Chương trình thăm, động viên đoàn viên, người lao động tại Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở Ninh Bình (ngày 14/10/2026)

Ngày 14/10/2026, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ban hành Quyết định số 516/QĐ-TLĐ về việc ban hành Đề án “Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến công nhân, viên chức, lao động trong tình hình mới”. Đề án hướng tới đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, phù hợp với đặc điểm, nhu cầu của từng nhóm người lao động; qua đó nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và khả năng tự bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân, viên chức, lao động.

Từ yêu cầu thực tiễn đến đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Trong bối cảnh Việt Nam chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và thực hiện các tiêu chuẩn lao động quốc tế, người lao động có thêm cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập, tiếp cận công nghệ và các chuẩn mực lao động mới. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỹ năng nghề nghiệp, kỷ luật lao động và đặc biệt là việc tuân thủ pháp luật. Nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật vì vậy có ý nghĩa quan trọng, giúp người lao động chủ động thực hiện quyền, nghĩa vụ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình.

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, cơ cấu ngành nghề, trình độ và hình thức việc làm của lực lượng lao động ngày càng đa dạng. Một bộ phận công nhân, nhất là lao động trẻ, lao động chuyển từ khu vực nông nghiệp sang công nghiệp, lao động trong khu vực phi chính thức, còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận, tìm hiểu và vận dụng pháp luật. Điều kiện làm việc, thời gian lao động, trình độ học vấn và khả năng tiếp nhận thông tin không đồng đều cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới cách thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo đảm phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương thức tổ chức lao động cũng như thói quen tiếp nhận thông tin của công nhân, viên chức, lao động. Người lao động ngày càng sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội và các nền tảng số để tìm kiếm thông tin. Thực tiễn này đòi hỏi công tác tuyên truyền pháp luật phải chuyển mạnh sang phương thức tương tác hai chiều, trực quan, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tiếp cận; đồng thời khai thác hiệu quả công nghệ số, mạng xã hội và các công cụ trí tuệ nhân tạo.

Xuất phát từ yêu cầu đó, việc xây dựng và triển khai Đề án đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến công nhân, viên chức, lao động trong tình hình mới có ý nghĩa quan trọng.

Lấy người lao động làm trung tâm, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo

Đề án xác định mục tiêu tổng quát là phát huy vai trò, trách nhiệm nòng cốt, trực tiếp của các cấp Công đoàn nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ, vững chắc và đồng bộ về chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho công nhân, viên chức, lao động. Qua đó, nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng sử dụng, áp dụng pháp luật để người lao động tự bảo vệ mình; góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ và hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật.

Một trong những định hướng xuyên suốt của Đề án là chuyển từ việc chủ yếu cung cấp, phổ biến quy định pháp luật sang giúp người lao động hiểu và biết cách sử dụng pháp luật trong thực tế. Người lao động không chỉ cần biết quy định mà còn phải nhận diện được hành vi vi phạm, biết lựa chọn phương thức bảo vệ quyền lợi và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Theo đó, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật phải gắn chặt với chức năng đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Hoạt động tuyên truyền không triển khai tách rời mà cần kết hợp với tư vấn, hỗ trợ pháp lý, giải đáp vướng mắc, đối thoại, tham gia xây dựng chính sách và giám sát việc thực hiện pháp luật trong quan hệ lao động.

Đề án cũng nhấn mạnh yêu cầu lấy đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động làm trung tâm; chú trọng những nhóm có điều kiện tiếp cận pháp luật còn hạn chế như lao động trẻ, lao động di cư, người lao động tại khu vực phi chính thức, khu vực miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa, người lao động là người khuyết tật và người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Nội dung, hình thức và phương thức tuyên truyền cần được thiết kế phù hợp với từng nhóm lao động, ngành nghề, địa bàn và điều kiện làm việc. Cùng với việc cung cấp thông tin pháp luật, cần phát huy tính chủ động, tinh thần tự học, tự tìm hiểu và tự giáo dục của người lao động, giúp việc chấp hành pháp luật từng bước trở thành thói quen trong công việc và đời sống hằng ngày.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới”.

Phấn đấu đạt nhiều mục tiêu cụ thể trong giai đoạn 2026 - 2031

Để cụ thể hóa mục tiêu đổi mới, Đề án đặt ra các chỉ tiêu cho giai đoạn 2026 - 2031, hướng tới mở rộng phạm vi tiếp cận, nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong toàn hệ thống Công đoàn.

Theo đó, phấn đấu 100% chủ trương, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động được xây dựng tài liệu để tuyên truyền, phổ biến bằng hình thức phù hợp; 100% chính sách hỗ trợ của Công đoàn dành cho đoàn viên, người lao động được truyền thông tới đối tượng trước và sau khi ban hành.

