Hoàn thiện thể chế, tạo cơ sở triển khai hiệu quả các nhiệm vụ
Trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, Bộ Tư pháp đã hoàn thiện, trình Chính phủ Nghị định quy định chi tiết một số điều và các biện pháp bảo đảm thi hành Luật Trợ giúp pháp lý; trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành 04 quyết định về ban hành Quy chế quản lý, vận hành, khai thác Cổng Pháp luật quốc gia; phê duyệt Đề án “Phát triển Cổng Pháp luật quốc gia giai đoạn 2026 - 2030”; ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và Luật Hòa giải ở cơ sở. Cùng với đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định phân công nhiệm vụ triển khai thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và Luật Hòa giải ở cơ sở với việc xác định rõ trách nhiệm của các đơn vị, tạo cơ sở cho việc tổ chức thực hiện hiệu quả quy định của các luật.
Đáng chú ý, trong quý III/2026, Bộ Tư pháp tiếp tục xây dựng 02 dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) và Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi); xây dựng 04 thông tư quy định, hướng dẫn trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý, phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở; đồng thời tham mưu văn bản đề nghị Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố triển khai hoạt động hưởng ứng “Ngày thế giới phòng, chống mua bán người” và “Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người 30/7” năm 2026. Đối với Đề án “Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”, Bộ tham mưu Báo cáo về việc điều chỉnh thời gian trình dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt sang quý I/2027.
Đẩy mạnh truyền thông chính sách, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân
Với vai trò Cơ quan Thường trực Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương, Bộ Tư pháp đã hoàn thành báo cáo tình hình hoạt động sáu tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm sáu tháng cuối năm 2026; tổ chức các đoàn kiểm tra của Hội đồng tại thành phố Đà Nẵng, tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Ninh Bình. Công tác chuẩn bị và tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 được triển khai tích cực. Cùng với đó, Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu về Hiến pháp và pháp luật” được tổ chức trên Cổng Pháp luật quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tìm hiểu, nâng cao kiến thức pháp luật.
Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông về hoạt động của Bộ, ngành Tư pháp tiếp tục được triển khai đồng bộ, hiệu quả thông qua việc duy trì thường xuyên Chuyên mục “Tiêu điểm chính sách” được xây dựng, phát sóng với 11 số chuyên đề về các chủ đề: Nghị quyết số 29/2026/QH16, Nghị quyết số 34/2026/NQ-CP, Luật Tín ngưỡng tôn giáo, Luật Thương mại điện tử, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, vấn đề bản quyền trong Luật Sở hữu trí tuệ, Nghị quyết số 19-NQ/TW về mô hình phát triển Việt Nam…
Trong công tác truyền thông chính sách, Bộ Tư pháp xác định tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 và các luật mới được Quốc hội thông qua, nhất là Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và Luật Phát triển đô thị; tập trung làm rõ những điểm mới, chính sách nổi bật, các nội dung về chuyển đổi số, ứng dụng AI, phân cấp, phân quyền, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, qua đó góp phần đưa chính sách, pháp luật mới đến gần hơn với người dân, tạo sự đồng thuận xã hội và nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách.
Ngoài ra, Bộ Tư pháp cũng phối hợp với các bộ, ngành biên soạn tài liệu giới thiệu các luật, nghị quyết được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất; phối hợp, đề nghị Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam xây dựng báo cáo đánh giá kết quả thực hiện Chương trình phối hợp số 1067/CTPHBTP-THVN-TNVN-TTXVN về truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin về hoạt động của Bộ, ngành Tư pháp giai đoạn 2023 - 2028; đồng thời triển khai thành công các hoạt động tổ chức Ngày Pháp luật Việt Nam 2026.
Liên quan đến các chương trình, Đề án về phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Tư pháp tiếp tục triển khai có hiệu quả một số đề án như: Đề án “Chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2025 - 2030”, Đề án “Tổ chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2022 - 2027”, Đề án “Nâng cao năng lực cho đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2024 - 2030”; Đề án “Thí điểm đổi mới hoạt động đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật”...
Trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số, Cổng Pháp luật quốc gia tiếp tục được vận hành ổn định, từng bước khẳng định vai trò là kênh cung cấp thông tin pháp luật và hỗ trợ người dân tìm hiểu, tiếp cận các quy định pháp luật. Từ ngày 01/7 đến ngày 25/9/2026, Cổng Pháp luật quốc gia đã đăng tải 1.456 thông tin; ứng dụng VNeID đăng tải 137 thông tin. Cổng ghi nhận hơn 6,5 triệu lượt truy cập, trong khi ứng dụng VNeID có 30.356 lượt truy cập để tạo tài khoản trên Cổng. Đặc biệt, Trợ lý ảo AI Pháp luật đã trả lời 42.605 câu hỏi, góp phần hỗ trợ người dùng tra cứu, tìm hiểu thông tin pháp luật nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Nâng cao chất lượng trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở và năng lực tiếp cận pháp luật
Quý III/2026, Bộ Tư pháp tiếp tục chú trọng nâng cao chất lượng công tác trợ giúp pháp lý, hòa giải ở cơ sở và đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Công tác chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ được tăng cường; những khó khăn, vướng mắc của địa phương được kịp thời giải đáp, tháo gỡ, góp phần bảo đảm việc triển khai các nhiệm vụ thống nhất trên phạm vi toàn quốc.
Đối với lĩnh vực trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp đã thực hiện hướng dẫn Sở Tư pháp tỉnh Hưng Yên về xác nhận vụ việc tham gia tố tụng để xét nâng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức trợ giúp viên pháp lý; xây dựng Công văn hướng dẫn một số nội dung nghiệp vụ trợ giúp pháp lý gửi Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Ninh Bình; phối hợp cung cấp thông tin về công tác trợ giúp pháp lý tại tỉnh Quảng Trị phục vụ cho đoàn kiểm tra của Lãnh đạo Bộ Tư pháp tại tỉnh Quảng Trị…
Bên cạnh việc tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, Bộ Tư pháp còn đẩy mạnh tổ chức các hội nghị tập huấn, tọa đàm, khảo sát nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ thực hiện công tác này tại địa phương. Đặc biệt, tại Đồng Nai, Bộ đã hội nghị tập huấn được tổ chức nhằm trang bị kỹ năng phân tích, tổng hợp và lấy ý kiến của người được trợ giúp pháp lý cùng các đối tượng liên quan về chất lượng, hiệu quả dịch vụ.
Về công tác hòa giải ở cơ sở, Bộ Tư pháp tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, kịp thời hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai. Tại tỉnh Đắk Lắk, Bộ đã có văn bản hướng dẫn nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở; đồng thời tổ chức tại Tây Ninh hội nghị tập huấn về quy trình hòa giải thân thiện, nhạy cảm giới đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật, kết hợp tọa đàm khảo sát, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, qua đó, góp phần nâng cao kỹ năng cho đội ngũ hòa giải viên, phát huy vai trò của hòa giải ở cơ sở trong giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cộng đồng, giữ gìn đoàn kết và hạn chế phát sinh khiếu kiện.
Công tác đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật tiếp tục được quan tâm. Bộ Tư pháp đã hỗ trợ báo cáo viên tổ chức các hội nghị tập huấn nghiệp vụ tại Khánh Hòa, Điện Biên và Cao Bằng, đồng thời trực tiếp trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Việc tăng cường hướng dẫn và bồi dưỡng nghiệp vụ góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở, bảo đảm công tác đánh giá, công nhận được thực hiện thống nhất, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và hướng tới nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật của người dân.
Ngoài ra, Bộ Tư pháp tiếp tục tập trung nguồn lực triển khai các đề án về “Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật cho người dân”, “Nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở giai đoạn 2024 - 2030” và các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Hoạt động tập huấn, truyền thông, xây dựng tài liệu và viết tin, bài được triển khai theo kế hoạch; các dự án đầu tư công được thực hiện bảo đảm tiến độ, bám sát kế hoạch giải ngân đã cam kết.
Thông qua việc kết hợp hướng dẫn nghiệp vụ, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ và triển khai các đề án, chương trình, Bộ Tư pháp tiếp tục củng cố năng lực thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ trợ giúp pháp lý, phát huy hiệu quả hòa giải ở cơ sở và bảo đảm công tác đánh giá, công nhận xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật được thực hiện thống nhất. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi để người dân tiếp cận, tìm hiểu pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật ngay từ cơ sở.
Ảnh: internet