![]() |
| Ảnh minh họa |
Mở rộng nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng đội ngũ đấu giá viên
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) là việc điều chỉnh tiêu chuẩn trở thành đấu giá viên theo hướng mở rộng ngành, lĩnh vực đào tạo. Theo khoản 2 Điều 11 dự thảo Luật, cá nhân có trình độ đại học trở lên thuộc tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn để trở thành đấu giá viên.
Quy định được đề xuất sửa đổi này có sự thay đổi so với pháp luật hiện hành khi trước đây chỉ giới hạn trong một số ngành, lĩnh vực nhất định như luật, kinh tế, quản trị kinh doanh, kế toán, kiểm toán, tài chính, ngân hàng. Việc mở rộng điều kiện về chuyên môn được kỳ vọng sẽ thu hút nguồn nhân lực đa dạng, phát huy kiến thức và kinh nghiệm của người được đào tạo ở nhiều lĩnh vực khác nhau, nhất là trong bối cảnh tài sản đưa ra đấu giá ngày càng phong phú, có tính chất và đặc thù riêng.
Tuy nhiên, mở rộng điều kiện đầu vào không đồng nghĩa với việc hạ thấp yêu cầu đối với người hành nghề. Dự thảo Luật đồng thời đề xuất nâng cao chất lượng đào tạo, tập sự hành nghề đấu giá. Theo khoản 3 Điều 13 dự thảo Luật, người tập sự phải lập sổ nhật ký tập sự và thực hiện điều hành ít nhất một phiên đấu giá tài sản giả định dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Yêu cầu này nhằm tăng cường tính thực chất trong quá trình tập sự, giúp người tập sự có điều kiện rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ, xử lý tình huống và tiếp cận với những yêu cầu thực tiễn của nghề đấu giá.
Như vậy, các đề xuất sửa đổi về tiêu chuẩn và tập sự hành nghề được xây dựng theo hướng vừa mở rộng nguồn nhân lực, vừa tăng cường yêu cầu về năng lực thực tiễn, góp phần xây dựng đội ngũ đấu giá viên có trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu công việc.
Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, nâng cao trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá
Cùng với việc đổi mới tiêu chuẩn đấu giá viên, dự thảo Luật có những đề xuất điều chỉnh đáng chú ý đối với tổ chức hành nghề đấu giá tài sản. Theo Điều 19 dự thảo Luật, việc thành lập, tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản được thực hiện theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, với điều kiện đăng ký ngành, nghề kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản.
Đề xuất này nhằm thể chế hóa chủ trương phân cấp, phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; tạo thuận lợi hơn cho việc thành lập và hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản.
Đối với doanh nghiệp đấu giá hợp danh, khoản 2 Điều 20 dự thảo Luật đề xuất doanh nghiệp phải có ít nhất hai thành viên hợp danh là đấu giá viên. Việc nâng yêu cầu về số lượng thành viên hợp danh là đấu giá viên nhằm tăng cường năng lực chuyên môn, trách nhiệm nghề nghiệp và tính ổn định trong hoạt động của doanh nghiệp.
Đáng chú ý, Điều 21 dự thảo Luật đề xuất bổ sung quy định về việc hợp tác, liên kết với tổ chức hành nghề đấu giá tài sản trong nước và nước ngoài để tổ chức đấu giá đối với tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá. Đây là cơ sở để các tổ chức hành nghề đấu giá tiếp cận kinh nghiệm, phương thức tổ chức chuyên nghiệp, mở rộng phạm vi hoạt động và từng bước tiệm cận với thông lệ quốc tế.
Tăng cường chế tài, ngăn chặn hành vi thông đồng, trục lợi và bỏ cọc
Thực tiễn thời gian qua cho thấy, tình trạng thông đồng, dìm giá, trả giá cao bất thường rồi không thực hiện nghĩa vụ thanh toán đã gây ra những hệ lụy nhất định đối với hoạt động đấu giá tài sản, đặc biệt là đấu giá quyền sử dụng đất. Để khắc phục tình trạng này, dự thảo Luật đề xuất bổ sung và hoàn thiện nhiều quy định nhằm tăng cường trách nhiệm của người tham gia đấu giá và người trúng đấu giá.
Theo Điều 10 dự thảo Luật, các hành vi thông đồng, móc nối để dìm giá, nâng giá, làm sai lệch kết quả đấu giá thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm. Bên cạnh đó, Điều 15 dự thảo Luật quy định về quyền dừng phiên đấu giá của đấu giá viên khi phát hiện vi phạm. Đây là những quy định nhằm tăng cường cơ chế phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn hành vi vi phạm ngay trong quá trình tổ chức đấu giá.
Đối với tình trạng bỏ cọc, khoản 2 Điều 63 dự thảo Luật đề xuất quy định cá nhân trúng đấu giá quyền sử dụng đất ở nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy, có thể bị cấm tham gia đấu giá đối với loại tài sản này trong thời hạn từ 06 tháng đến 05 năm, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Đề xuất này có ý nghĩa răn đe, góp phần ngăn chặn tình trạng lợi dụng hoạt động đấu giá để tạo mặt bằng giá ảo, gây nhiễu loạn thị trường và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể có liên quan.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật đề xuất quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá được coi là đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng tham gia đấu giá nhưng không có nhu cầu mua thực sự, lợi dụng phiên đấu giá để gây rối, cản trở hoặc thực hiện các hành vi trục lợi.
Dự thảo Luật cũng đề xuất bổ sung quy định về xử lý khoản tiền đặt cọc để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người trúng đấu giá. Theo đó, trường hợp người trúng đấu giá có hành vi vi phạm pháp luật về đấu giá tài sản hoặc pháp luật có liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc trong trường hợp thuộc diện bị xử lý theo quy định của dự thảo Luật.
Hoàn thiện cơ chế đấu giá tài sản tự nguyện, phát triển dịch vụ đấu giá
Một điểm mới đáng chú ý khác trong dự thảo Luật là việc bổ sung một chương riêng quy định về trình tự, thủ tục đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá.
Theo hướng tiếp cận được đề xuất, đối với tài sản tự nguyện, chủ sở hữu tài sản và các bên liên quan được thỏa thuận về trình tự, thủ tục, hình thức và phương thức đấu giá phù hợp với đặc điểm của tài sản và nhu cầu giao dịch. Các bên có thể lựa chọn phương thức trả giá lên hoặc trả giá xuống, đồng thời thỏa thuận về việc công khai hoặc giữ bí mật giá khởi điểm theo quy định của pháp luật.
Việc thiết kế cơ chế riêng đối với tài sản tự nguyện xuất phát từ đặc điểm của loại tài sản này, khi chủ sở hữu có quyền chủ động lựa chọn phương thức bán tài sản và tổ chức đấu giá. So với việc áp dụng một trình tự, thủ tục thống nhất cho mọi loại tài sản, cơ chế linh hoạt được đề xuất sẽ tạo điều kiện để các bên lựa chọn phương thức phù hợp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu giao dịch và góp phần nâng cao sức hấp dẫn của dịch vụ đấu giá.
Đồng thời, đề xuất cho phép các tổ chức hành nghề đấu giá trong nước hợp tác với tổ chức đấu giá nước ngoài cũng mở ra cơ hội phát triển thị trường dịch vụ đấu giá, tăng cường khả năng tiếp cận khách hàng và nhà đầu tư, nhất là đối với những tài sản có giá trị lớn hoặc mang tính chất đặc thù.