Hằng năm, phấn đấu ít nhất 90% đoàn viên và 85% công nhân lao động tại doanh nghiệp được tuyên truyền, phổ biến, học tập, quán triệt chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến lao động và Công đoàn. Mỗi Công đoàn cơ sở tổ chức, phối hợp tổ chức hoặc tham gia ít nhất 2 hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho đoàn viên, người lao động mỗi năm.

Đối với Công đoàn cấp trên, Đề án đặt mục tiêu mỗi cấp tổ chức ít nhất một hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật sáng tạo, hiệu quả và ít nhất một hoạt động dành cho đoàn viên, người lao động khu vực phi chính thức hoặc lao động đặc thù. Phấn đấu ít nhất 50% hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của Công đoàn được thực hiện trên mạng xã hội, nền tảng số.

Đề án đồng thời chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ. Hằng năm, phấn đấu 100% cán bộ Công đoàn chuyên trách làm công tác chỉ đạo, trực tiếp tham mưu công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật ở các cấp được bồi dưỡng; 100% chủ tịch Công đoàn cơ sở được bồi dưỡng, nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ này.

Một chỉ tiêu đáng chú ý khác là phấn đấu dành ít nhất 40% tổng chi cho công tác tuyên truyền của Công đoàn cho hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; đồng thời phấn đấu ít nhất 60% đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động tham gia đánh giá đạt mức độ cơ bản về kiến thức và khả năng áp dụng pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của mình.

Về định hướng đến năm 2045, Đề án hướng tới xây dựng công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện thường xuyên, hiệu quả, chuyên nghiệp, chủ yếu trên các nền tảng số, tiếp cận hầu hết đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động. Qua đó, góp phần hình thành kỹ năng chủ động sử dụng, áp dụng và chấp hành pháp luật, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ và văn hóa tuân thủ pháp luật trong người lao động.

Đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, dễ áp dụng

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Đề án xác định nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm là đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, thuyết phục, hiệu quả, đa dạng và phù hợp với nhu cầu của người lao động.

Trước hết, các cấp Công đoàn cần tăng cường thông tin, định hướng, làm rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; xác định đây vừa là nhiệm vụ cơ bản, lâu dài, vừa là yêu cầu cấp thiết, trực tiếp góp phần nâng cao kiến thức pháp luật, tinh thần kỷ luật, tác phong công nghiệp và xây dựng văn hóa công nhân.

Cùng với đó, Công đoàn chủ động tham mưu cấp ủy, phối hợp với chính quyền, cơ quan chuyên môn và người sử dụng lao động tạo điều kiện thuận lợi, bố trí nguồn lực và thời gian cần thiết để tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Công tác này cần được đặt trong tổng thể nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, pháp luật, bảo đảm sự gắn kết giữa nâng cao nhận thức chính trị, ý thức trách nhiệm với việc hiểu biết, chấp hành pháp luật.

Về nội dung, Đề án yêu cầu xây dựng, biên soạn và cập nhật tài liệu, sản phẩm tuyên truyền với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, ngắn gọn, hiện đại, hấp dẫn; phù hợp với từng nhóm đối tượng, quy mô doanh nghiệp, vùng miền, ngành nghề, nhu cầu thực tế, thói quen tiếp cận thông tin, điều kiện và thời gian làm việc của người lao động.

Đề án đưa ra phương châm “1 trúng, 2 đúng, 3 dễ”: trúng nội dung người lao động quan tâm; đúng đối tượng, đúng quy định; dễ tiếp cận, dễ hiểu, dễ áp dụng. Nội dung cần thường xuyên được rà soát, cập nhật khi pháp luật thay đổi, bảo đảm thông tin chính xác, thống nhất, kịp thời.

Các chủ đề tuyên truyền tập trung vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và những quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Trong đó, chú trọng các vấn đề về việc làm, tiền lương, thời giờ làm việc, hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, an toàn, vệ sinh lao động, đối thoại tại nơi làm việc, quan hệ lao động và hoạt động Công đoàn. Những vấn đề mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, hội nhập quốc tế và các tình huống phát sinh trong đời sống, công việc hằng ngày cũng cần được quan tâm.

Phương thức tuyên truyền phải hướng tới nâng cao năng lực pháp lý, ý thức pháp luật, văn hóa tuân thủ pháp luật và khả năng vận dụng pháp luật thông qua ví dụ, tình huống, trường hợp điển hình, hướng dẫn áp dụng và chia sẻ kinh nghiệm giữa người lao động. Cách làm này giúp đoàn viên, người lao động hiểu đúng quy định, chủ động xử lý tình huống và biết tự bảo vệ quyền lợi của mình.

Đồng thời, cần gắn hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với công tác chăm lo đời sống, bảo vệ quyền lợi người lao động và các chương trình như “Tết Sum vầy”, “Tháng Công nhân”, chương trình phúc lợi đoàn viên, hoạt động tư vấn pháp luật, hỗ trợ pháp lý, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động.

Đề án cũng yêu cầu kết hợp tuyên truyền pháp luật với giáo dục chính trị, tư tưởng, truyền thống cách mạng, truyền thống giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam; bồi dưỡng lòng yêu nước, trách nhiệm công dân, khát vọng cống hiến, tinh thần lao động sáng tạo và ý thức nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả công việc.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật

Xác định chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ là yếu tố đột phá, Đề án đặt ra yêu cầu tăng cường xây dựng, triển khai các sản phẩm truyền thông số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khai thác hiệu quả các nền tảng số, mạng xã hội trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Các sản phẩm được định hướng phát triển gồm video clip, tiểu phẩm ngắn, đồ họa thông tin (infographics), chương trình phát thanh trực tuyến (podcast), tọa đàm trực tuyến, cuộc thi tìm hiểu pháp luật trên mạng và các chuyên mục trên cổng thông tin điện tử. Việc xây dựng nội dung cần có sự tham gia của các cơ quan truyền thông, đơn vị nghệ thuật, nghệ sĩ, người có ảnh hưởng trong xã hội, luật sư, luật gia, chuyên gia và những cá nhân có chuyên môn, uy tín.

Song song với đó, cần xây dựng hệ thống dữ liệu về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số để phục vụ cán bộ Công đoàn các cấp. Việc ứng dụng công nghệ phải đi đôi với nâng cao khả năng nhận diện, kiểm chứng thông tin, phòng ngừa thông tin sai lệch, xuyên tạc trên không gian mạng, giúp người lao động chủ động tiếp cận và sử dụng các nguồn thông tin pháp luật chính thống.

Một nội dung được Đề án nhấn mạnh là tiếp tục tổ chức chương trình giải đáp pháp luật trực tuyến “Đoàn viên hỏi - Công đoàn trả lời” ít nhất 2 tháng một lần, phát trực tiếp trên các nền tảng số của Công đoàn. Chương trình cần được tổ chức với thời lượng, khung thời gian và nội dung phù hợp, kịp thời cập nhật, giải đáp, hướng dẫn các chính sách, quy định pháp luật mới cũng như những tình huống phát sinh từ thực tiễn làm việc, sinh hoạt hằng ngày của đoàn viên, người lao động.

Đây là hướng đi nhằm tăng cường tương tác hai chiều, tạo điều kiện để người lao động trực tiếp nêu câu hỏi, phản ánh vướng mắc và tiếp nhận tư vấn, hướng dẫn. Qua đó, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật từng bước chuyển từ truyền đạt thông tin một chiều sang hỗ trợ người lao động giải quyết những vấn đề cụ thể trong thực tiễn.

Bên cạnh các nền tảng số, Đề án không đặt hoạt động tuyên truyền truyền thống ra ngoài quá trình đổi mới mà yêu cầu kết hợp linh hoạt giữa hình thức trực tiếp với trực tuyến, giữa tài liệu in với sản phẩm truyền thông số, bảo đảm phù hợp với điều kiện tiếp cận của từng nhóm người lao động. Đặc biệt, cần quan tâm nguồn lực và phương thức triển khai đối với người lao động ở khu vực phi chính thức, miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa, người khuyết tật và những người hạn chế điều kiện tiếp cận công nghệ.

Việc truyền thông chính sách, dự thảo chính sách và văn bản quy phạm pháp luật cần được thực hiện chủ động, tạo điều kiện để các đối tượng chịu tác động trực tiếp tham gia đóng góp ý kiến, góp phần nâng cao chất lượng văn bản, tăng tính công khai, minh bạch và tạo đồng thuận trong quá trình thực thi.

Đáng chú ý, Đề án đề cập việc tiếp tục nghiên cứu, đề xuất bổ sung quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc hỗ trợ tối thiểu 8 giờ làm việc mỗi năm, hưởng nguyên lương, để công nhân, viên chức, lao động học tập, tìm hiểu chính trị, pháp luật và các nội dung liên quan đến quyền, nghĩa vụ khác của người lao động. Đây là nội dung được đặt ra theo hướng nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách, không phải quy định đã có hiệu lực theo chính Đề án.

Có thể thấy, Đề án đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến công nhân, viên chức, lao động trong tình hình mới không chỉ hướng tới mở rộng phạm vi phổ biến kiến thức pháp luật mà còn đặt trọng tâm vào khả năng hiểu, vận dụng và chủ động bảo vệ quyền lợi của người lao động. Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, gắn đổi mới phương thức với củng cố đội ngũ, tăng cường phối hợp và bảo đảm nguồn lực sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ và thúc đẩy hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật trong công nhân, viên chức, lao động.