Trong 46 năm xây dựng và trưởng thành, hoạt động của Tạp chí luôn gắn với những nhiệm vụ quan trọng của Bộ, Ngành Tư pháp trong việc tăng cường thông tin về pháp chế xã hội chủ nghĩa - một bộ phận quan trọng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và là lĩnh vực quản lý nhà nước chủ đạo của Bộ Tư pháp. Đồng thời, khía cạnh dân chủ đã được Tạp chí phát huy sâu rộng hơn cả về lực lượng nghiên cứu và lĩnh vực liên quan đến dân chủ (như quyền con người, quyền công dân).
1. Thực hiện có hiệu quả công tác truyền thông chính sách, pháp luật và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong 46 năm qua
Để phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị của một tạp chí đầu Ngành Tư pháp, trong 46 năm qua, Tạp chí đã luôn phát huy tốt tinh thần báo chí cách mạng, phục vụ đắc lực công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục tư tưởng khoa học pháp lý và tư pháp, đạt được những kết quả nổi bật trong hoạt động của mình, gắn kết chặt chẽ với công tác tư pháp, đặc biệt là trong phản biện chính sách, truyền thông pháp luật phục vụ đắc lực cho công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Đây cũng là một trong những mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm mà Tạp chí xác định tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả hoạt động trong thời gian tới nhằm triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013, phù hợp với tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII và Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Ðảng về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới (Nghị quyết số 27-NQ/TW). Điều đó thể hiện trên một số khía cạnh cơ bản như sau:
Thứ nhất, các ấn phẩm của Tạp chí đã góp phần tuyên truyền hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tổ chức nghiên cứu và đăng tải những bài viết chuyên sâu về mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta.
Xuất phát từ tôn chỉ, mục đích được giao, Tạp chí xác định phạm vi, giới hạn hoạt động của mình bám sát các nhiệm vụ chính trị của Ngành Tư pháp, không ngừng phấn đấu, nỗ lực cùng với Bộ và toàn Ngành tích cực thực hiện tuyên truyền để đưa những chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống một cách hiệu quả, thiết thực. Việc sửa đổi Hiến pháp năm 1992 là sự kiện chính trị - pháp lý quan trọng của đất nước. Tạp chí cũng cử cán bộ tham gia vào tổ công tác chuẩn bị Báo cáo tổng kết thi hành Hiến pháp của Bộ Tư pháp và của Chính phủ, đồng thời tổ chức bản thảo, biên tập và xuất bản số chuyên đề “Ngành Tư pháp nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013” góp phần tuyên truyền nội dung Hiến pháp đến người dân và đưa các ý kiến góp ý phản hồi của người dân, chuyên gia đến Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tư pháp trong quá trình soạn thảo, thông qua và tổ chức thi hành Hiến pháp. Sau khi Hiến pháp năm 2013 được thông qua, Tạp chí tiếp tục xây dựng bản thảo, biên tập và xuất bản số chuyên đề chuyên sâu 200 trang “Triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013”, phổ biến những điểm mới quan trọng của Hiến pháp năm 2013 đến toàn thể nhân dân, phổ biến những điểm mới phục vụ công tác xây dựng pháp luật phù hợp với Hiến pháp năm 2013. Cán bộ Tạp chí cũng tích cực tham gia cuộc thi “Tìm hiểu Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, tuyên truyền để bạn đọc biết và tham gia cuộc thi. Sau một thời gian Hiến pháp năm 2013 đi vào cuộc sống, năm 2019, Tạp chí đã thực hiện số chuyên đề 200 trang “Sơ kết 05 năm thi hành Hiến pháp năm 2013” để làm rõ hiệu quả, ý nghĩa của việc triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013 trong đời sống chính trị, kinh tế, xã hội, thông qua đó, đề xuất giải pháp tiếp tục triển khai thi hành Hiến pháp có hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho quần chúng nhân dân, Tạp chí đã có riêng một số chuyên đề về “Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí thư về Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân”. Năm 2019, Tạp chí phối hợp với Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật thực hiện 01 số chuyên đề 200 trang để tổng kết 15 năm thực hiện Chỉ thị này.
