|
Quang cảnh cuộc họp |
Sáng ngày 20/11, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ 2, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội khóa XVI tiến hành biểu quyết thông qua Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) với 475/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 95,19%).
Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) được xây dựng theo hướng hoàn thiện trình tự, thủ tục đấu giá tài sản; tăng cường tính công khai, minh bạch; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia hoạt động đấu giá.
Về tiền đặt trước tại Điều 35 dự thảo Luật, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội bổ sung khoản 10 giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định, phù hợp với tính chất từng loại tài sản, điều kiện thực tiễn tại mỗi địa phương, không tạo rào cản bất hợp lý về tiền đặt trước đối với người tham gia đấu giá.
Bên cạnh đó, qua thống kê tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên phát sinh hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở, các quy định về nâng mức tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP (ngày 06/01/2026 của Chính phủ quy định xử lý khó khăn, vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai) bước đầu phát huy hiệu quả rõ rệt, kéo giảm đáng kể số lượng người trúng đấu giá bỏ cọc. Do đó, Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân nhằm khắc phục tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.
Bốc thăm là phương thức khách quan, công khai, bình đẳng, tránh việc tùy nghi lựa chọn người trúng đấu giá
Giải trình đối với quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm tại khoản 3 Điều 36 dự thảo Luật, Chính phủ cho rằng, người tham dự phiên đấu giá đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và Quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham dự phiên đấu giá; do đó, việc coi sự tham gia của họ là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai là gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt mức giá chưa biết trước. Quy định này nhằm ngăn ngừa tình trạng thông đồng trong đấu giá tài sản như trong thực tiễn đã xảy ra (nhiều người đăng ký tham dự nhưng đồng loạt không trả giá) để làm cho cuộc đấu giá không thành, gây tốn kém chi phí, kéo dài xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.
Dự thảo Luật cũng kế thừa quy định hiện hành không quy định buộc trả cao hơn giá khởi điểm; quyền quyết định giá cạnh tranh vẫn thuộc về người tham gia. Khi nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn, bốc thăm là phương thức khách quan, công khai, bình đẳng, tránh việc tùy nghi lựa chọn người trúng đấu giá.
Liên quan đến các biện pháp cấm tham gia đấu giá tại Điều 58 dự thảo Luật, Chính phủ tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội về việc bổ sung biện pháp cấm tham gia đấu giá đối với người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán, bỏ cọc và mở rộng phạm vi đối với tài sản công, tài sản khác. Bên cạnh trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến hủy quyết định phê duyệt kết quả đấu giá, khoản 3 Điều 58 dự thảo Luật bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá (gồm: từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá) nhằm xử lý đầy đủ vi phạm phát sinh ở các giai đoạn, tăng tính răn đe, phòng ngừa việc trả giá cao bất thường, sau đó từ chối kết quả đấu giá thành để trục lợi. Đây là biện pháp được nghiên cứu, tổng kết từ thực tiễn và kết quả tích cực trong việc thực hiện Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ.
Không cố định ngưỡng giá khởi điểm 200 triệu đồng đối với một số tài sản công bắt buộc đấu giá trực tuyến
Đáng chú ý, trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ chỉnh lý quy định về đấu giá trực tuyến và Hệ thống đấu giá trực tuyến tại khoản 5, khoản 7 Điều 37 dự thảo Luật theo hướng không quy định cố định ngưỡng 200 triệu đồng trong Luật mà giao Chính phủ quy định mức giá khởi điểm hoặc tổng giá khởi điểm của tài sản thuộc diện bắt buộc đấu giá trực tuyến qua Hệ thống đấu giá trực tuyến, bảo đảm phù hợp với điều kiện hạ tầng và thực tiễn; đồng thời quy định trách nhiệm của tổ chức vận hành về an toàn thông tin, quản lý dữ liệu, ghi nhận hoạt động đấu giá và xử lý sự cố kỹ thuật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia.
Theo số liệu thống kê, Hệ thống đấu giá trực tuyến đưa vào vận hành từ tháng 9/2026 đến nay, đã cấp 1.071 tài khoản, niêm yết 202 thông báo lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá, với 202 lô tài sản, tổng giá khởi điểm hơn 1.129 tỷ đồng và 63 thông báo đấu giá; đã tổ chức thành công 05 cuộc đấu giá với tổng giá trúng hơn 16,5 tỷ đồng, cao hơn giá khởi điểm hơn 3,9 tỷ đồng. Qua đó cho thấy, Hệ thống đấu giá trực tuyến đã bước đầu đáp ứng yêu cầu về đấu giá trực tuyến theo quy định.
Đấu giá viên chịu trách nhiệm về phiên đấu giá do mình điều hành
Về xác định đấu giá tài sản là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, có ý kiến đề nghị xác định đấu giá tài sản là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện; duy trì điều kiện chủ doanh nghiệp đấu giá tư nhân đồng thời là giám đốc phải là đấu giá viên, ít nhất 01 thành viên hợp danh và giám đốc, tổng giám đốc của công ty đấu giá hợp danh phải là đấu giá viên.
Trên cơ sở đánh giá hiệu quả thực tiễn thi hành, Điều 19 dự thảo Luật đã luật hóa Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ về cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, phát triển dịch vụ đấu giá tài sản, nhất là đấu giá tự nguyện. Hoạt động này vẫn được quản lý bằng tiêu chuẩn nghề nghiệp, chứng chỉ hành nghề, trách nhiệm pháp lý và công tác kiểm tra, giám sát.
Đối với kiến nghị tăng trách nhiệm chuyên môn của đấu giá viên, Chính phủ đề nghị giữ sự phân định trách nhiệm như quy định tại khoản 2 Điều 15 và khoản 2 Điều 20 dự thảo Luật, cụ thể: Đấu giá viên chịu trách nhiệm về phiên đấu giá do mình điều hành; tổ chức hành nghề chịu trách nhiệm về hoạt động và kết quả đấu giá do mình thực hiện.
Đặc biệt, về cơ chế bảo vệ người mua ngay tình tại Điều 7 dự thảo Luật, có ý kiến đề nghị làm rõ cơ chế bảo vệ người mua ngay tình khi đã thanh toán nhưng chưa được bàn giao tài sản thi hành án dân sự hoặc kết quả bị hủy; xác định trách nhiệm bàn giao, hoàn tiền, xử lý lãi và bồi thường thiệt hại. Theo giải trình của Chính phủ, Điều 7 dự thảo Luật quy định trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc bảo vệ người mua tài sản đấu giá ngay tình; theo đó, người mua tài sản đấu giá ngay tình có quyền sở hữu tài sản trong trường hợp có người thứ ba tranh chấp quyền sở hữu tài sản. Trường hợp bản án, quyết định liên quan bị sửa đổi, hủy bỏ sau khi đã đấu giá thành mà trình tự, thủ tục đấu giá theo đúng quy định của Luật Đấu giá tài sản thì tài sản đó vẫn thuộc quyền sở hữu của người mua được tài sản đấu giá ngay tình. Đồng thời, Điều 61 dự thảo Luật quy định trường hợp hủy kết quả đấu giá tài sản do vi phạm trình tự, thủ tục thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau tài sản đã nhận, nếu không hoàn trả được bằng hiện vật thì phải trả bằng tiền. Bên gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Quy định nêu trên của dự thảo Luật phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự về bảo vệ quyền của người thứ ba ngay tình nhận được tài sản thông qua đấu giá.