![]() |
| Đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ phát biểu khai mạc Hội thảo |
Chủ trì Hội thảo có: đồng chí Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; đồng chí Nguyễn Khắc Định, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Hoàng Thanh Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Tham dự Hội thảo có các đồng chí lãnh đạo các ban, bộ, ngành ở Trung ương, lãnh đạo và đại diện một số tỉnh, thành phố; các chuyên gia, nhà khoa học, các nhà quản lý và hoạt động thực tiễn.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ cho biết, qua 40 năm đổi mới, đặc biệt là hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị, công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đã đạt được những thành tựu quan trọng. Hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, bao quát hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo nền tảng pháp lý cho phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, giữ vững quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng cũng chỉ ra một số hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật như: quy định pháp luật trong một số lĩnh vực còn mâu thuẫn, chồng chéo, chưa theo kịp thực tiễn và chưa mở đường cho những động lực phát triển mới; việc đánh giá tác động chính sách chưa đầy đủ, toàn diện; cấu trúc hệ thống pháp luật chưa thực sự hợp lý; số lượng văn bản quy phạm pháp luật trên một số lĩnh vực cần tiếp tục tinh gọn. Đặc biệt, tổ chức thi hành pháp luật vẫn là khâu yếu, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn.
Nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế trong giai đoạn mới, Phó Thủ tướng dẫn lại chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc pháp luật phải thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, mở đường cho đổi mới sáng tạo và khơi thông nguồn lực phát triển. Theo đó, Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới cần được đặt trong tổng thể đổi mới mô hình phát triển đất nước, với tư duy đột phá, mục tiêu rõ ràng và tầm nhìn dài hạn; có cơ sở khoa học, bám sát thực tiễn, xác định đúng những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ và lựa chọn các giải pháp đột phá trong xây dựng, thi hành pháp luật.
Phó Thủ tướng lưu ý, Chiến lược cần xác định cụ thể lộ trình thực hiện, cơ quan chịu trách nhiệm, nguồn lực và kết quả cần đạt được; hướng tới xây dựng hệ thống pháp luật tinh gọn, đồng bộ, thống nhất, minh bạch, dễ tiếp cận và khả thi, đủ ổn định để người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đồng thời đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển. Quá trình xây dựng Chiến lược cũng cần bám sát tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong bài viết “Thượng tôn Hiến pháp và pháp luật - Động lực kiến tạo phát triển đất nước”.
Đánh giá cao công tác chuẩn bị của Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan, Phó Thủ tướng cho rằng, Hội thảo có nhiệm vụ làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, góp phần tiếp tục hoàn thiện Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.
![]() |
| Quang cảnh Hội thảo |
Với tinh thần đó, Phó Thủ tướng gợi mở ba nhóm vấn đề trọng tâm để các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận:
Thứ nhất, về cơ sở lý luận, tư duy và những giá trị nền tảng của hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về Nhà nước và pháp luật, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những giá trị pháp lý tiến bộ của nhân loại, cần xác định rõ tư tưởng chủ đạo, các giá trị cốt lõi và những nguyên tắc xuyên suốt của Chiến lược. Từ đó, cần xác định mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam cần một hệ thống pháp luật như thế nào để đáp ứng yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đồng thời mở đường cho đổi mới mô hình phát triển đất nước?
Thứ hai, về thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với hệ thống pháp luật Việt Nam. Cần đánh giá khách quan, toàn diện những thành tựu, hạn chế và bài học kinh nghiệm qua 40 năm đổi mới, đặc biệt là kết quả thực hiện Nghị quyết số 48-NQ/TW. Từ kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đề nghị tập trung nhận diện đầy đủ những bất cập mang tính hệ thống về nội dung, cấu trúc và tổ chức thi hành pháp luật; những mâu thuẫn, chồng chéo, khoảng trống pháp luật và những vướng mắc trong thực tiễn thi hành; phân biệt rõ những bất cập của quy định pháp luật với những hạn chế trong tổ chức thực hiện; phân tích rõ nguyên nhân, nhất là những nguyên nhân căn bản, kéo dài, làm cơ sở xác định đúng các định hướng và giải pháp của Chiến lược.
Thứ ba, về định hướng, nhiệm vụ và giải pháp đột phá hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Chiến lược phải xác định rõ những nhiệm vụ hoàn thiện pháp luật cần ưu tiên đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 để đổi mới mô hình phát triển và góp phần thực hiện 02 mục tiêu 100 năm của đất nước. Bài học từ các nước từng tăng trưởng hai con số là mở cửa, huy động nguồn lực đầu tư, đi cùng với nâng cao tiềm lực nội tại của đất nước. Với Việt Nam, đề nghị thảo luận làm rõ phải đổi mới pháp luật ở lĩnh vực nào để vừa khơi thông nguồn lực, vừa giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp nhận công nghệ, nâng năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị? lĩnh vực nào pháp luật phải đi trước, mở đường cho phát triển?
Theo tinh thần Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị, cần tái cấu trúc để hệ thống pháp luật vừa ổn định, dễ dự báo, vừa thích ứng với thực tiễn. Đồng thời, cần xác định rõ những khâu đột phá trong đổi mới tư duy, phương thức xây dựng và thi hành pháp luật; nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, quản trị toàn bộ vòng đời văn bản quy phạm pháp luật, khắc phục những hạn chế trong tổ chức thi hành; phát triển nguồn nhân lực pháp luật chất lượng cao, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong xây dựng và thi hành pháp luật.
Đặc biệt, Chiến lược phải xác định rõ những nhiệm vụ ưu tiên, lộ trình thực hiện và các mục tiêu, chỉ tiêu có thể đo lường đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; lấy hiệu quả thi hành pháp luật và những chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội làm thước đo, bảo đảm Chiến lược sau khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống.