Công tác đánh giá cán bộ, công chức và thi đua, khen thưởng trong Hệ thống Thi hành án dân sự - Động lực phát triển qua 80 năm xây dựng và phát triển

Công tác cán bộ trong Hệ thống THADS, trong đó, cốt lõi là công tác đánh giá công chức và thi đua, khen thưởng, luôn được quan tâm thực hiện. Trước yêu cầu đẩy mạnh cải cách tư pháp, cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc rà soát, đánh giá toàn diện thực trạng và đổi mới các cơ chế thực hiện là yêu cầu cấp bách mang tính thời sự và là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác THADS trong bối cảnh mới.

Ban Tổ chức cán bộ, Cục Quản lý THADS, Bộ Tư pháp

1. Cơ sở chính trị, pháp lý và vai trò của công tác đánh giá công chức, thi đua, khen thưởng trong Hệ thống Thi hành án dân sự

1.1. Cơ sở chính trị và pháp lý

Nền tảng chính trị của công tác quản lý cán bộ, đánh giá và tổ chức thi đua trong Hệ thống THADS được định hình xuyên suốt qua nhiều nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Bộ Chính trị qua các thời kỳ[1], trong đó, xác định nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật; xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh; xây dựng đội ngũ cán bộ pháp luật, chấp hành viên và công chức tư pháp có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, chuyên nghiệp, trách nhiệm, liêm chính, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; đổi mới căn bản phương thức đánh giá cán bộ, công chức theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ và sản phẩm cụ thể.

Trên cơ sở các quan điểm, chủ trương, định hướng của Đảng, hệ thống pháp luật về cán bộ, công chức và thi đua, khen thưởng ngày càng hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho đổi mới công tác quản lý đội ngũ công chức trong Hệ thống THADS[2], trong đó, xác định đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời, lấy hiệu quả thực chất và tính đổi mới sáng tạo làm tiêu chí cốt lõi để xét duyệt danh hiệu và hình thức khen thưởng; thiết lập cơ chế đánh giá theo hướng định lượng thông qua thang điểm cụ thể, gắn trực tiếp với sản phẩm công vụ đầu ra và tiến độ hoàn thành công việc; khắc phục triệt để tình trạng nể nang, cào bằng trong đánh giá cán bộ, công chức và thi đua khen thưởng.

1.2. Vai trò động lực của công tác đánh giá và thi đua, khen thưởng đối với đặc thù Hệ thống Thi hành án dân sự

Cán bộ đóng vai trò đặc biệt quan trọng, quyết định thành công của mọi hoạt động. Vì thế, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” và “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua”. Những tư tưởng này đến nay còn nguyên giá trị, trở thành nền tảng lý luận quan trọng cho việc xây dựng đội ngũ cán bộ và tổ chức các phong trào thi đua yêu nước trong toàn hệ thống chính trị.

Hoạt động THADS mang tính chất đặc thù, thường xuyên tác động trực tiếp đến quyền tài sản, quyền nhân thân và lợi ích kinh tế xung đột giữa các đương sự. Khối lượng công việc trong toàn hệ thống không chỉ lớn mà còn tiềm ẩn độ rủi ro pháp lý cao do phải xử lý các vụ việc tín dụng ngân hàng phức tạp, tranh chấp thương mại quy mô lớn, đặc biệt là thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi. Trong bối cảnh đó, công tác đánh giá công chức đóng vai trò: là thước đo nhận diện chính xác năng lực chuyên môn, kỹ năng xử lý tình huống và phẩm chất liêm chính của Chấp hành viên, Thẩm tra viên, Thư ký thi hành án; là cơ sở thực tiễn sinh động để cơ quan quản lý thực hiện công tác quy hoạch, bồi dưỡng, bố trí, bổ nhiệm và luân chuyển cán bộ đúng người, đúng việc; là giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm các biểu hiện suy thoái đạo đức nghề nghiệp, tiêu cực hoặc nhũng nhiễu.

Cùng với đó, công tác thi đua, khen thưởng đóng vai trò là “chất xúc tác“ tinh thần và công cụ điều hành gián tiếp. Thi đua giúp cụ thể hóa các chỉ tiêu pháp lý (như tỷ lệ thi hành án xong về việc và tiền, tỷ lệ vụ việc giải quyết xong mà không có khiếu kiện…) thành các phong trào hành động sôi nổi, kích thích tư duy đổi mới, cải cách hành chính và chuyển đổi số ở từng đơn vị cơ sở. Đánh giá đúng là tiền đề của khen thưởng trúng; khen thưởng kịp thời là động lực để nâng cao chất lượng đánh giá, tạo thành chu trình khép kín thúc đẩy toàn hệ thống phát triển.

2. Kết quả đạt được và những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện trong công tác đánh giá công chức, thi đua, khen thưởng của Hệ thống Thi hành án dân sự

2.1. Kết quả đạt được

Thứ nhất, đã thực hiện thành công việc đánh giá, phân loại công chức để sắp xếp, tổ chức lại Hệ thống THADS.

Trong tiến trình xây dựng và phát triển, Hệ thống THADS đã có những bước chuyển dịch mang tính lịch sử cả về mô hình tổ chức và hiệu suất công vụ. Đặc biệt, thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy theo Kết luận số 162-KL/TW ngày 06/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về nội dung lớn của dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) và Đề án tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy Hệ thống THADS bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Hệ thống THADS đã chuyển đổi thành công từ mô hình tổ chức hai cấp sang mô hình một cấp ở địa phương. Trong đó, công tác đánh giá cán bộ đã hoàn thành xuất sắc vai trò làm công cụ rà soát, phân loại để thực hiện sắp xếp lại toàn diện nhân sự của cả Hệ thống THADS. Hệ thống mới được kiện toàn, gồm Cục Quản lý THADS thuộc Bộ Tư pháp, 34 cơ quan THADS cấp tỉnh và 355 Phòng THADS khu vực. Việc sắp xếp được tiến hành đồng bộ, không gây gián đoạn các hoạt động chuyên môn.

Thứ hai, hoạt động thi đua đi vào thực chất, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả thực thi công vụ.

Điểm nổi bật trong giai đoạn này là sự chuyển biến từ tư duy “thi đua để khen thưởng” sang “thi đua để nâng cao chất lượng thực thi công vụ”. Các chỉ tiêu thi đua được lượng hóa ngày càng cụ thể, gắn với sản phẩm đầu ra, trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm người đứng đầu. Các phong trào thi đua ngày càng gắn chặt với nhiệm vụ chính trị và yêu cầu quản lý của ngành; tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như nâng cao hiệu quả thi hành án, thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế; chuyển đổi số; cải cách hành chính; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; xây dựng đội ngũ công chức liêm chính, chuyên nghiệp và hiện đại. Nhờ đó, thi đua đã thực sự trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả công tác trong toàn hệ thống.

Thứ ba, kết hợp chặt chẽ giữa đổi mới đánh giá công chức với phát động phong trào thi đua.

Sự kết hợp chặt chẽ giữa đổi mới đánh giá theo kết quả công việc và phát động phong trào thi đua thiết thực đã mang lại hiệu quả vượt bậc, thể hiện qua các số liệu thống kê cụ thể. Năm 2025, toàn Hệ thống THADS đã tổ chức thi hành xong hơn 576 nghìn việc (đạt tỷ lệ trên 84% trên số có điều kiện thi hành); về tiền, hệ thống đã thi hành xong trên 150 nghìn tỷ đồng (đạt tỷ lệ hơn 56%). Đây là kết quả cao nhất từ trước tới nay, đặc biệt, trong bối cảnh khối lượng việc thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế ngày càng nặng nề. Trong 7 tháng năm 2026, nhiều đơn vị địa phương trong toàn quốc đã ghi nhận hoàn thành vượt mức cả hai chỉ tiêu về việc và về tiền ngay trước thời điểm kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống THADS.

