Thứ hai 16/11/2026 18:19
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Nghiên cứu, xây dựng Đề án "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới"

Ngày 09/4, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp) Nguyễn Văn Cương và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Ngô Trung Thành đồng chủ trì buổi làm việc với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan về cách thức triển khai xây dựng Đề án "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới". Tham dự buổi làm việc có đại diện một số cơ quan như: Bộ Quốc phòng, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính… và một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.
Nghiên cứu, xây dựng Đề án
Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương trao đổi tại buổi làm việc

Trao đổi tại buổi làm việc, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương cho biết, nhằm triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Đảng ủy Bộ Tư pháp được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng Đề án "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới" (Đề án).

Bên cạnh đó, tại Thông báo kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật trong Phiên họp quý I/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo đã nêu rõ yêu cầu, việc xây dựng Đề án phải có cách tiếp cận toàn diện, hệ thống, có cơ sở lý luận vững chắc gắn với tổng kết thực tiễn sâu sắc và tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, phù hợp với tình hình thực tiễn của Việt Nam. Kết quả nghiên cứu phải là "bản thiết kế tổng thể" hệ thống pháp luật, bao quát được đầy đủ các lĩnh vực đời sống, dân chủ, công bằng, tinh gọn, thống nhất, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch, ổn định, dễ tiếp cận, bảo vệ hiệu quả quyền con người, quyền công dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế, thúc đẩy kiến tạo phát triển và đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quá trình xây dựng Đề án này cần bảo đảm gắn kết chặt chẽ với nội dung của Đề án "Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới"; Đề án tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930 - 2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030 - 2130), tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013.

Nhấn mạnh khối lượng công việc lớn cần triển khai, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý bày tỏ kỳ vọng, với sự chung tay, phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành và cơ quan liên quan, đặc biệt là sự thống nhất về phương thức triển khai ngay từ đầu và việc giữ vững kỷ luật trong suốt quá trình thực hiện sẽ tạo nền tảng vững chắc bảo đảm sự thành công của Đề án.

Nghiên cứu, xây dựng Đề án
Đại biểu bày tỏ sự thống nhất cao với dự thảo Đề cương Đề án

Tại buổi làm việc, đa số đại biểu bày tỏ sự thống nhất cao với dự thảo Đề cương Đề án. Tuy nhiên, liên quan đến nội dung rà soát, đánh giá thực trạng hệ thống pháp luật, một số ý kiến cho rằng, yêu cầu đặt ra trong đề cương là khá cao, đặc biệt ở tiêu chí đánh giá hiệu quả của các văn bản quy phạm pháp luật. Do đó, nếu triển khai rà soát một cách toàn diện theo đúng định hướng đề ra sẽ đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và nguồn lực từ các bộ, ngành.

Đối với nội dung đề cương Báo cáo đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quốc hội, có đại biểu cho rằng, mặc dù được xác định là "báo cáo thực trạng và đề xuất", song phạm vi nội hàm lại khá rộng, bao quát gần như toàn bộ hệ thống pháp luật của từng lĩnh vực chuyên ngành. Cách tiếp cận này có thể gây khó khăn trong quá trình tổ chức triển khai và tổng hợp.

Về cách thức triển khai, có ý kiến cho biết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Kế hoạch nghiên cứu, xây dựng Đề án tại Quyết định số 867/QĐ-BTP ngày 29/3/2026. Tuy nhiên, đến nay việc triển khai chủ yếu vẫn trong phạm vi nội bộ Bộ Tư pháp, trong khi các bộ, ngành khác chưa có văn bản hướng dẫn hoặc tổ chức thực hiện tương ứng. Từ thực tế đó, đại biểu mong muốn Bộ Tư pháp sẽ sớm có định hướng, hướng dẫn chung để các bộ, ngành có cơ sở tổ chức triển khai, quán triệt và thực hiện một cách đồng bộ, thống nhất.

Nghiên cứu, xây dựng Đề án
Việc xây dựng Đề án là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu, thách thức đan xen

Theo Viện trưởng, việc xây dựng Đề án cần được tiếp cận với tư duy dài hạn, bảo đảm các giải pháp mang tính tổng thể, toàn diện, xuất phát từ lợi ích chung của quốc gia. Hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới không chỉ phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế mà còn phải bao quát đầy đủ các lĩnh vực của đời sống xã hội, bao gồm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ.

Viện trưởng khẳng định, cơ quan chủ trì sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến góp ý để tiếp tục hoàn thiện nội dung Đề án, bảo đảm tiến độ, chất lượng theo yêu cầu đề ra; đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ tích cực của các bộ, ngành trong thời gian tới.

Thùy Dung

Tin bài có thể bạn quan tâm

Hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đủ ổn định để đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển

Hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đủ ổn định để đầu tư, đủ linh hoạt để đáp ứng yêu cầu phát triển

Ngày 16/11/2026, Bộ Tư pháp phối hợp với Ban Nội chính Trung ương tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới".
Nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy

Nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy

Trong khuôn khổ Dự án thành phần 8 "Nâng cao khả năng tiếp cận, thụ hưởng về dịch vụ trợ giúp pháp lý chất lượng và giáo dục pháp luật trong phòng, chống ma túy", sáng ngày 09/10, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý hoàn thiện Bộ tài liệu tập huấn nâng cao kỹ năng hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật phòng, chống ma túy tại khu vực phía Bắc do Phó Cục trưởng Đặng Kim Hoa và Luật sư Hoàng Minh Hiển, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội đồng chủ trì.
10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

10 điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 là cơ sở pháp lý quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội. Luật bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mang tính đột phá, giúp Thành phố có thêm quyền tự chủ trong hoạt động quản lý, điều hành và phát triển.
Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ quyết định hành chính - Thực trạng pháp luật và định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Quyết định hành chính tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; do đó, cơ chế xử lý đối với những quyết định không còn phù hợp, trái pháp luật hoặc không còn khả năng thực hiện có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính hợp pháp, hiệu lực, hiệu quả của quản lý hành chính nhà nước. Các biện pháp sửa đổi, bổ sung, tạm đình chỉ, đình chỉ, thu hồi, bãi bỏ, hủy bỏ là phương thức tự kiểm tra, tự điều chỉnh và “tự sửa sai” (self-correction) của nền hành chính, đồng thời, góp phần kiểm soát quyền lực và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Trên cơ sở phân tích pháp luật Việt Nam và kinh nghiệm của một số quốc gia, nghiên cứu chỉ ra những bất cập về căn cứ, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và hậu quả pháp lý của các biện pháp này, từ đó, đề xuất hướng hoàn thiện pháp luật nhằm xây dựng cơ chế xử lý thống nhất, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại.
Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Thi hành và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính - Thực trạng và một số vấn đề đặt ra

Tóm tắt: Quyết định hành chính là công cụ pháp lý quan trọng để cơ quan hành chính nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, hiệu lực và hiệu quả của quyết định hành chính không chỉ phụ thuộc vào việc ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, mà còn phụ thuộc vào việc tổ chức thi hành quyết định đó trên thực tế. Thực tiễn thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam cho thấy, còn tồn tại nhiều khó khăn, vướng mắc như chậm thi hành hoặc thi hành không đầy đủ quyết định hành chính, cơ chế bảo đảm thi hành và cưỡng chế hành chính chưa thực sự hiệu quả, các quy định pháp luật về thi hành quyết định hành chính còn phân tán, thiếu thống nhất. Nghiên cứu phân tích một số vấn đề lý luận về thi hành quyết định hành chính, các biện pháp bảo đảm thi hành, đồng thời, đánh giá thực trạng quy định của pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về thi hành quyết định hành chính và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định hành chính ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành quyết định hành chính trong thời gian tới.
Thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt - Thực trạng và giải pháp

Thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt - Thực trạng và giải pháp

Tóm tắt: Pháp luật về ban hành quyết định hành chính nói chung và ban hành quyết định hành chính trong trường hợp đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm, nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức có liên quan. Nghiên cứu phân tích, đánh giá những bất cập, hạn chế của pháp luật hiện hành về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành văn bản hành chính trong một số trường hợp đặc biệt. Nghiên cứu cho thấy, pháp luật còn thiếu đồng bộ, chưa quy định đầy đủ nguyên tắc, thẩm quyền, hình thức văn bản và trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp đặc biệt trong những tình huống đặc biệt. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, quản trị quốc gia trong điều kiện phát sinh các tình huống đặc biệt.
Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Vướng mắc khi áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025 (Bộ luật Hình sự) quy định mở về việc Tòa án có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án. Quy định này có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện cho cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá toàn diện nhân thân người phạm tội và những tình tiết đặc thù của từng vụ án nhằm bảo đảm việc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt. Để hướng dẫn áp dụng thống nhất, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trong đó Điều 3 hướng dẫn một số tình tiết có thể được coi là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.
Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật toàn diện, đồng bộ, khả thi

Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật toàn diện, đồng bộ, khả thi

Ngày 11/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo dự thảo Đề án "Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật giai đoạn 2027 - 2030, định hướng đến năm 2045" nhằm tiếp thu các ý kiến, tiếp tục hoàn thiện một số nội dung cơ bản, quan trọng của dự thảo Đề án.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong đấu giá tài sản

