Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều văn bản chỉ đạo quan trọng về xây dựng và phát triển Thủ đô và gần đây nhất là Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Theo đó, Nghị quyết đã nâng mục tiêu phát triển Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm, định hướng Thủ đô không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, trái tim của cả nước mà còn phải trở thành thành phố toàn cầu, thuộc nhóm các thủ đô có chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc cao nhất thế giới vào năm 2065.

Nhằm kịp thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng và nâng cao trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị trong việc xây dựng, phát triển Thủ đô, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và các bộ, ngành có liên quan, các chuyên gia, nhà khoa học xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) với nhiều chính sách, quy định đặc thù, vượt trội, có trọng tâm, trọng điểm, tạo vị thế vững chắc cho sự phát triển mạnh, bền vững của Hà Nội.

Nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của việc sửa đổi Luật Thủ đô, ngay khi được giao nhiệm vụ chủ trì soạn thảo, Bộ Tư pháp đã xác định đây không chỉ đơn thuần là một dự án luật mà còn là dịp để chúng ta kiến tạo thể chế, tạo không gian pháp lý đủ mạnh cho Hà Nội chủ động phát triển, tạo sự lan tỏa, dẫn dắt các địa phương trong vùng và cả nước. Đặc biệt, lần này có cách tiếp cận rất mới là Luật Thủ đô sẽ đặt nền tảng pháp lý để Hà Nội thử nghiệm một số cơ chế, chính sách mới, đóng vai trò là “mô hình mẫu” để có thể đánh giá, tổng kết và nếu đủ cơ sở thì nhân rộng ra phạm vi cả nước.

Hội thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) - Kiến tạo thể chế, không gian phát triển vượt trội cho thành phố Hà Nội

Tại Hội thảo, Thứ trưởng gợi mở một số vấn đề trọng tâm cần tập trung thảo luận, góp ý như sau:

Thứ nhất, thảo luận về các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội trong dự thảo Luật, nhất là trong các lĩnh vực tài chính, ngân sách, đầu tư, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và bảo vệ môi trường Thủ đô.

Thứ hai, đóng góp ý kiến cho các quy định liên quan đến quy hoạch, phát triển đô thị, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Đặc biệt là các cơ chế để thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), đô thị thông minh, đô thị xanh và vấn đề liên kết vùng.

Thứ ba, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành Luật sau khi được ban hành, trong đó đặc biệt nhấn mạnh về trách nhiệm kiểm tra, giám sát, giải trình của các cơ quan có liên quan. Cách tiếp cận xây dựng Luật Thủ đô lần này là trao quyền mạnh mẽ cho Thủ đô theo đúng phương châm: “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Vì vậy, cơ chế kiểm tra, giám sát gắn với trách nhiệm giải trình của chính quyền Thủ đô được đặt ra hết sức quan trọng.

Bộ Tư pháp sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến để phục vụ việc tiếp thu, giải trình, hoàn thiện dự án Luật nhằm bảo đảm có một dự án luật với chất lượng cao nhất, tạo nền tảng pháp lý vững chắc để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, xứng tầm là Thủ đô, trung tâm chính trị - hành chính quốc gia trong kỷ nguyên mới. Thứ trưởng tin tưởng với kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao của các đại biểu, Hội thảo sẽ thu nhận được nhiều ý kiến sâu sắc, giá trị.

Theo ông Nguyễn Quốc Hoàn, dự thảo Luật Thủ đô năm 2026 đã thể hiện sự chuyển đổi căn bản từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển

Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật nhấn mạnh, dự thảo Luật Thủ đô năm 2026 đã thể hiện sự chuyển đổi căn bản từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển.

Theo Vụ trưởng Nguyễn Quốc Hoàn, dự thảo Luật Thủ đô năm 2026 đã thể hiện sự chuyển đổi căn bản từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển. Một bước tiến đột phá trong cách tiếp cận xây dựng Luật Thủ đô với dự thảo gồm 09 chương, 36 điều và giảm 18 điều so với Luật Thủ đô năm 2024. Dự thảo Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh về kỹ thuật lập pháp mà còn phản ánh sự thay đổi sâu sắc về tư duy phát triển, từ quản lý ổn định sang kiến tạo đột phá, từ ứng phó một cách thụ động sang chủ động thiết kế và dẫn dắt chính sách để Hà Nội chủ động bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Các đại biểu tham dự Hội thảo

Tại Hội thảo, ông Lê Xuân Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội giới thiệu về cách tiếp cận mới trong xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi); nội dung cơ bản của Nghị quyết số 02-NQ/TW; cơ hội và thách thức cho Hà Nội; các cơ chế tài chính, ngân sách đặc thù cho phát triển Thủ đô. Trên cơ sở đó, các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp đã tập trung trao đổi, thảo luận về các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội trong dự thảo Luật.