Thứ tư, công tác phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng điển hình tiên tiến đạt nhiều kết quả tích cực. Thông qua các phong trào thi đua yêu nước, nhiều tập thể và cá nhân tiêu biểu đã được phát hiện từ thực tiễn cơ sở, trở thành những hạt nhân lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo, tận tụy và trách nhiệm trong toàn hệ thống. Nhiều sáng kiến, giải pháp có giá trị thực tiễn được công nhận và áp dụng hiệu quả trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thi hành án.

2.2. Một số vấn đề đặt ra

Mặc dù đạt được những thành tựu lớn, thực tiễn triển khai công tác đánh giá công chức và thi đua khen thưởng trong Hệ thống THADS thời gian qua bộc lộ một số vấn đề cần được nghiên cứu, tháo gỡ. Cụ thể:

Thứ nhất, công tác đánh giá còn mang tính định tính. Đối với đội ngũ trực tiếp thi hành án như Chấp hành viên, chỉ số đánh giá tương đối rõ ràng, tuy nhiên, đối với nhóm công chức thuộc bộ phận tham mưu, tổng hợp, văn phòng, kế hoạch - tài chính, việc thiết lập các tiêu chí cụ thể sản phẩm đầu ra chưa rõ ràng, gặp nhiều lúng túng.

Thứ hai, ở một số cơ quan, kết quả đánh giá phân loại công chức cuối năm vẫn còn mang tính bình quân chủ nghĩa, nể nang, chưa đánh giá nghiêm túc, thực chất.

Thứ ba, tính liên tục của phong trào thi đua chưa cao. Một số đơn vị cơ sở chỉ tập trung thi đua vào các đợt cao điểm chiến dịch (cuối quý hoặc cuối năm công tác), chưa duy trì được động lực làm việc bền vững, thường xuyên.

Thứ tư, việc phát hiện và nhân rộng các điển hình tiên tiến đôi khi còn mang tính thụ động, chưa tạo thành chiến lược truyền thông mạnh mẽ.

Thứ năm, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ. Hệ thống dữ liệu phục vụ cho việc theo dõi, chấm điểm công chức theo thời gian thực (real-time) và kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu thi đua, khen thưởng điện tử đang trong giai đoạn hoàn thiện, chưa đáp ứng toàn diện yêu cầu của chuyển đổi số.

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan.

Một là, về khách quan, khối lượng hồ sơ phải thi hành án tăng cao liên tục qua các năm, tính chất vụ việc phức tạp, đặc biệt là tài sản phải thi hành án như đất đai, cổ phần, cổ phiếu, tài sản ảo… làm gia tăng nguy cơ quá tải đối với đội ngũ công chức thi hành án. Mô hình tổ chức cơ quan THADS một cấp ở địa phương vừa mới vận hành từ năm 2025 cần thời gian để thích ứng ổn định.

Hai là, về chủ quan, nhận thức của một bộ phận người đứng đầu về tầm quan trọng của việc lượng hóa tiêu chí đánh giá theo quy định mới chưa đầy đủ; năng lực thiết kế bộ chỉ số hiệu suất cốt lõi (KPIs) tại cấp cơ sở còn hạn chế.

3. Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đánh giá công chức, thi đua, khen thưởng trong Hệ thống Thi hành án dân sự trong thời gian tới

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Hệ thống THADS đang đứng trước những yêu cầu rất cao của tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách tư pháp, cải cách hành chính, chuyển đổi số quốc gia và tinh, gọn tổ chức bộ máy theo chủ trương của Đảng và Nhà nước. Điều này đòi hỏi công tác đánh giá cán bộ, công chức và thi đua, khen thưởng phải tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và thực chất hơn nữa, bảo đảm thực sự trở thành công cụ quản trị hiện đại, tạo động lực phát triển cho đội ngũ công chức. Vì vậy, Hệ thống THADS cần triển khai đồng bộ 07 nhóm giải pháp trọng tâm sau:

Một là, hoàn thiện và lượng hóa tối đa hệ thống tiêu chí đánh giá công chức theo Nghị định số 335/2025/NĐ-CP

Cần khẩn trương cụ thể hóa các quy định của Nghị định số 335/2025/NĐ-CP vào đặc thù của công tác THADS thông qua xây dựng Quy chế đánh giá, xếp loại chất lượng công chức bằng thang điểm 100 chi tiết. Ngoài các tiêu chí chung theo quy định, các tiêu chí cụ thể cần xây dựng phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể.

- Đối với Chấp hành viên, tiêu chí đánh giá phải dựa trên tỷ lệ phần trăm hoàn thành chỉ tiêu về việc và tiền; số lượng, tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng trình tự, thủ tục pháp luật mà không phát sinh tranh chấp, khiếu nại; kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền; kết quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng.

- Đối với Thẩm tra viên, tiêu chí đánh giá cần gắn với tiến độ và chất lượng thẩm tra hồ sơ, giảm thiểu tỷ lệ sai sót nghiệp vụ dẫn đến kháng nghị.

- Đối với Thư ký THADS, tiêu chí đánh giá cần gắn với tiến độ xây dựng hồ sơ thi hành án, hồ sơ thẩm tra, các văn bản, giấy tờ được xây dựng trong quá trình thực thi công vụ đúng hạn, không có sai sót…

- Đối với vị trí tham mưu, tổng hợp, quản lý, cần áp dụng phương pháp quản trị theo mục tiêu (MBO) và KPIs, tính điểm dựa trên khối lượng văn bản tham mưu ban hành đúng hạn và chất lượng đề án được nghiệm thu.

Hai là, xây dựng hệ thống quản trị và đánh giá dựa trên nền tảng dữ liệu số theo thời gian thực.

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hệ thống THADS cần tích hợp tính năng đánh giá cán bộ vào Phần mềm Quản lý quá trình thụ lý và tổ chức thi hành án. Mọi thao tác nghiệp vụ, tiến độ xử lý hồ sơ của Chấp hành viên phải được cập nhật tự động lên hệ thống. Qua đó, lãnh đạo đơn vị có thể theo dõi biểu đồ hiệu suất làm việc của từng công chức theo tuần, theo tháng thay vì chỉ dựa vào bản tự kiểm điểm mang tính chủ quan vào dịp cuối năm, bảo đảm tính công khai, minh bạch tối đa.

Ba là, chuẩn hóa cơ chế liên thông giữa kết quả đánh giá với quy hoạch, bố trí và thực hiện chính sách cán bộ.

Kết quả đánh giá, xếp loại chất lượng phải là căn cứ pháp lý bắt buộc và duy nhất để xem xét các bước tiếp theo trong quy trình nhân sự.

- Những công chức được phân loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” trong 02 năm liên tiếp, có nhiều sáng kiến kinh nghiệm được áp dụng thực tiễn, phải được ưu tiên đưa vào quy hoạch, bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo, quản lý hoặc cử đi đào tạo nâng cao.

- Thực hiện nghiêm cơ chế sàng lọc: những trường hợp xếp loại “Không hoàn thành nhiệm vụ” hoặc có biểu hiện trì trệ, đùn đẩy trách nhiệm, né tránh việc khó cần phải kiên quyết điều chuyển vị trí công tác khác hoặc thực hiện tinh giản biên chế theo quy định hành chính.

Bốn là, đổi mới phong trào thi đua lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm thước đo cốt lõi.

Bám sát yêu cầu của Nghị quyết số 66-NQ/TW, nội dung các phong trào thi đua trong Hệ thống THADS phải lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp và tính ổn định kinh tế - xã hội làm trung tâm. Giai đoạn tới, cần phát động các phong trào thi đua chuyên đề tập trung vào các điểm yếu, chưa đạt kết quả cao, những việc khó như:

- Thi đua cao điểm “Đẩy nhanh tiến độ thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng”.

- Phong trào “Giải quyết triệt để các vụ việc THADS trọng điểm, phức tạp kéo dài, ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương”.

- Thi đua “Cải cách thủ tục hành chính và nỗ lực chuyển đổi số trong hoạt động tiếp nhận, trả tài sản cho đương sự”.

Năm là, đẩy mạnh chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục trong công tác thi đua, khen thưởng.

Thực hiện Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022, sửa đổi, bổ sung theo Luật số 06/2026/ QH16, Hệ thống THADS cần xây dựng Cổng thông tin thi đua, khen thưởng điện tử chuyên ngành. Việc nộp hồ sơ đề nghị khen thưởng, thẩm định hồ sơ sáng kiến phải được thực hiện hoàn toàn qua môi trường mạng bằng chữ ký số. Giải pháp này giúp cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà, rút ngắn thời gian xét duyệt, bảo đảm tính “khen thưởng kịp thời” ngay khi tập thể, cá nhân lập được thành tích xuất sắc đột xuất.

Sáu là, hoàn thiện cơ chế phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng điển hình tiên tiến từ cơ sở.

Hội đồng Thi đua - Khen thưởng các cấp trong Hệ thống THADS cần chủ động tìm kiếm các nhân tố tích cực tại các Phòng THADS khu vực và các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Cần đặc biệt chú trọng vinh danh những Chấp hành viên bản lĩnh, dũng cảm đối mặt với nguy hiểm trong cưỡng chế thi hành án hoặc có kỹ năng dân vận khéo giúp hòa giải thành công các vụ tranh chấp đất đai phức tạp. Xây dựng các chuyên mục, diễn đàn trực tuyến chia sẻ kinh nghiệm thực tế của các điển hình này để tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong toàn hệ thống.

Bảy là, lồng ghép công tác đánh giá, thi đua vào chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ Nhà nước pháp quyền.

Đổi mới đánh giá và thi đua phải phục vụ mục tiêu tối thượng là xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền tư pháp. Cơ quan quản lý cần gắn kết các phong trào thi đua với việc giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyện tác phong ứng xử chuẩn mực của công chức THADS theo Hiến pháp và pháp luật. Khen thưởng phải hướng vào việc khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, tạo hành lang, động lực tinh thần vững chắc để đội ngũ công chức tự tin thực thi công vụ liêm chính.

Trải qua chặng đường lịch sử 80 năm, thực tiễn đã chứng minh công tác đánh giá công chức và thi đua, khen thưởng là hai mặt của một chỉnh thể thống nhất, giữ vai trò động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững của Hệ thống THADS Việt Nam. Đánh giá công chức công tâm, khoa học giúp chọn đúng hiền tài; thi đua thực chất, khen thưởng khách quan giúp khơi dậy tiềm năng và tinh thần cống hiến tận tâm của đội ngũ cán bộ, công chức.

Bước vào kỷ nguyên mới, đứng trước những chuyển đổi sâu sắc về tổ chức bộ máy THADS địa phương theo mô hình một cấp và yêu cầu khắt khe của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, việc áp dụng triệt để định hướng định lượng cụ thể của Nghị định số 335/2025/NĐ-CP và tinh thần phân cấp, số hóa của Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022, sửa đổi, bổ sung theo Luật số 06/2026/QH16 là giải pháp then chốt. Thực hiện đồng bộ các giải pháp đột phá này sẽ giúp Hệ thống THADS ngày càng trong sạch, vững mạnh, thực sự là chỗ dựa tin cậy của Nhân dân trong bảo vệ công lý và thượng tôn pháp luật.

Ban Tổ chức cán bộ, Cục Quản lý Thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp

[1]. Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020; Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020; Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 66-NQ/TW).

[2]. Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 06/2026/QH16 (có hiệu lực từ ngày 01/10/2026); Nghị định số 335/2025/NĐ-CP ngày 21/12/2025 của Chính phủ về đánh giá, xếp loại chất lượng đối với cơ quan hành chính nhà nước và công chức (Nghị định số 335/2025/NĐ-CP).

(Nguồn: Ấn phẩm “80 năm Thi hành án dân sự Việt Nam - Vẻ vang truyền thống, vững bước tương lai”, xuất bản năm 2026)