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và tăng cường tính công khai, minh bạch của hoạt động đấu giá tài sản, dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật) đang được Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo hướng đẩy đẩy mạnh thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, gắn với nhiệm vụ triển khai xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số. Những định hướng này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, ổn định để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản theo hướng chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa.
Ứng dụng công nghệ số trong ban hành quyết định hành chính

Ứng dụng công nghệ số trong ban hành quyết định hành chính

Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, ban hành quyết định hành chính ngày càng gắn với môi trường dữ liệu và hệ thống số. Hiện, pháp luật đã có những quy định tạo cơ sở cho ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước, nhưng chưa hình thành khuôn khổ thống nhất điều chỉnh ban hành quyết định hành chính trong môi trường điện tử, đồng thời, chưa làm rõ vai trò của quyết định hành chính như kết quả pháp lý cuối cùng trong dịch vụ công trực tuyến. Nghiên cứu phân tích, chỉ ra các khoảng trống pháp lý như thiếu quy định trực tiếp về quyết định hành chính điện tử; chưa có tiêu chí xác định phạm vi áp dụng; trách nhiệm dữ liệu còn phân tán; giá trị chứng cứ của dữ liệu số chưa rõ; chưa có cơ chế bảo đảm an toàn pháp lý cho người thực thi. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất định hướng hoàn thiện pháp luật nhằm chuẩn hóa quy trình, xác định phạm vi áp dụng và tăng cường bảo đảm pháp lý trong môi trường số.
Pháp luật của một số quốc gia về quyết định hành chính và khuyến nghị đối với Việt Nam

Pháp luật của một số quốc gia về quyết định hành chính và khuyến nghị đối với Việt Nam

Tóm tắt: Quyết định hành chính là văn bản pháp luật có vai trò quan trọng trong quản lý hành chính nhà nước, là phương tiện để chuyển tải các mệnh lệnh của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý. Các quyết định hành chính có tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức nên pháp luật cần quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành quyết định hành chính. Tuy nhiên, hiện, pháp luật về quyết định hành chính được quy định trong nhiều văn bản pháp luật chuyên ngành và chưa được hiểu thống nhất về khái niệm quyết định hành chính, quy định cụ thể về trình tự, thủ tục ban hành, dẫn đến thực tiễn áp dụng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Qua nghiên cứu pháp luật của Đức, Nhật Bản và Na Uy, trên cơ sở đánh giá yêu cầu về tái cấu trúc hệ thống pháp luật của Việt Nam theo Nghị quyết số 27/NQ-TW[I] và Nghị quyết số 66/NQ-TW[II], Kết luận số 09-KL/TW[III] nghiên cứu đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay.
Căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo quy định pháp luật một số quốc gia và khuyến nghị đối với Việt Nam

Căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo quy định pháp luật một số quốc gia và khuyến nghị đối với Việt Nam

Tóm tắt: Tính hợp pháp của quyết định hành chính là nội dung quan trọng của pháp luật hành chính hiện đại được nhiều quốc gia ghi nhận. Trên cơ sở phân tích quy định pháp luật của Đức, Trung Quốc và Nhật Bản, nghiên cứu chỉ ra các căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính được quy phạm hóa trong các văn bản luật. Nghiên cứu cho thấy, căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính theo pháp luật Đức, Trung Quốc và Nhật Bản được xem xét trên ba phương diện: thẩm quyền ban hành, nội dung và hình thức của quyết định. Hiện, Việt Nam chưa có văn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể và rõ ràng về các căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến nhiều quyết định hành chính được ban hành bất hợp pháp trong thực tiễn. Từ việc đánh giá thực trạng ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam, nghiên cứu kiến nghị, đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật về căn cứ đánh giá tính hợp pháp của quyết định hành chính đáp ứng yêu cầu của cải cách hành chính.
Nâng cao hiệu quả triển khai thi hành quy định mới về bồi thường nhà nước

Nâng cao hiệu quả triển khai thi hành quy định mới về bồi thường nhà nước

Ngày 10/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì Hội nghị triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 1788/QĐ-TTg ngày 15/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật.
Khơi thông tiềm năng khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao của Thủ đô

Khơi thông tiềm năng khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao của Thủ đô

Nhằm khai thác hiệu quả các tầng không gian đô thị, Điều 11 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 thiết lập khuôn khổ pháp lý về quy hoạch, khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao. Các quy định hướng đến bảo đảm an toàn, quốc phòng, an ninh, kết nối đồng bộ và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, phát triển công trình.
Tăng cường minh bạch, ngăn chặn thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản

Tăng cường minh bạch, ngăn chặn thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật), nhiều đại biểu Quốc hội tập trung góp ý các quy định nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm tính công khai, minh bạch trong hoạt động đấu giá. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ từ khâu đăng ký, tổ chức phiên đấu giá đến xử lý nghiêm các hành vi thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản.

Theo dõi chúng tôi trên: