Tích cực hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp

Trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án Luật Luật sư (sửa đổi)

Ngày 20/8/2026, Bộ Tư pháp đã tham mưu Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án Luật Luật sư (sửa đổi) (Tờ trình số 597/TTr-CP). Theo đó, dự án Luật Luật sư (sửa đổi) được xây dựng nhằm thể chế hóa chủ trương nâng cao tiêu chuẩn luật sư, tăng cường kỷ luật, kỷ cương; phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước gắn với phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Ngày 23/8/2026, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội tổ chức Phiên họp thẩm tra sơ bộ dự án Luật.

Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) gồm 06 chương, 36 điều, giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành. Dự thảo Luật có nhiều nội dung đáng chú ý như: (i) Bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, đạo đức tốt, liêm chính; quy định luật sư phải được bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị và chuyên môn; (ii) Mở rộng đối tượng, cho phép giảng viên luật có thể trở thành luật sư; (iii) Quy trình trở thành luật sư được đề xuất rút từ 04 bước xuống còn 02 bước; (iv) Hội đồng thi kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư dự kiến do cơ quan quản lý nhà nước chủ trì, với sự tham gia của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, các cơ quan tiến hành tố tụng và chuyên gia; (v) Người tập sự cũng được thực hiện một số hoạt động theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và phải được khách hàng đồng ý; (vi) Công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên được đề xuất có thành viên góp vốn, có nhiều người đại diện, được thành lập công ty con và tự chủ trong quản trị; (vii) Hợp đồng dịch vụ pháp lý có thể được ký bằng phương tiện điện tử hoặc bằng lời nói trong trường hợp cấp bách; …

Tiếp thu, giải trình kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi)

Đối với dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), việc xây dựng, ban hành Luật nhằm thể chế hóa chủ trương, định hướng của Đảng về phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá tài sản; phát triển dịch vụ đấu giá tài sản theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong hoạt động đấu giá tài sản. Dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 07 chương, 69 điều, sửa đổi một số nội dung cơ bản về tiêu chuẩn đấu giá viên; trình tự, thủ tục đấu giá tài sản; …

Tại Nghị quyết số 194/NQ-CP ngày 23/7/2026 về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Chính phủ cơ bản thống nhất nội dung dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) do Bộ Tư pháp trình Chính phủ tại Tờ trình số 116/TTr-BTP ngày 07/7/2026 và Báo cáo số 574/BC-BTP ngày 21/7/2026. Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm về nội dung tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi); hoàn thiện dự án Luật theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội và chủ động báo cáo, giải trình trong quá trình thẩm tra, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Luật; báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Ngày 20/8/2026, Bộ Tư pháp đã có Báo cáo số 711/BC-BTP về tiếp thu, giải trình kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đối với dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Trình Chính phủ Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Nghị quyết về thí điểm chế định luật sư công

Đối với chế định luật sư công, ngày 26/8/2026, Bộ Tư pháp đã có Tờ trình số 146/TTr-BTP trình Chính phủ về Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Nghị quyết về thí điểm chế định luật sư công (Nghị quyết số 24/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội). Theo đó, Nghị quyết được soạn thảo theo trình tự, thủ tục rút gọn nên dự thảo Nghị định cũng được soạn thảo theo trình tự, thủ tục rút gọn. Việc xây dựng dự thảo Nghị định tạo hành lang pháp lý đồng bộ về chế định luật sư công, kịp thời có hiệu lực thi hành cùng với Nghị quyết (ngày 01/10/2026).

Nghị định quy định chi tiết khoản 2 Điều 5, khoản 4 Điều 6, khoản 3 Điều 9, khoản 5 Điều 10 của Nghị quyết số 24/2026/QH16 và biện pháp thi hành Nghị quyết gồm: Đào tạo nghề, ra nhập Đoàn luật sư, cấp thẻ cho luật sư công, lập danh sách luật sư công, bồi dưỡng cho luật sư công, quản lý luật sư công, xử lý vi phạm và giải quyết tố cáo đối với luật sư công.

Dự thảo Nghị định gồm 07 chương, 30 điều quy định về các nội dung cơ bản như: (i) Đào tạo, tập sự nghề luật sư của người muốn trở thành luật sư công; (ii) Kiểm tra kết quả tập sự; cấp, cấp đổi, cấp lại, thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư; gia nhập Đoàn luật sư và cấp thẻ luật sư cho luật sư công; lập danh sách luật sư công; (iii) Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho luật sư công; (iv) Giải quyết công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước; (v) Chế độ, chính sách và trách nhiệm thực hiện chế độ, chính sách đối với luật sư công; (vi) Quản lý luật sư công; (vii) Xử lý vi phạm, giải quyết tố cáo đối với luật sư công; (viii) Đánh giá thủ tục hành chính; (ix) Ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; (x) Hiệu lực thi hành (Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028).

Ngoài ra, Bộ Tư pháp đạt được một số kết quả khác trong công tác quản lý lĩnh vực bổ trợ tư pháp. Cụ thể, Bộ Tư pháp tiếp tục hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Công chứng; xây dựng Thông tư thay thế Thông tư số 01/2020/TT-BTP ngày 03/3/2020 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 23/2015/NĐ-CP[1] (đã đăng tải và lấy ý kiến bằng văn bản của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức có liên quan đối với hồ sơ dự thảo Thông tư, dự kiến hồ sơ dự thảo Thông tư sẽ được trình Lãnh đạo Bộ trong tháng 10/2026); phối hợp với Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Hiệp hội Công chứng Việt Nam và các cơ quan liên quan tăng cường công tác quản lý nhà nước, hướng dẫn nghiệp vụ trong lĩnh vực luật sư, công chứng; hoạt động cấp phép đối với các trường hợp liên quan đến bổ trợ tư pháp tiếp tục được duy trì.

Nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp

Bộ Tư pháp đã xác định cụ thể nhiệm vụ trọng tâm về công tác bổ trợ tư pháp trong tháng 9/2026. Theo đó, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước đối với các tổ chức hành nghề bổ trợ tư pháp. Đồng thời, xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng và phần mềm quản lý các chức danh tư pháp; nghiên cứu, triển khai giải pháp chia sẻ, kết nối, khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu có liên quan phục vụ tốt cho công tác quản lý nhà nước và hoạt động hành nghề của các tổ chức bổ trợ tư pháp. Tiếp tục phối hợp với Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Hiệp hội Công chứng Việt Nam và các cơ quan liên quan nhằm tăng cường công tác giám sát, tự quản, hướng dẫn, chỉ đạo để sớm kiện toàn các Đoàn luật sư, Hội công chứng khi thực hiện hợp nhất các tỉnh, tiến tới đại hội toàn quốc Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Hiệp hội Công chứng Việt Nam.

Tài liệu tham khảo:

1. Báo cáo số 1558/BC-VP ngày 08/9/2026 của Văn phòng Bộ Tư pháp về Kết quả công tác chủ yếu tháng 8 và nhiệm vụ trọng tâm tháng 9 năm 2026 của Bộ Tư pháp.

2. Tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công, Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp, ngày 28/7/2026.

3. Luật Luật sư (sửa đổi): Nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư và hiệu quả quản lý nhà nước, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, https://danchuphapluat.vn/luat-luat-su-sua-doi-nang-cao-chat-luong-doi-ngu-luat-su-va-hieu-qua-quan-ly-nha-nuoc-10219.html, đăng tải ngày 29/8/2026.

[1] Nghị định ngày 16/02/2015 của Chính phủ về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch.

(Ảnh: Quochoi.vn)