Giải pháp thúc đẩy công tác cải cách thủ tục hành chính hiệu quả, thực chất trong thời gian tới

Tăng cường phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính

Trong quá trình triển khai 11 nghị quyết chuyên đề của Chính phủ theo Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” (Kết luận số 18-KL/TW), các bộ, cơ quan ngang bộ đã trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 32 văn bản quy phạm pháp luật, trình cơ quan có thẩm quyền thẩm tra, thẩm định 90 văn bản quy phạm pháp luật và đang tiếp tục nghiên cứu, xây dựng 190 văn bản quy phạm pháp luật. Theo kết quả tổng hợp đến tháng 10/2026, 408 TTHC được phân cấp từ trung ương về địa phương; 885 TTHC và 1.790 điều kiện kinh doanh được cắt giảm; đơn giản hóa 898 TTHC.

Với TTHC nội bộ, các bộ, cơ quan đã ban hành văn bản thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa đối với 796/1.191 TTHC, đạt 66,8%, gồm bãi bỏ 308 TTHC và sửa đổi, bổ sung 488 TTHC. Các địa phương đã thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa đối với 1.752 TTHC nội bộ, cơ bản đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ.

Bên cạnh đó, công tác kiểm soát quy định TTHC cũng được thực hiện chặt chẽ từ khâu xây dựng văn bản. Trong tháng 10/2026, các bộ, ngành, địa phương đánh giá tác động 457 TTHC tại 61 dự thảo văn bản và thẩm định 261 TTHC tại 87 dự thảo. Riêng Bộ Tư pháp thẩm định 143 TTHC tại 27 dự thảo, đề nghị cắt giảm, đơn giản hóa 73 TTHC, đạt tỷ lệ 51,05%. Các bộ, ngành khác ban hành 26 quyết định công bố 01 TTHC mới, bãi bỏ 84 TTHC và sửa đổi, bổ sung 49 TTHC.

Hoàn thành 100% tái cấu trúc thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu

Đây là kết quả đáng chú ý, theo đó, 774/774 TTHC thuộc Phụ lục I Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 của Chính phủ đã được tái cấu trúc, đạt tỷ lệ 100%. Ngoài danh mục, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng một số bộ khác đã rà soát, công bố, tái cấu trúc thêm 175 TTHC có sử dụng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu đã công bố. Tính đến thời điểm hiện tại, các bộ, ngành đã ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành 92 văn bản (07 luật, 49 nghị định, 02 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 34 thông tư) để sửa đổi, bổ sung 125/229 văn bản theo yêu cầu. Bộ Tư pháp cũng đã có Báo cáo số 817/BC-BTP ngày 02/10/2026 gửi Thủ tướng Chính phủ về kết quả cắt giảm, đơn giản hóa TTHC dựa trên dữ liệu.

Bên cạnh tiến độ về thể chế, “bài toán” dữ liệu cũng là yêu cầu quan trọng. Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ Tư pháp đã đề nghị các bộ, ngành, địa phương rà soát, chuẩn hóa kết quả giải quyết TTHC phục vụ kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu. Tính đến ngày 28/10/2026, 14/16 bộ, cơ quan ngang bộ và 30/34 địa phương đã triển khai, gửi báo cáo.

13,8 triệu hồ sơ được tiếp nhận, giải quyết; nhiều đơn vị rút ngắn thời gian xử lý

Trong tháng 10/2026, Cổng Dịch vụ công quốc gia đồng bộ 13,8 triệu hồ sơ được tiếp nhận, giải quyết. Trong đó, 6,6 triệu hồ sơ được xử lý đúng hoặc trước hạn, chiếm 47,8%. Một số đơn vị đã ứng dụng chuyển đổi số hiệu quả nên rút ngắn thời gian trung bình xử lý hồ sơ. Cụ thể, Bộ Tư pháp là 1,34 ngày/hồ sơ, Bộ Xây dựng là 5,62 ngày/hồ sơ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là 5,67 ngày/hồ sơ, Bộ Tài chính là 7,12 ngày/hồ sơ và Bộ Công an là 8,6 ngày/hồ sơ. Ở các địa phương, Điện Biên là 1,6 ngày/hồ sơ, Cao Bằng là 1,9 ngày/hồ sơ, An Giang là 2,22 ngày/hồ sơ, Lạng Sơn là 2,47 ngày/hồ sơ, Huế là 2,48 ngày/hồ sơ và Ninh Bình là 2,81 ngày/hồ sơ.

Hệ thống tiếp nhận, trả lời phản ánh, kiến nghị trên Cổng Dịch vụ công quốc gia trong tháng 10/2026 đã tiếp nhận 1.039 phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp, trong đó 1.004 nội dung thuộc phạm vi xử lý. Bộ Tư pháp đã chuyển 986 nội dung đến các bộ, ngành, địa phương. Đến nay, 659 nội dung đã được xử lý, trả lời, đạt 66,83%.

Tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, kịp thời các quy định, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, trong đó tập trung triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, thực hiện nghiêm chỉnh các nhiệm vụ cải cách TTHC theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, cùng Kết luận số 18-KL/TW. Đồng thời, tiếp tục triển khai các nhiệm vụ cải cách, kiểm soát TTHC được giao tại Nghị quyết số 01/NQ-CP, Nghị quyết số 02/NQ-CP, Nghị quyết số 23/NQ-CP và Nghị quyết số 258/NQ-CP của Chính phủ. Bộ, ngành, địa phương cũng cần thực hiện đồng bộ, thống nhất, thông suốt 11 Nghị quyết của Chính phủ về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh và ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bảo đảm người dân, doanh nghiệp được thụ hưởng thực chất. Trên cơ sở đó, kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc về thể chế và tổ chức thực hiện TTHC và tiếp tục thực hiện có hiệu quả việc cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh, cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Theo Kết luận số 107-KL/TW ngày 17/10/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm, các cơ quan tập trung thống kê, rà soát, xây dựng danh mục nhiệm vụ, công đoạn của vị trí việc làm gắn với giải quyết TTHC có thể cắt giảm, thay thế hoặc phân cấp hoặc có thể thay thế bằng dữ liệu và tự động hóa. Ngoài ra, các cơ quan cần hoàn thành hiệu quả, đúng tiến độ các nội dung về TTHC tại Kế hoạch hành động 100 ngày triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, cùng các nhiệm vụ cắt giảm, đơn giản hóa TTHC dựa trên dữ liệu. Tiếp tục hoàn thiện và triển khai thực hiện có hiệu quả Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung của các bộ, ngành; vận hành hiệu quả, thông suốt, không bị gián đoạn Hệ thống điều phối giải quyết TTHC, Cổng Dịch vụ công quốc gia tại Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Các địa phương cần nâng cao chất lượng phục vụ tại cơ sở qua việc thực hiện tốt cơ chế một cửa, một cửa liên thông; bố trí đầy đủ nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị cho Bộ phận Một cửa, Trung tâm phục vụ hành chính công, nhất là cấp xã. Mục tiêu là bảo đảm thực hiện TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Các cơ quan tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về khó khăn, vướng mắc trong thực hiện quy định, TTHC cần khẩn trương trả lời dứt điểm những nội dung còn tồn đọng, quá hạn. Cùng với đó, ban hành và triển khai hiệu quả Đề án đánh giá, chấm điểm công tác cải cách TTHC của bộ, ngành, địa phương theo thời gian thực dựa trên dữ liệu.

Tiếp tục đảm bảo tính ổn định, lâu dài của kết quả cải cách thủ tục hành chính

Để thúc đẩy công tác cải cách TTHC hiệu quả, thực chất trong thời gian tới, Bộ Tư pháp kiến nghị và đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quan tâm, chỉ đạo một số giải pháp sau:

Cần kiểm soát chặt chẽ quy định TTHC, điều kiện kinh doanh ngay từ khâu đề xuất chính sách, dự án, dự thảo văn bản, bảo đảm không phát sinh thêm thủ tục không cần thiết so với kết quả cắt giảm tại 11 Nghị quyết của Chính phủ thực hiện Kết luận số 18-KL/TW. Các cơ quan cũng cần khẩn trương rà soát, xây dựng danh mục nhiệm vụ công việc của vị trí việc làm gắn với giải quyết TTHC có thể cắt giảm, phân quyền, phân cấp hoặc thay thế bằng dữ liệu, tự động hóa theo Kết luận số 107-KL/TW của Bộ Chính trị.

Đẩy nhanh tiến độ, tập trung nguồn lực xây dựng, trình Chính phủ trình cơ quan có thẩm quyền hoặc trình cơ quan, người có thẩm quyền hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật phải sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ, bảo đảm có hiệu lực trước ngày 01/3/2027 để kết quả cải cách được ổn định, lâu dài. Đồng thời, cần chuyển mạnh sang quản lý theo hướng hậu kiểm: (i) hậu kiểm, thanh tra, kiểm tra trên cơ sở quản lý rủi ro; (ii) xây dựng tiêu chí phân loại đối tượng quản lý theo mức độ tuân thủ để giảm yêu cầu cấp phép, chấp thuận trước với hoạt động rủi ro thấp; (iii) ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được cắt giảm.

Về dữ liệu và nền tảng số, với yêu cầu cơ sở dữ liệu chỉ được coi là hoàn thiện khi dữ liệu được công bố và khai thác, sử dụng được, theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, do đó, các cơ quan cần mở rộng việc dùng dữ liệu sẵn có để thay thế thành phần hồ sơ, giấy tờ; chuẩn hóa quy trình nội bộ, quy trình điện tử; khẩn trương hoàn thành rà soát, chuẩn hóa kết quả giải quyết TTHC và chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu. Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống thông tin giải quyết TTHC cần được tập trung hoàn thiện, kịp thời khắc phục lỗi kỹ thuật theo kiến nghị của địa phương.

Đối với một số đề xuất khác: (i) Triển khai đồng bộ, hiệu quả các văn bản quy phạm pháp luật về kiểm soát TTHC và Đề án đánh giá, chấm điểm cải cách TTHC; phối hợp xây dựng Đề án về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong thực hiện dịch vụ hành chính công; (ii) Hoàn thiện nội dung kỹ thuật, quy trình điện tử, eForm và phương án khai thác, kết nối, tái sử dụng dữ liệu, tổ chức kiểm thử nhóm TTHC tần suất cao trước ngày 30/11/2026; (iii) Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục nhập khẩu gỗ, hướng dẫn thống nhất việc xác định gỗ sơ chế thông thường; (iv) Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp xây dựng Đề án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cải cách TTHC, trình Thủ tướng Chính phủ trong quý I/2027; (v) Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố giải quyết dứt điểm vướng mắc, khó khăn và tình trạng chậm giải quyết TTHC trong lĩnh vực khoáng sản và đất đai.

Ảnh: Internet