Sau khi Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 được ban hành, Tạp chí thường xuyên phối hợp cùng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật và các cơ quan, đơn vị khác để thực hiện các ấn phẩm góp phần tuyên tuyền, phổ biến quy định của Luật này đến nhiều đối tượng khác nhau. Đồng thời, Tạp chí đăng tải nhiều bài viết giới thiệu về Ngày Pháp luật Việt Nam và cử cán bộ tham gia Ban Tổ chức Ngày Pháp luật Việt Nam, đóng góp vào việc tổ chức thành công Ngày Pháp luật Việt Nam của Bộ Tư pháp. Việc tuyên truyền về Ngày Pháp luật Việt Nam luôn được Tạp chí chú trọng, đăng tải trên các ấn phẩm của Tạp chí từ những năm đầu tiên thực hiện và duy trì trong những năm tiếp theo nhằm giúp các bộ, ngành, địa phương có thêm tư liệu tham khảo để triển khai thực hiện Ngày Pháp luật.
Trong thời gian qua, đặc biệt là sau khi Nghị quyết số 27-NQ/TW được Ban Chấp hành Trung ương Ðảng được ban hành, Tạp chí đã tăng cường việc tổ chức nghiên cứu và đăng tải những bài viết chuyên sâu về mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta, đặc biệt là các bài viết chính luận, các bài viết có tính thực tiễn cao liên quan đến công tác xây dựng pháp luật làm rõ mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước trong mô hình nhà nước kiểu mới.
Thứ hai, Tạp chí luôn sát cánh cùng Bộ, Ngành Tư pháp xây dựng các ấn phẩm khoa học phục vụ công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật; là diễn đàn trao đổi về khoa học pháp lý, thông tin nghiệp vụ thực tiễn hoạt động xây dựng, thực hiện pháp luật và công tác tư pháp.
Trong 46 năm qua, Tạp chí thực sự đã trở thành cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước với nhân dân, là diễn đàn trao đổi giữa các nhà khoa học, từ đó tận dụng được trí tuệ của toàn ngành, của các nhà khoa học và toàn thể nhân dân trong quá trình xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, đặc biệt là các ấn phẩm về tổng kết thi hành, đề xuất sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật. Ấn phẩm của Tạp chí có vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống tạp chí nghiên cứu về khoa học pháp lý, được các cơ quan nhà nước, các chuyên gia và nhà nghiên cứu trích dẫn thường xuyên trong các công trình khoa học, các văn bản chuyên môn với số lượng lớn thông tin về quan điểm và các giải pháp khoa học.
Xác định công tác xây dựng pháp luật là một nhiệm vụ quan trọng của Ngành Tư pháp, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý của Nhà nước, vấn đề an ninh trật tự và đời sống nhân dân trong toàn xã hội. Vì vậy, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình, những năm qua, các ấn phẩm của Tạp chí đã luôn thể hiện đầy đủ những quan điểm, tư tưởng và những đề xuất, kiến nghị của Bộ, Ngành Tư pháp về xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thi hành pháp luật. Bên cạnh các bài viết đăng tải trên số định kỳ, các ấn phẩm 200 trang của Tạp chí được phát hành đều đặn, thường xuyên (những năm gần đây là 10 số/năm) bám sát các lĩnh vực công tác của Bộ Tư pháp và Ngành Tư pháp. Những dự án luật mà Bộ Tư pháp được Chính phủ giao chủ trì đều được Tạp chí chú trọng thực hiện các ấn phẩm để tuyên truyền, tranh thủ ý kiến của các chuyên gia, những người làm công tác thực tiễn và của toàn thể nhân dân trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật như: Sửa đổi Hiến pháp và triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013; Sửa đổi, bổ sung Bộ luật Hình sự, Bộ luật Dân sự, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Thi hành án dân sự; xây dựng và hướng dẫn thi hành Luật Luật sư, Luật Công chứng, Luật Giám định tư pháp, Luật Bán đấu giá tài sản, Luật Nuôi con nuôi, Luật Trợ giúp pháp lý, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, Luật Lý lịch tư pháp, Luật Tiếp cận thông tin... Các ấn phẩm này đã được kịp thời xuất bản, gửi đến độc giả là các tổ chức, cá nhân có thẩm quyền tham gia xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là Quốc hội, Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo. Nội dung ấn phẩm là những quan điểm, giải pháp mang tính khoa học và thực tiễn được nhiều đại biểu Quốc hội, cơ quan ban hành, cơ quan soạn thảo đưa ra làm dẫn chứng trong quá trình nghiên cứu, thảo luận chính sách, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời là nơi để các chuyên gia truyền tải thông tin, định hướng tới nhân dân trong quá trình xây dựng các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật. Cùng với đó, các ấn phẩm nghiên cứu, trao đổi về các vấn đề, lĩnh vực của tư pháp và pháp luật đã góp phần to lớn vào nhiệm vụ triển khai thi hành pháp luật trong Ngành Tư pháp.
Thứ ba, đổi mới, đa dạng hóa nội dung và phương thức truyền thông chính sách, pháp luật, trong đó, đặc biệt chú trọng phát huy vai trò của Tạp chí điện tử, áp dụng công nghệ thông tin để đưa pháp luật đến gần hơn với các đối tượng bạn đọc, góp phần hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Với chức năng, nhiệm vụ được giao, hoạt động của Tạp chí đã góp phần quan trọng trong truyền thông các chính sách có tác động lớn đến xã hội, nhất là những vấn đề khó, nhạy cảm, có ý kiến khác nhau trong quá trình đề xuất chính sách và xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, là diễn đàn tạo sự tương tác đa chiều giữa người dân, tổ chức, doanh nghiệp với cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật; tạo đồng thuận xã hội đối với những chính sách, quy định pháp luật cần phải được ban hành hoặc điều chỉnh để đáp ứng đầy đủ, kịp thời và thực chất theo yêu cầu của thực tiễn cuộc sống; góp phần nâng cao chất lượng chính sách, thể chế, tính khả thi của văn bản quy phạm pháp luật cũng như ý thức tôn trọng, tuân theo pháp luật của người dân, doanh nghiệp, đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Theo đó, Tạp chí đã tích cực, chủ động phối hợp với cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật để được cung cấp thông tin về nội dung của dự thảo chính sách một cách chính xác, kịp thời và chính thức; đồng thời chủ động khai thác nguồn tin về dự thảo chính sách trên các kênh thông tin chính thức khác của cơ quan nhà nước. Bên cạnh đó, Tạp chí tăng cường đầu tư, phối hợp, liên kết nghiên cứu, xây dựng các ấn phẩm chuyên đề chuyên sâu, trong đó, tăng cường tính dự báo, bám sát các vấn đề thời sự pháp lý và các dự án, dự thảo luật đang được soạn thảo để nghiên cứu, biên soạn được các chuyên đề có tính chất bình luận khoa học, quan điểm khoa học và thực tiễn đề giải quyết những vấn đề lý luận đặt ra trong lĩnh vực quản lý nhà nước; thông tin, truyền thông kịp thời, rộng rãi, có tính tương tác đa chiều để góp phần nâng cao chất lượng chính sách, thể chế, tính khả thi của văn bản quy phạm pháp luật cũng như ý thức tôn trọng, tuân theo pháp luật của người dân, doanh nghiệp.
Đặc biệt, ngay sau khi Quyết định số 407/2022/QĐ-TTg ngày 30/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tổ chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2022 - 2027” (Quyết định số 407/2022/QĐ-TTg) được ban hành, Tạp chí đã phối hợp với Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật và các đơn vị có liên quan, bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Hội đồng phối hợp Phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương, các bộ, ngành và các địa phương triển khai bài bản, hiệu quả Đề án này.
