Công tác cải cách hành chính, kiểm soát thủ tục hành chính (TTHC) tại Bộ Tư pháp thời gian qua được triển khai quyết liệt, đồng bộ, bám sát các chương trình, kế hoạch, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Bộ Tư pháp tiếp tục bám sát các cơ quan có thẩm quyền để hoàn thiện dự thảo Kết luận của Bộ Chính trị về nâng cao hiệu quả công tác cải cách TTHC nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách theo hướng thực chất, hiệu quả.
Tham mưu, trình ban hành 03 nghị định về kiểm soát TTHC, thực hiện TTHC
Trong tháng 8/2026, Bộ Tư pháp đã tham mưu, trình ban hành 03 văn bản quy phạm pháp luật (trình 01 nghị định thay thế Nghị định số 63/2010/NĐ-CP và 02 nghị định đã được ban hành gồm Nghị định số 309/2026/NĐ-CP và Nghị định số 310/2026/NĐ-CP). Cụ thể:
Bộ Tư pháp đã tham mưu, trình ban hành 01 nghị định thay thế Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ về kiểm soát TTHC. Mục đích ban hành Nghị định thay thế nhằm tạo bước chuyển căn bản hướng tới mô hình quản trị thủ tục hành chính hiện đại. Dự thảo Nghị định thay thế gồm 07 chương và 41 điều, sửa đổi, bổ sung toàn diện Nghị định số 63/2010/NĐ-CP theo hướng chuyển từ mô hình “kiểm soát thủ tục hành chính” sang “quản trị thủ tục hành chính hiện đại”. Dự thảo Nghị định thay thế có một số điểm nổi bật như: (i) Dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về công bố thủ tục hành chính theo hướng phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và xây dựng Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung, thống nhất; (ii) Dự thảo ưu tiên áp dụng các biện pháp quản lý đơn giản đối với lĩnh vực rủi ro thấp; tăng cường chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và kiểm soát chặt chẽ việc quy định điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính hạn chế quyền, tạo rào cản gia nhập thị trường hoặc hạn chế cạnh tranh không cần thiết; (iii) Công chức, viên chức hướng dẫn cá nhân, tổ chức thực hiện trình tự, hồ sơ hành chính đầy đủ, rõ ràng, chính xác không để cá nhân, tổ chức phải đi lại bổ sung hồ sơ quá hai lần cho một vụ việc;…
Ngày 05/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 309/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 118/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 về thực hiện TTHC theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại Bộ phận một cửa và Cổng Dịch vụ công quốc gia. Nghị định số 309/2026/NĐ-CP tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng xây dựng nền hành chính số hiện đại, phục vụ, không phụ thuộc địa giới hành chính và lấy dữ liệu làm nền tảng trên cơ sở nền móng tổ chức Trung tâm Phục vụ hành chính công theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp của Nghị định số 118/2025/NĐ-CP và Nghị định số 367/2025/NĐ-CP. Nghị định gồm 16 điều, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng liên quan đến tổ chức Bộ phận Một cửa, Trung tâm Phục vụ hành chính công, Cổng Dịch vụ công quốc gia, quy trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương. Theo đó, một số điểm nổi bật như: Thể chế hóa nguyên tắc “không yêu cầu người dân khai lại thông tin Nhà nước đã có”; mở rộng tiếp nhận thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc; lần đầu tiên đưa Ki-ốt thông minh vào hệ thống cung cấp dịch vụ công; hoàn thiện quy trình tiếp nhận hồ sơ bằng định danh điện tử; mở rộng mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp; bảo đảm hoạt động liên tục của Bộ phận Một cửa; đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình và cung cấp dịch vụ công tập trung; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cung cấp dịch vụ công; làm rõ hơn vai trò của Bộ Tư pháp và Bộ Công an; tạo nền tảng cho nền hành chính số thế hệ mới.
Ngay sau đó, ngày 06/8/2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp ký xác thực Văn bản hợp nhất số 6050/2026/VBHN-NĐ-BTP quy định về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế Một cửa, một cửa liên thông tại Bộ phận Một cửa và Cổng Dịch vụ công quốc gia. Văn bản hợp nhất đã tích hợp đầy đủ, chính xác nội dung của bốn nghị định quan trọng của Chính phủ ban hành từ năm 2025 đến năm 2026 gồm: Nghị định số 118/2025/NĐ-CP; Nghị định số 367/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 118/2025/NĐ-CP; Nghị định số 224/2026/NĐ-CP ngày 24/6/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển đổi số; Nghị định số 309/2026/NĐ-CP. Văn bản hợp nhất được Bộ Tư pháp ban hành góp phần bảo đảm sự thống nhất về mặt thể chế sẽ loại bỏ hoàn toàn các khoảng trống pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện nghiêm túc, nhất quán, góp phần xây dựng nền hành chính minh bạch, hiện đại và chuyên nghiệp.
Ngày 05/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 310/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2020/NĐ-CP ngày 08/04/2020 về thực hiện TTHC trên môi trường điện tử được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 68/2024/NĐ-CP, Nghị định số 69/2024/NĐ-CP và Nghị định số 118/2025/NĐ-CP. Nghị định số 310/2026/NĐ-CP mang đến những thay đổi quan trọng nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính, tập trung vào việc tái cấu trúc quy trình dựa trên dữ liệu và đơn giản hóa xác thực người dùng. Một số điểm nổi bật của Nghị định như: Đẩy mạnh xác thực bằng VNeID và đơn giản hóa ký số; nhấn mạnh nguyên tắc giải quyết dựa trên dữ liệu; thay đổi về thẩm quyền và trách nhiệm quản lý; mở rộng đối tượng áp dụng
Đôn đốc thực hiện 11 nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm TTHC, điều kiện kinh doanh
Trong tháng 8/2026, Bộ Tư pháp tiếp tục xây dựng dự thảo 05 văn bản quy phạm pháp luật gồm: (i) Đề xuất xây dựng Luật Kiểm soát thủ tục hành chính; (ii) Thông tư thay thế Thông tư số 02/2017/TT-VPCP ngày 31/10/2017 của Văn phòng Chính phủ hướng dẫn về nghiệp vụ kiểm soát TTHC; (iii) Thông tư hướng dẫn đánh giá tác động của TTHC tại dự thảo văn bản quy phạm pháp luật; (iv) Thông tư hướng dẫn về nghiệp vụ kiểm soát thủ tục hành chính; (vi) Thông tư hướng dẫn về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Đặc biệt, Bộ Tư pháp tiếp tục tham mưu thực hiện hiệu quả Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 05 năm 2026 - 2030 gắn với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”. Trong đó, trọng tâm là theo dõi, đôn đốc việc triển khai thực hiện 11 nghị quyết của Chính phủ về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, điều kiện kinh doanh, ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện: Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026; Nghị quyết số 18/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026; Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026; Nghị quyết số 20/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026; Nghị quyết số 21/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026; Nghị quyết số 22/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026; Nghị quyết số 23/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026; Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026; Nghị quyết số 25/2026/NQ-CP ngày 15/5/2026; Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP; Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026.
Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp đã xây dựng Báo cáo chuyên đề về kết quả tổng rà soát và các đề xuất xử lý văn bản quy phạm pháp luật (sơ bộ) liên quan đến cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện hành nghề, đầu tư, kinh doanh, TTHC bất hợp lý, tạo gánh nặng chi phí tuân thủ (Tiêu chí 4) đối với văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan, người có thẩm quyền ở Trung ương ban hành và văn bản quy phạm pháp luật do chính quyền địa phương ban hành (Báo cáo số 679/BC-BTP ngày 10/8/2026 của Bộ Tư pháp).
Nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới
Về công tác cải cách hành chính, kiểm soát TTHC, trong tháng 9/2026, Bộ Tư pháp cần thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm như: (i) Tiếp tục tham mưu triển khai hiệu quả công tác kiểm soát TTHC, cải cách TTHC theo Kết luận số 18-KL/TW và các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; (ii) Tập trung theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các nghị quyết của Chính phủ về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; (iii) Tham mưu ban hành Kế hoạch phối hợp giữa Bộ Tư pháp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trong thực hiện cải cách TTHC cho doanh nghiệp; (iv) Tiếp tục tham mưu xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý, trọng tâm là đề xuất chính sách Luật Kiểm soát thủ tục hành chính; (v) Trình Thủ tướng Chính phủ Đề án thí điểm đánh giá, chấm điểm công tác cải cách TTHC của bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trong tháng 9/2026; (vi) Triển khai các nhiệm vụ trong xây dựng Đề án về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong thực hiện các dịch vụ hành chính công.
Tài liệu tham khảo:
1. Báo cáo số 1558/BC-VP ngày 08/9/2026 của Văn phòng Bộ Tư pháp về Kết quả công tác chủ yếu tháng 8 và nhiệm vụ trọng tâm tháng 9 năm 2026 của Bộ Tư pháp.
2. Bộ Tư pháp định hình diện mạo mới nền hành chính số thông qua thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông, https://danchuphapluat.vn/bo-tu-phap-dinh-hinh-dien-mao-moi-nen-hanh-chinh-so-thong-qua-thuc-hien-thu-tuc-hanh-chinh-theo-co-che-mot-cua-mot-cua-lien-thong-10192.html, đăng ngày 22/8/2026.
3. Phạm Viết Hữu, Nghị định 309/2026/NĐ-CP: Bước tiến mới trong cải cách thủ tục hành chính và xây dựng nền hành chính số lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, Trang Thông tin về thủ tục hành chính (Bộ Tư pháp), https://kstthc.moj.gov.vn/portal/tin-tuc/chi-tiet/nghi-inh-3092026n-cp-buoc-tien-moi-trong-cai-cach-thu-tuc-hanh-chinh-va-xay-dung-nen-hanh-chinh-so-lay-nguoi-dan-doanh-nghiep-lam-trung-tam-tjafpl0629.html, đăng ngày 05/8/2026.
4. Đỗ Mến, Sửa đổi Nghị định 63: Tăng hậu kiểm, loại bỏ nhiều rào cản cho doanh nghiệp, Tạp chí điện tử VnEconomy, https://vneconomy.vn/sua-doi-nghi-dinh-63-tang-hau-kiem-loai-bo-nhieu-rao-can-cho-doanh-nghiep.htm, đăng ngày 24/8/2026.
5. Những điểm mới nổi bật của Nghị định số 310/2026/NĐ-CP, https://dienchau.nghean.gov.vn/pho-bien-phap-luat/nhung-diem-moi-noi-bat-cua-nghi-dinh-so-310-2026-nd-cp-1041714, đăng ngày 06/8/2026.
(Ảnh: Internet)
