Kỷ niệm trọng thể 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026)

Đồng chí Trần Thanh Mẫn - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội tới dự Lễ kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động và tuyên dương Chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc tiêu biểu

Tham dự Lễ kỷ niệm có: đồng chí Trần Thanh Mẫn - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đồng chí Phạm Thế Duyệt, nguyên Ủy viên Thường vụ, Thường trực Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; đồng chí Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; đồng chí Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam...

Cùng tham dự buổi Lễ còn có các đồng chí lãnh đạo, đại diện các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và thành phố Hà Nội; các vị khách quốc tế; các chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc, tiêu biểu toàn quốc trong công tác đối thoại, thương lượng tập thể, đại diện cho hơn 63.000 công đoàn cơ sở - những thủ lĩnh công đoàn bản lĩnh, trí tuệ, tâm huyết, hết lòng vì người lao động.

Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN phát biểu khai mạc buổi Lễ

Phát biểu khai mạc buổi Lễ, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (Tổng LĐLĐVN) đã ôn lại lịch sử Ngày Quốc tế Lao động 1/5.

Theo đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, vào cuối thế kỷ XIX, tại Hoa Kỳ và các nước tư bản phương Tây, công nhân phải làm việc từ 14 - 18 giờ mỗi ngày trong điều kiện lao động tồi tệ. Phụ nữ và không ít trẻ em phải lao động nặng nhọc với mức lương rất thấp và hầu như không có ngày nghỉ. Trước việc bị giới chủ bóc lột thậm tệ, lao động kiệt sức, ngày 01/5/1886, tại thành phố Chicago (Hoa Kỳ), gần 40.000 công nhân đã bãi công, xuống đường đấu tranh với khẩu hiệu “Từ hôm nay, không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi!”. Mặc dù cuộc đấu tranh bị đàn áp đẫm máu nhưng đã thu hút sự hưởng ứng mạnh mẽ của công nhân khắp nước Mỹ và nhiều quốc gia trên thế giới. Khẩu hiệu “Ngày làm việc 8 giờ” trở thành tiếng nói chung của công nhân lao động toàn cầu, buộc chính phủ nhiều nước phải ban hành quy định ngày làm việc 8 giờ.

Để tri ân những hy sinh và ghi nhận thành quả mà công nhân thành phố Chicago và nhiều nước trên thế giới giành được, ngày 14/7/1889, Đại hội thành lập Quốc tế thứ II đã quyết nghị lấy ngày 1/5 hàng năm là ngày đoàn kết đấu tranh của công nhân lao động toàn thế giới - Ngày Quốc tế Lao động.

Ở Việt Nam, tinh thần Ngày Quốc tế Lao động đã sớm được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh truyền bá, hòa quyện với chủ nghĩa yêu nước, thắp lên ý chí đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp. Từ cuộc bãi công lịch sử của những người thợ Ba Son - Sài Gòn năm 1925 đến sự ra đời của Công hội đỏ Bắc Kỳ năm 1929 (tổ chức tiền thân của Công đoàn Việt Nam hiện nay), đặc biệt là sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, đã đánh dấu sự kết hợp giữa chủ nghĩa yêu nước Việt Nam với chủ nghĩa quốc tế vô sản, là bước chuyển quan trọng của phong trào công nhân từ tự phát sang tự giác, đưa giai cấp công nhân Việt Nam trở thành lực lượng chính trị tiên phong, có tổ chức, có lý tưởng và có sứ mệnh lãnh đạo cách mạng nước nhà.

Các đại biểu tham dự buổi Lễ

Trong thời kỳ vận động dân chủ (1936 - 1939), Ngày Quốc tế Lao động đã được tổ chức công khai, tiêu biểu là cuộc mít-tinh ngày 01/5/1938 với hơn 25.000 người tham gia tại khu Đấu xảo Hà Nội (nay là Cung Văn hóa Lao động hữu nghị Việt - Xô) - một cuộc biểu dương lực lượng to lớn, thể hiện khí thế đấu tranh mạnh mẽ của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.

Sau khi đất nước giành được độc lập, năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh quy định ngày 1/5 là ngày lễ chính thức của nước ta, ngày công nhân lao động được nghỉ làm việc có hưởng lương. Từ đó đến nay, Ngày Quốc tế Lao động ở Việt Nam luôn được tổ chức trang trọng và càng thêm ý nghĩa khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tổ chức gắn với kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4.

Từ tinh thần bất diệt của Ngày Quốc tế Lao động 1/5, năm 2012, theo đề xuất của Tổng LĐLĐVN, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã đồng ý chủ trương lấy tháng 5 hằng năm là “Tháng Công nhân”. Từ đó, ở Việt Nam, ngày Quốc tế Lao động được tổ chức gắn với hoạt động “Tháng Công nhân”, trở thành đợt cao điểm chăm lo đời sống công nhân lao động, khơi dậy tinh thần đoàn kết, thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ; tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, nâng cao trách nhiệm của chính quyền trong xây dựng giai cấp công nhân, đóng góp vào sự phát triển của đất nước. “Tháng Công nhân năm nay hết sức đặc biệt khi lần đầu tiên sau 15 năm tổ chức, đã được đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Ban Bí thư, Bộ Chính trị chỉ đạo, 21 đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư dành thời gian thăm hỏi, động viên, tặng quà đoàn viên, người lao động ở 34 tỉnh, thành trong cả nước” - đồng chí Nguyễn Anh Tuấn chia sẻ.

Theo đồng chí Chủ tịch Tổng LĐLĐVN, tinh thần Ngày Quốc tế Lao động ở Việt Nam đã thực sự vượt ra khỏi phạm vi đòi quyền lợi trước mắt mà trở thành ý thức trách nhiệm với vận mệnh dân tộc. Từ khát vọng “Ngày làm việc 8 giờ” đến khát vọng độc lập, thống nhất, giai cấp công nhân Việt Nam vừa đấu tranh cho quyền lợi của mình, vừa gánh vác sứ mệnh của dân tộc. Vì vậy, tinh thần Quốc tế Lao động ở Việt Nam không chỉ là tinh thần đoàn kết đấu tranh của người lao động mà còn là biểu tượng của ý chí vươn lên xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Được hun đúc từ tinh thần Quốc tế Lao động và phong trào yêu nước Việt Nam, từ khi bước lên vũ đài chính trị, giai cấp công nhân Việt Nam không ngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, khẳng định vai trò là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; lực lượng tiên phong, nòng cốt trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển đất nước. Cùng với tiến trình đó, Công đoàn Việt Nam - tổ chức quần chúng rộng lớn của giai cấp công nhân và người lao động, đã ra đời và làm tốt vai trò tập hợp, đoàn kết, xây dựng giai cấp công nhân ngày càng hiện đại, lớn mạnh; đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; phát động và triển khai các phong trào thi đua yêu nước, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển kinh tế - xã hội nước nhà.

Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Nguyễn Anh Tuấn cho biết, phát huy tinh thần đấu tranh bảo vệ quyền lợi người lao động từ 140 năm về trước, ngày nay, tổ chức Công đoàn, nhất là những cán bộ công đoàn ở cơ sở đang triển khai nhiều giải pháp bảo vệ quyền lợi người lao động thiết thực, hiệu quả, trong đó hoạt động đối thoại và thương lượng tập thể được đề cao, là hoạt động chủ yếu của công đoàn trong các doanh nghiệp. Thông qua đối thoại thực chất, người lao động (thông qua đại diện là tổ chức Công đoàn) và người sử dụng lao động lắng nghe ý kiến của nhau, tăng cường hiểu biết, tin tưởng lẫn nhau; giải quyết các vấn đề phát sinh trong quan hệ lao động nhanh chóng và hiệu quả; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động; thúc đẩy quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Thương lượng tập thể, kết quả là bản thỏa ước lao động tập thể được ký kết làm gia tăng lợi ích, phúc lợi cho người lao động, đó là tiền lương, tiền thưởng, nghỉ thêm giờ, bữa ăn ca, điều kiện làm việc, các hỗ trợ khác, giúp nâng cao đời sống người lao động. Đối thoại và thương lượng vì thế trở thành nhiệm vụ rất khó của cán bộ công đoàn vì nó rất chuyên sâu, đòi hỏi bản lĩnh, năng lực, phương pháp công tác của người cán bộ công đoàn và trên thực tế, quan hệ giữa người sử dụng lao động và cán bộ công đoàn luôn ở thế khó cân bằng.

Khó là vậy, nhưng những năm qua, dưới sự chỉ đạo của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐVN, các cấp công đoàn đã triển khai nhiều giải pháp đẩy mạnh hoạt động đối thoại và thương lượng tập thể. Từ đó, hàng vạn bản thỏa ước lao động tập thể được ký kết, quyền lợi của hàng triệu đoàn viên, người lao động được tăng thêm. Kết quả đó có được là nhờ nỗ lực vượt khó, bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm, tâm huyết của đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở, trước hết là các đồng chí chủ tịch công đoàn cơ sở.

Đoàn viên các công đoàn cơ sở tham gia diễu hành tại Công viên Thống Nhất

Trong không khí trang trọng của Lễ kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động, Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐVN tổ chức tuyên dương 101 chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc tiêu biểu của cả nước, được lựa chọn từ 127 gương điển hình do công đoàn địa phương và ngành đề xuất, bởi một hội đồng làm việc khách quan, nghiêm túc, trách nhiệm. Trong đó, có 68 đồng chí nam, 33 đồng chí nữ; độ tuổi bình quân 53,5 tuổi; người nhiều tuổi nhất 75 tuổi, người ít tuổi nhất 32 tuổi.

Thay mặt Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐVN, Chủ tịch Nguyễn Anh Tuấn nhiệt liệt biểu dương và chúc mừng các đồng chí chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc tiêu biểu đã được Tổng LĐLĐVN xét chọn, tuyên dương trong buổi lễ trọng thể hôm nay.

Nhân dịp này, Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Nguyễn Anh Tuấn kêu gọi mỗi cán bộ công đoàn, anh, chị, em công nhân lao động tiếp tục phát huy tinh thần Ngày Quốc tế Lao động, phát huy truyền thống vẻ vang của giai cấp công nhân Việt Nam, không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động, tiến tới làm chủ khoa học - công nghệ. Mỗi cán bộ công đoàn, nhất là cán bộ công đoàn cơ sở cần làm tốt hơn nữa chức năng đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động, tập trung cho công tác đối thoại và thương lượng tập thể...