Nhận thức được xu thế phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, trong đó có sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin và trước yêu cầu của chuyển đổi số, Tạp chí đã có những đổi mới mạnh mẽ nhằm nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo điều hành và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ của Tạp chí, vừa đáp ứng nhu cầu nghiên cứu khoa học và tiếp cận pháp luật của đông đảo độc giả quan tâm tới lĩnh vực tư pháp và pháp luật, phù hợp với chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước ta. Trong đó, để đáp ứng nhu cầu bạn đọc không chỉ trong mà còn ở ngoài nước, phù hợp với sự phát triển của khoa học công nghệ, phù hợp với xu hướng phát triển chung của báo chí, thời gian qua, Tạp chí đã tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả và phát huy vai trò của Tạp chí điện tử, đặc biệt là trong việc phản ánh chính sách, truyền thông pháp luật tạo ra diễn đàn nghiên cứu, trao đổi về khoa học pháp lý, thông tin lý luận, nghiệp vụ và thực tiễn trong xây dựng, thực hiện pháp luật và hoạt động tư pháp trên môi trường mạng. Các chuyên mục trên Tạp chí điện tử đã tạo ra “mảnh đất” để các nhà nghiên cứu khoa học pháp lý nói chung và những nhà nghiên cứu khoa học thuộc Bộ, Ngành Tư pháp nói riêng có thể đưa ra những quan điểm của mình; qua đó, góp phần khơi dậy phong trào nghiên cứu khoa học, nhất là đối với những cán bộ khoa học trẻ.
Có thể khẳng định, trong hành trình 46 năm qua, Tạp chí Dân đã hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị và chuyên môn được giao theo đúng chức năng, nhiệm vụ và tôn chỉ mục đích. Tạp chí đã có những đóng góp quan trọng và thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật của Ngành Tư pháp nói riêng, sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, Nhà nước pháp quyền, phát huy dân chủ và bảo vệ Tổ quốc nói chung. Với những thành tích đạt được, Tạp chí đã nhiều lần được trao tặng các hình thức khen thưởng cao của Bộ, Ngành Tư pháp và của Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, Tạp chí đã hai lần được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba, trong đó, Huân chương Lao động hạng Ba được trao tặng trong năm 2022 đánh dấu mốc son toàn diện nhân dịp kỷ niệm 45 năm thành lập.
2. Những điểm nổi bật trong triển khai thực hiện nhiệm vụ năm 2023
Trong năm 2023, bám sát sự kiện chính trị, pháp lý đất nước và của Bộ, Ngành Tư pháp, Tạp chí đã xác định trọng tâm, trọng điểm trong triển khai thực hiện nhiệm vụ đó là: Tích cực tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức, định hướng dư luận, củng cố đồng thuận xã hội trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW và thực tiễn triển khai nhiệm vụ theo Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ, Ngành Tư pháp; phản ánh sinh động, kịp thời các hoạt động chuyên môn của Bộ Tư pháp; đẩy mạnh truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; tuyên tuyền pháp luật hướng đến người dân, doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số...
Trong năm 2023, Tạp chí tổ chức thực hiện 34 ấn phẩm, trong đó, có 12 số định kỳ 90 trang, 12 số chuyên đề 64 trang và 10 số chuyên sâu 200 trang. Bên cạnh các số định kỳ 90 trang với các chuyên mục ổn định, Tạp chí đã phối hợp với các đơn vị trong và ngoài Bộ thực hiện các số chuyên đề 64 trang và số chuyên sâu 200 trang phản ánh phong phú, đa dạng, chuyên sâu nhiều lĩnh vực trọng tâm công tác tư pháp, pháp lý mang tính thời sự̣ của Bộ, Ngành Tư pháp và của đất nước. Đặc biệt, nội dung các ấn phẩm đã phản ánh kịp thời việc triển khai thực hiện những nhiệm vụ được giao của Bộ, Ngành Tư pháp, của các cơ quan, tổ chức trong công cuộc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới có giá trị tham khảo hữu ích đối với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhà làm luật, các cơ quan, tổ chức có liên quan cũng như những độc giả quan tâm. Cụ thể:
Về công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức, định hướng dư luận, củng cố đồng thuận xã hội trong quá trình thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW: Để xác định rõ nội dung và nhiệm vụ chủ yếu nhằm cụ thể hóa, thực hiện các định hướng, nhiệm vụ, giải pháp được xác định trong Nghị quyết số 27-NQ/TW và Kế hoạch số 11-KH/TW ngày 28/11/2022 của Bộ Chính, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện, tình hình thực tiễn của Bộ, Ngành Tư pháp trong giai đoạn mới, ngày 22/5/2023, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ký Quyết định số 764/QĐ-BTP ban hành Chương trình hành động của Bộ Tư pháp thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW. Theo đó, để thông tin đầy đủ, kịp thời việc thực hiện những nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ, Ngành Tư pháp; đồng thời tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức, định hướng dư luận, củng cố đồng thuận xã hội trong quá trình thực hiện Nghị quyết, Tạp chí phối hợp với các đơn vị trong Bộ biên soạn và phát hành ấn phẩm “Ngành Tư pháp triển khai thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới”. Nội dung ấn phẩm này bao gồm những bài viết phản ánh việc triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm thuộc lĩnh vực chuyên môn của Bộ, Ngành Tư pháp theo tinh thần của Nghị quyết số 27-NQ/TW. Đồng thời, Tạp chí cũng phối hợp với Học viện Chính trị Khu vực I biên soạn và phát hành số chuyên đề nhằm cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Ngoài ra, Tạp chí cũng đăng tải nhiều bài viết liên quan đến việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW trên các ấn phẩm in và Tạp chí điện tử.
Về công tác truyền thông các hoạt động chuyên môn của Bộ Tư pháp: Thực hiện chức năng và nhiệm vụ được giao, trong năm 2023, Tạp chí luôn bám sát các hoạt động chuyên môn của Bộ, Ngành Tư pháp để kịp thời thông tin, phản ánh trên các ấn phẩm, đặc biệt là các ấn phẩm chuyên sâu, có thể kể đến như: “Công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa, hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật”, “Pháp luật hình sự và tố tụng hình sự”, “Sơ kết 05 năm thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017”.
Về truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật: Trong năm 2023, Tạp chí chủ động phối hợp, liên kết thực hiện các ấn phẩm chuyên đề chuyên sâu, trong đó, tăng cường tính dự báo, bám sát các vấn đề thời sự pháp lý và các dự án, dự thảo luật đang được soạn thảo, lấy ý kiến nhân dân để nghiên cứu, biên soạn được các chuyên đề có tính chất bình luận khoa học, quan điểm khoa học và thực tiễn đề giải quyết những vấn đề lý luận đặt ra trong lĩnh vực quản lý nhà nước; thông tin, truyền thông kịp thời, rộng rãi, có tính tương tác đa chiều góp phần nâng cao chất lượng chính sách, thể chế, tính khả thi của văn bản quy phạm pháp luật. Cụ thể như: Phối hợp với Cục Bổ trợ tư pháp thực hiện ấn phẩm chuyên sâu 200 trang về “Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản” phục vụ việc xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản, phối hợp với các chuyên gia thực hiện ấn phẩm chuyên sâu 200 trang về “Hoàn thiện pháp luật kinh doanh, thương mại và giải quyết tranh chấp thương mại tại Việt Nam” phục vụ yêu cầu sửa đổi Luật Thương mại năm 2005. Bên cạnh đó, Tạp chí đã đăng tải nhiều bài viết góp ý các dự thảo luật đang được lấy ý kiến nhân dân như: Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi)… trên các ấn phẩm góp phần xây dựng pháp luật, đồng thời tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến nhân dân; giúp người dân hiểu, tin tưởng và chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Về tuyên tuyền, phổ biến pháp luật hướng đến người dân, doanh nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số: Trong những năm qua, với quyết tâm của Đảng và Nhà nước ta trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nhiều chỉ số về môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam được cải thiện tích cực, thiết lập được một hệ thống bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên nền tảng thương mại điện tử hiệu quả hơn. Tuy nhiên, trên thực tế, việc cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh vẫn chưa đạt được những kết quả như Chính phủ chỉ đạo và cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng; thực tiễn áp dụng pháp luật vẫn còn tồn tại những khó khăn, vướng mắc trong việc đánh giá, kết luận về hành vi xâm phạm và xử lý đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong thương mại điện tử. Vì vậy, để tạo động lực cho nền kinh tế phục hồi và tăng trưởng, góp phần cải thiện môi trường pháp lý cho doanh nghiệp, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, doanh nghiệp thì việc nghiên cứu, đề xuất giải pháp để hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, kinh doanh, pháp luật về sở hữu trí tuệ tại Việt Nam là thực sự cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Trên tinh thần đó, Tạp chí đã phối hợp với các chuyên gia, nhà khoa học xuất bản các ấn phẩm chuyên sâu 200 trang như: “Hoàn thiện môi trường pháp lý cho doanh nghiệp trong giai đoạn mới, “Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong thương mại điện tử”, “Quyền và thực hiện quyền của chủ thể trong quan hệ pháp luật ở kỷ nguyên số”.
Bên cạnh các ấn phẩm in, Tạp chí điện tử có tuyến tin/bài phong phú, đa dạng phản ánh kịp thời các hoạt động khoa học pháp lý của các cơ quan Trung ương và địa phương phục vụ nhu cầu nắm bắt thông tin của bạn đọc, đặc biệt là các thông tin về khoa học pháp lý. Đến hết tháng 11/2023, Tạp chí điện tử đã đăng tải gần 800 tin/bài/video. Nội dung các bài viết cơ bản tập trung vào các vấn đề như: (i) Các bài viết nghiên cứu liên quan đến các lĩnh vực: Xây dựng và hoàn thiện pháp luật, phản biện và đề xuất chính sách, pháp luật - kinh tế, diễn đàn công tác tư pháp, tổ chức thi hành pháp luật, pháp luật quốc tế, tư pháp và thực tiễn… (ii) Thông tin, tuyên truyền kịp thời về sự kiện và các văn bản của Đảng, công bố các công trình nghiên cứu, phản ánh về quá trình triển khai các chủ trương, đường lối, chính sách này trong Ngành Tư pháp, đặc biệt là các văn kiện, nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và Nghị quyết số 27-NQ/TW; (iii) Truyền thông các sự kiện của Bộ, Ngành Tư pháp, chính sách, pháp luật theo Quyết định số 407/QĐ-TTg… Để nội dung Tạp chí điện tử ngày càng phong phú, đa dạng, bám sát các nhiệm vụ chính trị, các sự kiện pháp lý của Bộ, ngành, Tạp chí đã phân công đầu mối là các biên tập viên theo dõi hoạt động chuyên môn của các đơn vị thuộc Bộ, đặc biệt là các nhóm nhiệm vụ trọng tâm của Bộ, ngành để đưa tin/bài kịp thời, chính xác nhằm thực hiện việc truyền thông chính sách, các sự kiện pháp lý của Bộ Tư pháp đạt hiệu quả tốt nhất, bảo đảm thông tin được chính thống, phản ánh đầy đủ các lĩnh vực chuyên môn của Bộ. Đồng thời, Tạp chí đã có công văn đề nghị các đơn vị thuộc Bộ cử đầu mối cung cấp thông tin về hoạt động chuyên môn của các đơn vị để kịp thời phản ánh trên Tạp chí điện tử.
3. Phương hướng trong thời gian tới
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ công tác năm 2024 và những năm tiếp theo, phục vụ có hiệu quả cho nhiệm vụ xây dựng pháp luật, thi hành pháp luật và các mặt hoạt động của công tác tư pháp, đặc biệt là công tác truyền thông chính sách, pháp luật và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật xác định những phương hướng cụ thể như sau:
Một là, nội dung các ấn phẩm in và Tạp chí điện tử tập trung nghiên cứu, chuyển tải những vấn đề mới của khoa học pháp lý, khai thác sâu khía cạnh dân chủ trong đời sống pháp luật; bám sát thực tiễn sinh động của Ngành Tư pháp và của đất nước trong giai đoạn mới, nâng cao tính lý luận, khoa học và dự báo… góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nâng cao hiệu quả công tác biên tập, xuất bản các số Tạp chí định kỳ hàng tháng, nội dung bảo đảm tính khoa học, đồng thời mang đậm hơi thở cuộc sống; các số chuyên đề 200 trang tập trung nghiên cứu chuyên sâu các lĩnh vực trọng tâm công tác tư pháp, pháp lý với những bài viết có hàm lượng khoa học cao, là tài liệu tham khảo thực sự bổ ích cho những nhà nghiên cứu khoa học pháp lý, nhà lập pháp, người thi hành pháp luật và nhiều đối tượng khác.
Hai là, tham gia tích cực hơn nữa vào công tác truyền thông chính sách; thúc đẩy đổi mới sáng tạo về nội dung, cách làm truyền thông chính sách một cách chủ động, kịp thời, phù hợp góp phần nâng cao hiệu quả định hướng thông tin, dư luận.
Ba là, tiếp tục tổ chức các cuộc tọa đàm, gặp gỡ cộng tác viên, khảo sát thực tế, tập huấn nghiệp vụ cho các cộng tác viên ở địa phương để phục vụ hiệu quả cho công tác biên tập và nâng cao chất lượng bài viết cho các ấn phẩm trong bối cảnh và tình hình mới. Qua đó, Tạp chí giúp tạo ra diễn đàn cho các nhà khoa học và những người làm công tác thực tế gặp gỡ, trao đổi; là cầu nối giữa pháp luật và đời sống thực tiễn.
Bốn là, chú trọng hơn nữa việc xây dựng, kiện toàn, nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức cho đội ngũ biên tập viên, phóng viên, cán bộ kỹ thuật, thích ứng với xu thế báo chí đa phương tiện; tăng cường bồi dưỡng chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho các phóng viên, nhà báo. Đồng thời, tăng cường đầu tư phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ vào các hoạt động tác nghiệp của cơ quan; tăng cường huy động các nguồn lực xã hội, liên kết trong hoạt động báo chí theo quy định của pháp luật để bảo đảm đời sống cho đội ngũ cán bộ của đơn vị.
Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, để phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị của một tạp chí đầu Ngành, thể viên chức, người lao động Tạp chí sẽ luôn giữ vững tôn chỉ, mục đích, bám sát mục tiêu, nhiệm vụ của Bộ, Ngành Tư pháp, tiếp tục nỗ lực và phấn đấu nhiều hơn nữa để xây dựng Tạp chí trở thành tạp chí chuyên ngành uy tín hàng đầu về lĩnh vực pháp luật và tư pháp, là một trong những công cụ truyền thông sắc bén, đóng góp tích cực vào công tác hoàn thiện thể chế - một trong ba khâu đột phá chiến lược được xác định trong Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, đáp ứng nhu cầu của nhân dân về nghiên cứu, tìm hiểu pháp luật nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật, tăng cường pháp chế, phát huy dân chủ, thực hiện công bằng xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Tạp chí Dân chủ và Pháp luật
(Nguồn: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật Kỳ 1 (Số 394), tháng 12/2023)