Một số vấn đề về Dự thảo Luật Tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú

(Cập nhật bởi LuatVietnam.vn) Trong tháng 9/2026, nhiều văn bản pháp luật mới đã được cập nhật, bao quát các lĩnh vực hành chính, tư pháp, thuế - phí, tài chính - ngân hàng, giao thông, xây dựng, đầu tư, khoa học - công nghệ và thương mại… Đây là những quy định quan trọng, tác động trực tiếp đến cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân.

Trong khuôn khổ Dự án "Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam - Giai đoạn II" (Dự án EU JULE II), ngày 02/10, Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo tham vấn về mô hình quản lý và tự quản về tổ chức, hoạt động luật sư tại khu vực phía Bắc do Phó Cục trưởng Đặng Kim Hoa chủ trì.

Ngày 23/9/2026, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng ký ban hành Quyết định số 5206/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án “Sổ đỏ trao tay”. Đề án được xây dựng nhằm giảm tối đa hồ sơ giấy, số lần người dân phải đi lại và các nội dung người dân phải tự chứng minh thông qua việc liên thông và dựa trên dữ liệu; đồng thời nâng cao chất lượng hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai.

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước số 15/2026/QH16. Nhằm bảo đảm triển khai thi hành Luật hiệu quả, xác định rõ nhiệm vụ từng đơn vị, tiến độ thực hiện, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ký ban hành Quyết định số 2132/QĐ-BTP ngày 25/9/2026 phân công nhiệm vụ triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Chiều ngày 29/9, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đã chủ trì hội đồng thẩm định dự án Luật Công nghiệp trọng điểm. Cùng dự có Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài.

Hội thảo "Hoàn thiện pháp luật về thị trường chứng khoán trong bối cảnh phát triển thị trường chứng khoán mới nổi ở Việt Nam" do Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 29/9/2026 có sự tham dự của PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Hiệu trưởng Trường; PGS.TS. Đinh Dũng Sỹ, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ; PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy, Phụ trách Bộ môn Luật Tài chính - Ngân hàng, Khoa Luật tư, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng các chuyên gia, nhà khoa học, học giả, sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh. Đây là chủ đề của Hội thảo do Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức ngày 29/9/2026. Tham dự Hội thảo có PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Hiệu trưởng Trường; PGS.TS. Đinh Dũng Sỹ, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp luật, Văn phòng Chính phủ; PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy, Phụ trách Bộ môn Luật Tài chính - Ngân hàng, Khoa Luật tư, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, các chuyên gia, nhà khoa học, học giả cùng các sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh.

Luật số 05/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14, tập trung mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý, hoàn thiện tổ chức và đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý, đơn giản hóa cơ chế thụ lý vụ việc, tăng cường phối hợp trong hoạt động tố tụng và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 12/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23/8/2026 tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Nhằm bảo đảm các điều kiện cần thiết cho việc tổ chức thi hành các quy định, Bộ Tư pháp ban hành Quyết định số 2123/QĐ-BTP ngày 24/9/2026 về việc phân công nhiệm vụ triển khai thi hành Luật (Quyết định số 2123/QĐ-BTP); trong đó xác định cụ thể nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của từng đơn vị.

Việc xây dựng Luật Cấp, thoát nước (sửa đổi) được đặt trên cơ sở 03 chính sách lớn, gồm: Phát triển cấp, thoát nước đồng bộ, thống nhất, hiệu quả theo chiến lược, quy hoạch và kế hoạch; nâng cao quản lý, vận hành và khai thác hệ thống cấp, thoát nước; bảo đảm nguồn lực phát triển cấp, thoát nước.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý số 05/2026/QH16 có nhiều điểm mới quan trọng, trong đó, nổi bật là Luật đã mở rộng diện đối tượng người được trợ giúp pháp lý nhằm bảo đảm tốt hơn quyền được trợ giúp pháp lý, đáp ứng yêu cầu điều kiện thực tế.

Thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở số 16/2026/QH16 và Quyết định số 1774/QĐ-TTg ngày 14/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch triển khai thi hành Luật, Bộ Tư pháp đã xây dựng và ban hành Quyết định phân công nhiệm vụ triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở. Bảng phân công kèm theo Quyết định xác định rõ từng nhóm nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời gian thực hiện, sản phẩm đầu ra và nguồn kinh phí, tạo cơ sở để việc triển khai Luật được thực hiện đồng bộ, có trọng tâm và đúng tiến độ.

Với định hướng xây dựng Thủ đô phát triển hiện đại, văn minh, có chất lượng sống ngày càng cao, Luật Thủ đô năm 2026 đã dành 01 điều riêng quy định về những cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội (Điều 17). Với các quy định tại Điều 17 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong việc tổ chức các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người dân và từng bước hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng toàn diện, bền vững.

Ngày 03/9/2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp ra Quyết định số 1998/QĐ-BTP về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành; thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung; thủ tục hành chính bị bãi bỏ trong lĩnh vực giám định tư pháp thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tư pháp. Những thủ tục hành chính được công bố nhằm phù hợp với căn cứ pháp lý mới về giám định tư pháp.

Luật số 05/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14, tập trung mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý, hoàn thiện tổ chức và đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý, đơn giản hóa cơ chế thụ lý vụ việc, tăng cường phối hợp trong hoạt động tố tụng và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên pháp lý và hiệu quả cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý năm 2026 đã hoàn thiện một số quy định về tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm trợ giúp pháp lý, cấp thẻ, cấp lại, miễn nhiệm và thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý. Cụ thể: