Ngày 16/12/2014 tại Hà Nội, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật - Bộ Tư pháp đã tổ chức tọa đàm nhằm ôn lại chặng đường 37 năm xây dựng và trưởng thành (1977 – 2014). Thay mặt Lãnh đạo Bộ, TS. Phan Chí Hiếu, Thứ trưởng Bộ Tư pháp đã đến dự và có bài phát biểu. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc nội dung bài phát biểu này. Đầu đề do Ban Biên tập đặt.

Thưa các đồng chí, các vị đại biểu,

Ngày 20/12/1977, Luật sư Trần Công Tường - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp chế thuộc Hội đồng Chính phủ đã ký Quyết định số 106-20/UBPC thành lập Tòa soạn Tập san Pháp chế XHCN - tiền thân của Tạp chí Dân chủ và Pháp luật ngày nay. Kể từ đó, ngày 20/12 hằng năm trở thành Ngày Truyền thống của Tạp chí Dân chủ và Pháp luật. Kỷ niệm 37 năm Ngày thành lập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật năm nay, tôi đánh giá cao sáng kiến tổ chức Tọa đàm “Tạp chí Dân chủ và Pháp luật - Chặng đường 37 năm xây dựng và trưởng thành”. Đây là dịp để chúng ta ôn lại chặng đường vẻ vang vừa qua, nói lời tri ân với những người đã không tiếc công sức, trí tuệ, chăm chút, nâng niu cho từng số tạp chí và cũng là dịp để chúng ta đánh giá lại những kết quả đã đạt được trong năm qua, định hướng nội dung tin bài trong năm tới và cũng là định hướng xây dựng, phát triển của Tạp chí vững mạnh với tầm vóc mới trong năm 2015 và giai đoạn hướng tới kỷ niệm 40 năm Ngày thành lập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật.

Nhân sự kiện có ý nghĩa quan trọng này của Tạp chí, thay mặt Lãnh đạo Bộ, tôi xin gửi tới các vị đại biểu, các cán bộ, biên tập viên, cộng tác viên đã và đang công tác, cộng tác với Tạp chí qua nhiều thời kỳ lời chúc mừng nồng nhiệt nhất. Chúc Tạp chí Dân chủ và Pháp luật với sức vóc tuổi 37 tràn trề sức sống, sức sáng tạo, có nhiều đóng góp xứng đáng hơn nữa, cùng Bộ, Ngành Tư pháp vững tin bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Thưa các đồng chí, các vị đại biểu,

Trải qua chặng đường 37 năm nỗ lực phấn đấu, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật đã không ngừng phát triển, lớn mạnh về nhiều mặt. Từ Tập san Pháp chế xã hội chủ nghĩa của Ủy ban Pháp chế với chức năng chính là tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chúng ta đã phát triển thành Tạp chí Pháp chế xã hội chủ nghĩa (năm 1987) với chức năng được mở rộng sang các hoạt động nghiên cứu khoa học pháp lý, góp phần vào công tác xây dựng pháp luật. Từ năm 1992, Tạp chí đổi tên thành Tạp chí Dân chủ và Pháp luật - với tư cách là một đơn vị độc lập thuộc Bộ, cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp thực hiện nghiên cứu, trao đổi về khoa học pháp lý, thông tin lý luận, nghiệp vụ và thực tiễn trong xây dựng, thực hiện pháp luật và hoạt động tư pháp. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của Tạp chí được kiện toàn lớn mạnh qua các thời kỳ. Đội ngũ cộng tác viên được phát triển mạnh là các chuyên gia, các nhà khoa học và những người hoạt động thực tiễn, có nhiều kinh nghiệm và danh tiếng của đất nước. Các ấn phẩm của Tạp chí ngày càng phong phú về nội dung và hình thức thể hiện; số tạp chí định kỳ với nhiều chuyên mục đa dạng và thiết thực hơn, bám sát hơn các hoạt động của Bộ, của Ngành, đời sống chính trị, pháp lý của đất nước. Đặc biệt từ cuối năm 2013, đầu năm 2014, Tạp chí có thêm Trang Thông tin điện tử.

Là tạp chí lý luận chuyên ngành, cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp, Tạp chí đã thực hiện tốt nhiệm vụ nghiên cứu, truyền bá khoa học pháp lý; tuyên truyền quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về xây dựng và tổ chức thực hiện pháp luật; là nơi đăng tải các công trình nghiên cứu, diễn đàn trao đổi các ý tưởng pháp lý mới của các nhà khoa học, những người hoạt động thực tiễn; giúp Bộ hướng dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ trong các lĩnh vực hoạt động của Ngành; tham gia tích cực vào các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Qua đó, Tạp chí đã có nhiều đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền khoa học pháp lý nước nhà, cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam; chung tay xây dựng Bộ, Ngành Tư pháp ngày càng lớn mạnh, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ pháp luật, cán bộ tư pháp của đất nước và nhất là góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật cho người dân. Với những đóng góp đó, Tạp chí đã khẳng định được hình ảnh riêng trong lòng bạn đọc cả nước, khẳng định được vị trí xứng đáng của mình giữa các tạp chí chuyên ngành trong lĩnh vực tư pháp và pháp luật.

Thay mặt Lãnh đạo Bộ Tư pháp, tôi ghi nhận và biểu dương những thành tích mà Tạp chí đã đạt được trong 37 năm qua và nhất là trong năm 2014.

Bên cạnh những kết quả đạt được thời gian qua, hoạt động của Tạp chí vẫn còn một số những hạn chế, bất cập, chưa hoàn toàn đáp ứng được lòng mong mỏi của Lãnh đạo Bộ, các đơn vị thuộc Bộ cũng như các yêu cầu thực tiễn đặt ra, trong đó có hai vấn đề cần lưu ý là: Thứ nhất, hoạt động của Tạp chí đã có nhiều nỗ lực đổi mới nhưng tốc độ còn chậm, có lúc chưa bắt kịp với hoạt động của Bộ, của Ngành; Thứ hai, chưa phát huy thật tốt vai trò “bà đỡ” cho những ý tưởng pháp lý mới để phục vụ đắc lực cho công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền, xây dựng, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, cải cách tư pháp, cải cách pháp luật và hội nhập quốc tế.

Thưa các đồng chí, các vị đại biểu,

Sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền, thi hành Hiến pháp năm 2013, trong đó việc bảo vệ các giá trị dân chủ và quyền con người, xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh cải cách pháp luật, cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế và nhất là sự mở rộng chức năng, nhiệm vụ của Bộ, Ngành đang đặt ra cho chúng ta hàng loạt vấn đề cần phải được luận giải sâu sắc về lý luận và thực tiễn. Đây là những thách thức lớn đặt ra cho Tạp chí, lãnh đạo các đơn vị và đội ngũ cộng tác viên trong và ngoài Bộ cần tiếp tục nghiên cứu, nhưng đồng thời cũng là mảnh đất màu mỡ cho chúng ta ươm trồng những “tư tưởng pháp lý” mới để thu hoạch các giá trị khoa học pháp lý và giá trị dân chủ... phục vụ cho cuộc sống, phục vụ con người.

Để năm 2015 và chặng đường hướng tới 40 năm kỷ niệm Ngày thành lập Tạp chí đạt nhiều kết quả tốt đẹp hơn, tôi nhất trí với định hướng phát triển mà Tạp chí đã đề ra và nhất là ý kiến phát biểu, đóng góp của lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ, các đồng chí cộng tác viên. Tôi đề nghị Tạp chí tập trung thực hiện tốt những nội dung sau:

Một là, chú trọng tổ chức nội dung các số tạp chí định kỳ, chuyên đề gắn sát hơn với đời sống chính trị pháp lý của đất nước, với hoạt động của Bộ, của Ngành, nhất là những vấn đề mới, khó, cần phải luận giải về lý luận và kiểm chứng về mặt thực tiễn. Ngoài chất “nghiên cứu khoa học”, chất “hàn lâm”, chất “kinh viện” như là thuộc tính của các tạp chí khoa học, nội dung các số tạp chí còn phải hòa chung với “nhịp đập hối hả” của cuộc sống phong phú, sôi động thường ngày. Năm 2015, Tạp chí cần tập trung mạnh, phục vụ đắc lực cho việc thi hành Hiến pháp năm 2013, các công việc mới, phức tạp của Bộ, Ngành Tư pháp. Đặc biệt là với tính chất tạp chí nghiên cứu khoa học, Tạp chí có đất để đăng tải những công trình nghiên cứu sâu, đột phá về khoa học pháp lý, tư tưởng pháp quyền, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; bảo vệ các giá trị dân chủ, quyền con người.

Hai là, tiếp tục làm đa dạng, phong phú chuyên trang, chuyên mục, sát với nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu của bạn đọc - Yếu tố sống còn của Tạp chí, từ đó, tiếp tục tạo chỗ đứng vững chắc trong lòng bạn đọc và trở thành nhu cầu tìm đọc của họ. Chú trọng xây dựng “bản sắc riêng” của Tạp chí - là nội dung hết sức quan trọng, thể hiện qua sự chăm chút về nội dung, hình thức, đối tượng phục vụ, kênh phát hành, đội ngũ cộng tác viên... và xa hơn nữa là chăm chút cho độc giả. Từ đó, cố gắng hình thành, phát triển “bản sắc riêng” của mình trong hệ thống các tạp chí chuyên ngành luật, làm thế nào để các độc giả, nhất là các cán bộ tư pháp tìm thấy mình, tìm thấy được lợi ích qua đọc các ấn phẩm của Tạp chí Dân chủ và Pháp luật. (Ví dụ: Chuyên mục “Diễn đàn công tác tư pháp” rất thú vị, các cán bộ tư pháp ở cơ sở chắc chắn thu lượm được nhiều thông tin hữu ích phục vụ công tác hàng ngày của mình. Đề nghị Tạp chí duy trì, phát huy tốt Chuyên mục này). Tiếp tục chuyển tải các thông tin hướng dẫn nghiệp vụ của các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Tư pháp trên Tạp chí về các cơ quan tư pháp ở địa phương theo hướng bao quát, cụ thể và thiết thực hơn.

Ba là, chú trọng phát triển Trang Thông tin điện tử của Tạp chí như một hướng đi mới nhiều hứa hẹn. Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin, Trang Thông tin điện tử là kênh phát hành nhanh nhất, kinh tế nhất, phong phú nhất, đặc biệt là có khả năng tương tác với bạn đọc (trao đi, đổi lại, những ý kiến trái chiều, diễn đàn trực tuyến...), qua đó, mở rộng việc cung ứng các dịch vụ gia tăng. Cần tránh xu hướng xây dựng Tạp chí điện tử chỉ là phiên bản của Tạp chí viết.

Bốn là, lưu ý phát triển Tạp chí theo hướng năng động, sáng tạo hơn, đa dạng hóa nguồn thu - kể cả các nguồn thu từ dịch vụ khoa học, quảng cáo, viết bài giới thiệu để bổ sung nguồn thu nhập cho Tạp chí.

Năm là, tiếp tục chú trọng xây dựng đội ngũ cộng tác viên, quan tâm chăm chút cho đội ngũ này, đặc biệt là đội ngũ cộng tác viên chủ chốt, có trình độ nghiên cứu khoa học pháp lý chuyên sâu, góp phần tạo tình cảm gắn bó, thân thiết với Tạp chí; tăng cường việc định hướng tin bài một cách bài bản, nền nếp hơn cho cộng tác viên; nghiên cứu xây dựng phần mềm biên tập để theo dõi, thông báo về tình hình tiếp nhận, phát hành các bài viết tạp chí, duy trì mối liên hệ chặt chẽvới các cộng tác viên.

Sáu là, các cán bộ, công chức, viên chức của Tạp chí cần dành thời gian tham gia sâu vào các hoạt động của Bộ, Ngành, như tham dự các cuộc họp Hội đồng khoa học, nghiệm thu đề tài khoa học, các cuộc họp Ban soạn thảo, Tổ biên tập các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật...

Bảy là, đối với các đơn vị thuộc Bộ, đề nghị các đơn vị tiếp tục phối hợp, tạo điều kiện cho cán bộ, biên tập viên của Tạp chí tham gia các hoạt động của đơn vị để nắm thông tin vàviết bài, phối hợp với Tạp chí trong việc đưa tin, viết bài, đặt hàng, mua các ấn phẩm của Tạp chí…

Tám là, đối với các đồng chí cộng tác viên, tôi đề nghị các đồng chí tiếp tục ưu ái, cộng tác chặt chẽvới Tạp chí, gửi nhiều bài hơn, có chất lượng hơn và bám sát định hướng nội dung vào công tác tư pháp, pháp luật.

Cuối cùng, tôi mong muốn và hy vọng Tạp chí hướng tới tuổi 40 phát triển năng động, sáng tạo, giữ vững tôn chỉ mục đích, các giá trị cốt lõi mà chúng ta đã tích lũy được trong suốt 37 năm qua để tiếp tục phát triển nhanh, mạnh và bền vững trong thời gian tới, xứng đáng với tên gọi “Dân chủ và Pháp luật”.

Xin chúc các quý vị đại biểu và tất cả các đồng chí sức khỏe, hạnh phúc và nhiều thành công mới, có nhiều bài viết có giá trị trên Tạp chí của chúng ta.