết, hoặc cha mẹ nuôi là người độc thân đã chết, dự thảo Luật quy định người con vẫn được thừa kế di sản của cha mẹ nuôi. Chính phủ cho biết, Bộ luật Dân sự hiện chưa điều chỉnh nội dung này.

Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp thứ Hai và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027.

Linh Đan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Thông qua Luật Luật sư (sửa đổi) với những đổi mới quan trọng trong tổ chức và hành nghề

Thông qua Luật Luật sư (sửa đổi) với những đổi mới quan trọng trong tổ chức và hành nghề

Trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng ngày 20/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Luật sư (sửa đổi) với 94,19% tổng số đại biểu tán thành.
Luật Văn bản quy phạm pháp luật: Bổ sung cơ chế xử lý tình huống khẩn cấp

Luật Văn bản quy phạm pháp luật: Bổ sung cơ chế xử lý tình huống khẩn cấp

Ngày 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Văn bản quy phạm pháp luật với 403/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 80,76% tổng số đại biểu Quốc hội. Đáng chú ý, Luật bổ sung cơ chế cho phép Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ ban hành nghị quyết để điều chỉnh quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội trong trường hợp khẩn cấp, cấp bách mà Quốc hội không thể họp.
Nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Chiều ngày 19/11, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Nghị định của Chính phủ về tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật, nhằm hoàn thiện các quy định về trách nhiệm, trình tự, phương thức tổ chức thi hành pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hoạt động đấu giá tài sản

Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hoạt động đấu giá tài sản

Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 07 chương, 66 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2027, trừ quy định tại khoản 2 Điều 65. Luật được ban hành nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động đấu giá, tăng cường tính công khai, minh bạch và ngăn chặn các hành vi trục lợi trong quá trình đấu giá.
Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): Xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch

Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi): Xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch

Hoàn thiện thể chế về đấu giá tài sản, nâng cao chất lượng đội ngũ đấu giá viên, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và tăng cường các biện pháp ngăn chặn hành vi thông đồng, trục lợi là những mục tiêu quan trọng được đặt ra trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Với nhiều đề xuất sửa đổi, bổ sung đáng chú ý, dự thảo Luật hướng tới xây dựng hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, công khai, minh bạch và hiệu quả hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.
Nghĩa vụ nêu lý do trong quyết định hành chính hạn chế quyền con người

Nghĩa vụ nêu lý do trong quyết định hành chính hạn chế quyền con người

Tóm tắt: Quyết định hành chính cá biệt hạn chế quyền có tác động sâu sắc đến lợi ích hợp pháp của người dân. Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền, việc chuyển dịch từ nền hành chính mệnh lệnh sang “văn hóa biện minh” thông qua thực thi nghĩa vụ nêu lý do là yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu làm rõ bản chất pháp lý và các thành tố của nghĩa vụ này. Trên cơ sở phân tích lý luận, quy phạm và thực tiễn xét xử tại Việt Nam, nghiên cứu nhận diện những khoảng trống pháp lý do chưa có luật chung về ban hành quyết định hành chính, đồng thời, chỉ ra những hạn chế của hệ thống biểu mẫu hiện hành trong việc thể hiện đầy đủ căn cứ và lý do của quyết định. Từ đó, khẳng định tính tất yếu của việc ban hành đạo luật chung, cụ thể hóa yêu cầu lập luận vào biểu mẫu và tăng cường kiểm soát tư pháp. Các giải pháp này nhằm bảo đảm thủ tục và bảo vệ thực chất quyền con người.
Phát huy vai trò của luật sư công trong quản trị nhà nước, thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp

Phát huy vai trò của luật sư công trong quản trị nhà nước, thúc đẩy sự phát triển của nền tư pháp chuyên nghiệp

Nhằm triển khai Dự án "Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam - Giai đoạn II" (Dự án EU JULE II), sáng ngày 17/11, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo tham vấn về việc triển khai thí điểm chế định luật sư công. Đồng chủ trì Hội thảo có bà Đặng Kim Hoa, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp và PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hải, Cố vấn trưởng Dự án EU JULE II.
Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc: Những khoảng trống pháp lý cần được nhận diện

Hợp đồng lưu trữ tế bào gốc đặt ra nhiều vấn đề pháp lý đặc thù khi quyền của người ký hợp đồng không đồng nhất với quyền nhân thân của người có mẫu sinh học. Việc xác định chủ thể có quyền quyết định đối với mẫu, trách nhiệm của ngân hàng mô và hậu quả pháp lý khi hợp đồng chấm dứt đòi hỏi một cơ chế điều chỉnh phù hợp, nhằm bảo đảm hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 là cơ sở pháp lý quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Luật bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mang tính đột phá, giúp Thành phố có thêm quyền tự chủ trong hoạt động quản lý, điều hành và phát triển.
Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Quyết định hành chính tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; do đó, cơ chế xử lý đối với những quyết định không còn phù hợp, trái pháp luật hoặc không còn khả năng thực hiện có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính hợp pháp, hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước. Các biện pháp sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ là phương thức tự kiểm tra, tự điều chỉnh và “tự sửa sai” (self-correction) của nền hành chính, đồng thời, góp phần kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Trên cơ sở phân tích pháp luật Việt Nam và kinh nghiệm của một số quốc gia, nghiên cứu chỉ ra những bất cập về căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hậu quả pháp lý của các biện pháp này, từ đó, đề xuất hướng hoàn thiện pháp luật nhằm xây dựng cơ chế xử lý thống nhất, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại.
Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Tóm tắt: Quyết định hành chính là công cụ pháp lý quan trọng để cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, hiệu lực và hiệu quả của quyết định hành chính không chỉ phụ thuộc vào việc ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, mà còn phụ thuộc vào việc tổ chức thi hành quyết định đó trên thực tế. Thực tiễn thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam cho thấy, còn tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc như chậm thi hành hoặc thi hành không đầy đủ quyết định hành chính, cơ chế bảo đảm thi hành và cưỡng chế hành chính chưa thực sự hiệu quả, các quy định pháp luật về thi hành quyết định hành chính còn phân tán, thiếu thống nhất. Nghiên cứu phân tích một số vấn đề lý luận về thi hành quyết định hành chính, các biện pháp bảo đảm thi hành, đồng thời, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về thi hành quyết định hành chính và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành quyết định hành chính trong thời gian tới.
Thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt - Thực trạng và giải pháp

Thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt - Thực trạng và giải pháp

Tóm tắt: Pháp luật về ban hành quyết định hành chính nói chung và ban hành quyết định hành chính trong trường hợp đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức có liên quan. Nghiên cứu phân tích, đánh giá những bất cập, hạn chế của pháp luật hiện hành về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt. Nghiên cứu cho thấy, pháp luật còn thiếu đồng bộ, chưa quy định đầy đủ nguyên tắc, thẩm quyền, hình thức văn bản và trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp đặc biệt trong những tình huống đặc biệt. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, quản trị quốc gia trong điều kiện phát sinh các tình huống đặc biệt.
Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá tài sản, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật) đang được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo hướng đẩy đẩy mạnh thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với nhiệm vụ triển khai xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những định hướng này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, ổn định để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa.
Ứng dụng công nghệ số trong ban hành quyết định hành chính

Ứng dụng công nghệ số trong ban hành quyết định hành chính

Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, ban hành quyết định hành chính ngày càng gắn với môi trường dữ liệu và hệ thống số. Hiện, pháp luật đã có những quy định tạo cơ sở cho ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước, nhưng chưa hình thành khuôn khổ thống nhất điều chỉnh ban hành quyết định hành chính trong môi trường điện tử, đồng thời, chưa làm rõ vai trò của quyết định hành chính như kết quả pháp lý cuối cùng trong dịch vụ công trực tuyến. Nghiên cứu phân tích, chỉ ra các khoảng trống pháp lý như thiếu quy định trực tiếp về quyết định hành chính điện tử; chưa có tiêu chí xác định phạm vi áp dụng; trách nhiệm dữ liệu còn phân tán; giá trị chứng cứ của dữ liệu số chưa rõ; chưa có cơ chế bảo đảm an toàn pháp lý cho người thực thi. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất định hướng hoàn thiện pháp luật nhằm chuẩn hóa quy trình, xác định phạm vi áp dụng và tăng cường bảo đảm pháp lý trong môi trường số.

Theo dõi chúng tôi trên: