Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội: Dấu ấn đổi mới quản lý, điều hành và hiện đại hóa hoạt động thi hành án tại Thủ đô

1. Thành phố Hà Nội - địa bàn đặc biệt và yêu cầu đặc biệt của công tác thi hành án dân sự

Trong cấu trúc vận hành của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, THADS là khâu bảo đảm hiệu lực thực tế của bản án, quyết định của Tòa án. Nếu xét xử là quá trình xác định lẽ phải pháp lý, thì thi hành án là quá trình đưa lẽ phải đó vào đời sống bằng những kết quả cụ thể: tài sản được thu hồi, quyền lợi được bảo đảm, nghĩa vụ được thực hiện, kỷ cương pháp luật được giữ vững. Vì vậy, chất lượng công tác THADS không chỉ phản ánh hiệu quả của một lĩnh vực chuyên môn, mà còn thể hiện năng lực tổ chức thực thi pháp luật của Nhà nước.

Từ góc nhìn đó, thành phố Hà Nội là địa bàn có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, mà còn là trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, ngân hàng, bất động sản, thương mại, dịch vụ; nơi tập trung các cơ quan trung ương, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp lớn, dự án lớn và các quan hệ dân sự - kinh tế có mức độ đan xen cao. Thành phố Hà Nội không chỉ là địa bàn có khối lượng án lớn, mà còn là nơi hội tụ nhiều dạng thức phức tạp nhất của THADS trong điều kiện kinh tế thị trường và đô thị đặc biệt.

Áp lực của THADS thành phố Hà Nội không chỉ ở số việc, giá trị tiền, tài sản phải thi hành; mà còn ở các vụ án kinh tế, tham nhũng; án tín dụng, ngân hàng, bất động sản; các vụ việc đông người, kéo dài, nhạy cảm, có tác động trực tiếp đến an ninh, đối ngoại, trật tự, môi trường đầu tư và niềm tin của Nhân dân. Có những hồ sơ tại thành phố Hà Nội không đơn thuần là việc thi hành án, mà là tổ hợp quan hệ pháp lý, tài sản, xã hội và quản trị công.

Trong hành trình 80 năm THADS Việt Nam, THADS Thủ đô có thể được nhìn qua ba dấu mốc lớn. Năm 1993, công tác THADS được chuyển giao từ hệ thống Tòa án sang cơ quan thuộc Chính phủ quản lý, đặt nền móng cho quá trình chuyên nghiệp hóa, thống nhất hóa hệ thống. Năm 2008, thành phố Hà Nội mở rộng địa giới hành chính, làm thay đổi căn bản quy mô địa bàn, khối lượng việc, cơ cấu tổ chức và phương thức điều hành. Năm 2025, việc vận hành mô hình THADS một cấp ở địa phương gắn với chính quyền địa phương hai cấp tiếp tục đặt ra bước chuyển có tính cấu trúc: từ quản lý theo đầu mối hành chính truyền thống sang quản trị tập trung, phân cấp, dựa trên dữ liệu và phối hợp liên ngành.

Ba dấu mốc trên cho thấy quy luật: mỗi bối cảnh quản lý thay đổi, THADS thành phố Hà Nội đều phải đổi mới để thích ứng. Đó là sức ép, nhưng cũng là động lực phát triển. Đồng thời, chính trong những điều kiện khó khăn, phức tạp nhất, bản lĩnh chính trị và vai trò của THADS Thủ đô được thử thách và khẳng định.

2. Thực trạng công tác thi hành án dân sự và dấu ấn đổi mới, hiện đại hóa tại thành phố Hà Nội[1]

2.1. Kết quả thi hành án: thước đo năng lực tổ chức thực thi

Thống kê số liệu THADS trên địa bàn thành phố Hà Nội những năm gần đây cho thấy, số lượng yêu cầu thi hành án và số vụ việc giải quyết đều tăng mạnh qua các năm. Cụ thể:

- Về việc, kết quả và tỷ lệ giải quyết tăng mạnh qua các năm. Nếu năm 2016, giải quyết 39.614 việc, thì đến năm 2019 đã tăng lên 54.697 việc (tăng 38,1% so với năm 2016); năm 2022 là 57.672 việc (tăng 5,4% so với năm 2019) và năm 2025 lên tới 67.779 việc (tăng 17.5% so với năm 2022).

- Về tiền, xu hướng tăng mạnh được thể hiện rõ hơn. Tổng số tiền phải giải quyết từ hơn 15.050 tỷ đồng năm 2016 tăng lên hơn 42.130 tỷ đồng năm 2019 (tăng 180% so với năm 2016), hơn 63.436 tỷ đồng năm 2022 (tăng 50,6% so với năm 2019) và hơn 118.135 tỷ đồng năm 2025 (tăng 86,2% so với năm 2022). Sự gia tăng cả về việc và tiền cho thấy áp lực đối với THADS thành phố Hà Nội không chỉ tăng theo số lượng hồ sơ, mà còn tăng mạnh theo giá trị tài sản, độ phức tạp và yêu cầu phối hợp trong từng vụ việc.

- Trong bối cảnh chỉ tiêu nhiệm vụ ngày càng cao, THADS thành phố Hà Nội vẫn duy trì được những chuyển biến tích cực, nhất là từ năm 2022 đến nay. Giai đoạn 2022 - 2025, kết quả thi hành án về việc và về tiền đều đạt, vượt chỉ tiêu được giao. Đặc biệt, năm 2025, trong bối cảnh vận hành mô hình tổ chức mới, THADS thành phố Hà Nội phải giải quyết 67.779 việc; đã thi hành xong 39.430 việc, đạt 84,66%, vượt chỉ tiêu được giao. Về tiền, tổng số phải giải quyết là hơn 118.135 tỷ đồng; đã thi hành xong hơn 25.096 tỷ đồng, đạt 55,91%, vượt chỉ tiêu được giao. Đây là kết quả có ý nghĩa không chỉ ở phương diện chỉ tiêu, mà còn ở năng lực duy trì ổn định, linh hoạt thích ứng của hoạt động thi hành án trong thời điểm THADS đang chuyển sang mô hình mới.

Từ tháng 10/2025 - tháng 5/2026, áp lực tiếp tục gia tăng rõ nét. Tổng số việc phải giải quyết là 59.906 việc, tăng 13% so với cùng kỳ năm 2025; tổng số tiền phải thi hành hơn 112.369 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh đó, THADS thành phố Hà Nội đã thi hành xong 24.984 việc, với số tiền hơn 22.341 tỷ đồng[2]. Số liệu này cho thấy sức ép đối với công tác THADS Thủ đô không chỉ duy trì ở mức cao, mà còn tiếp tục tăng cả về quy mô và giá trị. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu ngày càng phải đổi mới phương thức quản lý, điều hành, nhất là đối với các nhóm án lớn, án tín dụng, ngân hàng, bất động sản và các vụ việc có tài sản phức tạp.

Sức ép đối với THADS thành phố Hà Nội thể hiện rõ nhất ở nhóm án tín dụng, ngân hàng, bất động sản và các vụ án kinh tế, tham nhũng, tiêu cực. Những vụ việc lớn, được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm như Tân Hoàng Minh, FLC, Việt Á, Phúc Sơn, Vạn Thịnh Phát và một số vụ việc phức tạp khác trên địa bàn cho thấy THADS không chỉ là khâu cuối của tố tụng, mà còn là khâu quyết định để bản án đi vào đời sống. Bản án đã tuyên là kết quả tư pháp quan trọng, nhưng tài sản có được thu hồi hay không, quyền lợi của Nhà nước, tổ chức, cá nhân có được bảo đảm hay không mới là kết quả cuối cùng mà xã hội chờ đợi.

Vì vậy, kết quả thi hành án của THADS thành phố Hà Nội không chỉ nhìn vào những con số hoàn thành nhiệm vụ thuần túy mà cần phải đánh giá trên năng lực tổ chức thực thi pháp luật ở địa bàn đặc biệt bảo đảm ổn định an ninh trật tự tuyệt đối.

2.2. Đổi mới quản lý, điều hành: từ xử lý từng việc đến chủ động tháo gỡ điểm nghẽn

Dấu ấn nổi bật của THADS thành phố Hà Nội không chỉ ở kết quả thi hành án, mà còn ở cách thức tổ chức, quản lý và điều hành để đạt được kết quả đó. Trong điều kiện khối lượng việc lớn, biên chế có hạn, mô hình tổ chức thay đổi, số vụ việc phức tạp tăng, THADS thành phố Hà Nội không thể tiếp tục quản lý theo phương thức truyền thống mà cần điều hành theo dữ liệu, theo tính chất, mức độ phức tạp của vụ việc và theo nhóm việc trọng điểm.

Vì vậy, bước chuyển quan trọng từ tư duy xử lý sự vụ sang tư duy quản trị, điều hành hệ thống. THADS thành phố Hà Nội đã từng bước phân loại vụ việc theo tính chất, giá trị, mức độ phức tạp và yêu cầu phối hợp; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ; thực hiện phân cấp, ủy quyền, ký thừa lệnh đối với một số nhiệm vụ phù hợp; nâng cao vai trò của các Phòng THADS khu vực. Đây không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật trong quản lý, mà còn là thay đổi phương thức điều hành hệ thống để đáp ứng yêu cầu hoạt động THADS trên địa bàn Thủ đô.

Thứ nhất, THADS thành phố Hà Nội đã thể hiện rõ vai trò chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền trong tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp liên ngành. Trong giai đoạn 2016 - 2026, THADS thành phố Hà Nội đã tham mưu Thành ủy Hà Nội ban hành nhiều chỉ thị về chỉ đạo, lãnh đạo công tác THADS, thi hành án hành chính trên địa bàn thành phố Hà Nội, như: Chỉ thị số 19-CT/TU ngày 05/12/2017 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác THADS, hành chính, Chỉ thị số 22-CT/TU ngày 13/02/2023 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác THADS, hành chính trên địa bàn thành phố Hà Nội, đặc biệt là Chỉ thị số 46-CT/TU ngày 19/9/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác THADS, hành chính trên địa bàn thành phố Hà Nội (Chỉ thị số 46-CT/TU) là minh chứng rõ nét cho sự chủ động đó. Chỉ thị số 46-CT/TU được ban hành đúng vào thời điểm THADS thành phố Hà Nội vận hành mô hình một cấp, khi cơ chế phối hợp truyền thống với Ủy ban nhân dân (UBND) cấp huyện, Công an cấp huyện không còn như trước. Chỉ thị đã kịp thời tạo cơ sở chính trị để thiết lập lại trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan THADS với chính quyền cấp xã, Công an cấp xã và các cơ quan liên quan, qua đó, bảo đảm hoạt động THADS, thi hành án hành chính không bị đứt gãy trong giai đoạn chuyển đổi mô hình, nhất là đối với các vụ việc khó, phức tạp, nhạy cảm.

Giai đoạn từ ngày 01/6/2025 đến ngày 30/5/2026 là giai đoạn kiểm nghiệm quan trọng đối với năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành khi THADS thành phố Hà Nội chuyển sang vận hành theo mô hình một cấp gắn với chính quyền địa phương hai cấp. Trong thời gian này, THADS thành phố Hà Nội đã tham mưu Thành ủy, UBND thành phố, Ban Chỉ đạo THADS thành phố ban hành 03 văn bản chỉ đạo, điều hành; đồng thời, ban hành theo thẩm quyền 78 văn bản để triển khai mô hình mới. Trong giai đoạn này, giá trị không chỉ ở số lượng văn bản, mà còn là cách THADS thành phố Hà Nội tổ chức điều hành thực tế: thành lập các tổ công tác, kiểm tra theo cụm địa bàn; công khai địa chỉ 12 Phòng THADS khu vực; thống nhất con dấu, chữ ký số; tăng cường giao ban, hướng dẫn nghiệp vụ; chủ động rà soát các lĩnh vực dễ phát sinh vướng mắc; thực hiện phân cấp, ủy quyền, ký thừa lệnh để rút ngắn thời gian xử lý công việc và nâng cao tính chủ động của cơ sở.

Thứ hai, công tác kiểm tra, tự kiểm tra và bồi dưỡng đội ngũ được triển khai theo hướng bám sát yêu cầu vận hành mô hình mới. Việc tổ chức kiểm tra chuyên đề, kiểm tra đột xuất, tự kiểm tra tại các phòng chuyên môn và 12 Phòng THADS khu vực; tổ chức tập huấn nghiệp vụ, tập huấn về mô hình tổ chức mới và các nội dung liên quan đến THADS, thi hành án hành chính, giải quyết khiếu nại, tố cáo, đấu giá tài sản, chuyển đổi số đã góp phần ổn định đội ngũ, thống nhất nhận thức và giảm độ trễ trong xử lý công việc. Đây không phải là những kết quả dễ lượng hóa, nhưng có ý nghĩa trực tiếp đối với sự thông suốt của THADS toàn thành phố.

Có thể khái quát, dấu ấn quản lý, điều hành của thành phố Hà Nội trong giai đoạn chuyển đổi mô hình không phải là sự thay đổi hình thức tổ chức, mà là khả năng giữ cho hoạt động thi hành án vận hành liên tục, thống nhất và có kiểm soát trong điều kiện phát sinh nhiều vấn đề mới. Chính ở điểm này, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của THADS Thủ đô được thể hiện rõ: nhận diện sớm vướng mắc, chủ động tham mưu cơ chế, tăng cường kiểm tra hướng dẫn, phân quyền hợp lý và bảo đảm cơ sở có điều kiện xử lý công việc kịp thời.

Tập thể cán bộ, công chức, người lao động THADS thành phố Hà Nội

2.3. Hiện đại hóa hoạt động thi hành án: từ ứng dụng phần mềm đến quản trị số

Trong THADS, chuyển đổi số không thể đo bằng việc đã triển khai bao nhiêu phần mềm, mà phải đo bằng khả năng kiểm soát hồ sơ, dòng tiền, tài sản và trách nhiệm xử lý. Với THADS thành phố Hà Nội, yêu cầu đó càng rõ: nếu dữ liệu không đủ tốt, việc điều hành một địa bàn có nhiều án lớn, án tín dụng, ngân hàng, án đông người và tài sản phức tạp sẽ luôn bị động.

Trên cơ sở các nền tảng phân hệ phần mềm được triển khai thống nhất trong toàn hệ thống, THADS thành phố Hà Nội là một trong những đơn vị thể hiện rõ tinh thần tiên phong trong tổ chức khai thác và vận hành đồng bộ. Các phân hệ như eTCTHA; eQĐTHA; biên lai điện tử; tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; Kyta, Voffice, chữ ký số và IOC điều hành thông minh không chỉ được sử dụng như công cụ tác nghiệp, mà từng bước trở thành công cụ phục vụ quản lý, chỉ đạo, điều hành, theo dõi tiến độ, kiểm soát dòng tiền, tài sản và nhận diện các vụ việc cần tập trung chỉ đạo. Điểm đáng ghi nhận của THADS thành phố Hà Nội không dừng ở “ứng dụng phần mềm” mà hướng tới biến dữ liệu thành nền tảng điều hành đối với một địa bàn có khối lượng việc lớn, giá trị tiền lớn, tài sản phức tạp và nhiều vụ việc đông người.

Tính đến ngày 30/5/2026, hệ thống đã phát hành 32.547 quyết định thi hành án trên phân hệ eQĐTHA; cập nhật 71.682 hồ sơ trên eTCTHA; phát hành 56.253 biên lai điện tử với tổng số tiền hơn 6.818 tỷ đồng; cập nhật 802 hồ sơ, đơn thư trên phân hệ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Dữ liệu hồ sơ được rà soát, cập nhật đạt khoảng 96%. Kyta, Voffice, chữ ký số được đưa vào vận hành thường xuyên. Những kết quả đó cho thấy, chuyển đổi số tại thành phố Hà Nội đã được ứng dụng và phát huy hiệu quả trên thực tế hoạt động THADS.

Thứ nhất, yêu cầu đối với chuyển đổi số trong THADS tại thành phố Hà Nội. Giá trị lớn nhất của chuyển đổi số là tạo ra khả năng điều hành bằng dữ liệu. Trước đây, quản lý chủ yếu dựa vào báo cáo tổng hợp, nhiều khi chậm hơn thực tế. Nay, khi hồ sơ được cập nhật trên hệ thống, lãnh đạo có thể theo dõi tiến độ từng nhóm việc, từng Chấp hành viên, từng tài sản, từng khoản thu - chi. Hồ sơ nào chậm xác minh, tài sản nào đang vướng thẩm định giá, khoản tiền nào đã thu nhưng chưa chi, vụ việc nào có nguy cơ khiếu nại, đơn vị nào cập nhật dữ liệu chưa kịp thời, tất cả phải từng bước được nhìn thấy trên hệ thống.

Thứ hai, IOC cần tiếp tục được phát triển thành công cụ chỉ đạo, điều hành công tác THADS, nhất là án trọng điểm. Để chỉ đạo, điều hành đúng thì dữ liệu cần được phân nhóm đúng; để giải quyết, tháo gỡ được điểm nghẽn cần phải biết thông tin cảnh báo sớm. Vì thế, cần có bảng điều hành riêng cho đại án kinh tế, tham nhũng; án tín dụng, ngân hàng; vụ việc đông người; vụ việc có tài sản lớn; vụ việc có khiếu nại, tố cáo kéo dài.

Thứ ba, chuyển đổi số là công cụ phục vụ người dân và doanh nghiệp. Trong các vụ án có hàng nghìn người được thi hành án, quản lý thủ công dễ phát sinh sai sót, chậm chi trả, khó đối chiếu, tăng áp lực tiếp dân. Cần chuẩn hóa dữ liệu từng người được thi hành án, số tiền được nhận, tài khoản, tình trạng đối chiếu, lịch sử thông báo, tình trạng chi trả. Minh bạch dữ liệu là cách giảm khiếu nại. Chính xác dữ liệu là cách bảo vệ uy tín cơ quan thi hành án.

Thứ tư, tăng cường kỷ luật số. Chuyển đổi số không tự động tạo ra hiệu quả. Phần mềm chỉ phát huy tác dụng khi dữ liệu được cập nhật đúng, đủ, kịp thời. Nếu hồ sơ thực tế đã chuyển bước nhưng hệ thống chưa cập nhật, nếu tiền đã thu nhưng dữ liệu chưa phản ánh, nếu tài sản đã xử lý nhưng trạng thái vẫn treo, thì dữ liệu không thể trở thành căn cứ điều hành đáng tin cậy. Vì vậy, kỷ luật số cần được xem là một phần của kỷ luật công vụ.

3. Khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân: nhận diện đúng các điểm nghẽn

Thứ nhất, thành phố Hà Nội là địa bàn lớn, có vị trí đặc biệt, vì thế cũng không chỉ ở quy mô, mà còn ở tài sản phức tạp, thị trường biến động, quan hệ phối hợp nhiều tầng, dữ liệu phân tán và nguồn lực bảo đảm chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ.

Thứ hai, việc vận hành mô hình THADS một cấp trên toàn thành phố đặt ra những yêu cầu mới về quản lý, điều phối và bám sát cơ sở. Mô hình mới giúp tinh, gọn đầu mối, tăng tính thống nhất trong chỉ đạo, nhưng cũng làm tăng áp lực điều hành tại cấp thành phố. Khi không còn tổ chức THADS cấp huyện, quan hệ phối hợp với chính quyền cơ sở, Công an cấp xã và các cơ quan liên quan phải được thiết lập lại theo cơ chế rõ hơn, trực tiếp hơn. 12 Phòng THADS khu vực phải vừa bám địa bàn, vừa tuân thủ chỉ đạo tập trung, vừa xử lý khối lượng việc lớn, vừa thích ứng với quy trình mới. Nếu phân cấp, kiểm tra, dữ liệu và phối hợp không được hoàn thiện đồng bộ, mô hình mới có thể phát sinh độ trễ trong vận hành.

Thứ ba, từ yêu cầu phối hợp liên ngành. THADS là lĩnh vực không thể vận hành khép kín. Xác minh tài sản cần thông tin từ cơ quan đất đai, ngân hàng, thuế, đăng ký giao dịch bảo đảm, đăng ký doanh nghiệp, cơ quan quản lý phương tiện và chính quyền cơ sở. Cưỡng chế an toàn cần sự phối hợp của Công an, chính quyền địa phương, Viện kiểm sát và các cơ quan chuyên môn. Xử lý bản án, quyết định tuyên chưa rõ cần sự phối hợp của Tòa án. Nếu thông tin phân tán, phản hồi chậm, trách nhiệm đầu mối chưa rõ, thì hồ sơ khó thi hành dù Chấp hành viên đã thực hiện nhiều bước nghiệp vụ.

Thứ tư, từ tài sản thi hành án. Nhiều tài sản có tình trạng pháp lý chưa rõ ràng, chưa hoàn thiện, đã chuyển dịch, bị thế chấp, bị kê biên trong vụ việc khác hoặc trong dự án chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Trong những trường hợp đó, tài sản không chỉ là đối tượng thi hành án, mà trở thành điểm nghẽn pháp lý quyết định tiến độ và kết quả thi hành án. Mặt khác, thị trường cũng tác động rất lớn đến tính thanh khoản của tài sản, giá đất ảnh hưởng đến tiến độ xử lý vụ việc.

Thứ năm, về nguyên nhân nội tại, chất lượng cập nhật dữ liệu chưa đồng đều; hạ tầng số, kho lưu trữ, điều kiện làm việc ở một số nơi chưa theo kịp yêu cầu; năng lực tổ chức thi hành án, xử lý tài sản phức tạp, khai thác dữ liệu và phối hợp liên ngành giữa các đơn vị, đồng thời, năng lực của Chấp hành viên không đồng đều là một trong những nguyên nhân làm ảnh hưởng đến việc THADS.

4. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và hiện đại hóa thi hành án dân sự tại Thủ đô

Cải cách tư pháp đòi hỏi THADS thành phố Hà Nội với những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn. Chuyển đổi số quốc gia đặt ra yêu cầu quản lý công việc bằng dữ liệu, giảm phụ thuộc vào báo cáo thủ công, tăng khả năng theo dõi, cảnh báo và điều hành theo dữ liệu cập nhật. Chính quyền đô thị Hà Nội yêu cầu bộ máy tinh gọn, thông suốt, phản ứng nhanh hơn trước các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Trong khi sự phát triển của kinh tế thị trường, nhất là trong lĩnh vực tín dụng, ngân hàng, bất động sản, doanh nghiệp, làm cho việc xử lý tài sản thi hành án ngày càng phức tạp, đòi hỏi minh bạch hơn, chuyên nghiệp hơn và phối hợp chặt chẽ hơn.

Từ yêu cầu khách quan đó, THADS thành phố Hà Nội cần tiên phong chuyển mạnh từ quản lý hồ sơ theo cách truyền thống sang quản trị công hiện đại, quản trị bằng dữ liệu để nhận diện sớm nguy cơ chậm tiến độ, vướng mắc tài sản, tồn đọng tiền, khiếu nại phát sinh hoặc thiếu phối hợp liên ngành. Vì thế, để nâng cao chất lượng, hiệu quả THADS, một số giải pháp cần thực hiện như sau:

Một là, hoàn thiện thể chế và cơ chế đánh giá phù hợp với đặc thù thành phố Hà Nội. Đối với Bộ Tư pháp, Cục Quản lý THADS, cần tiếp tục nghiên cứu tháo gỡ các điểm nghẽn trong xác minh, kê biên, thẩm định giá, đấu giá, giao tài sản, xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng. Thực tiễn thành phố Hà Nội cho thấy, nhiều vướng mắc không nằm trong quy trình đơn lẻ, mà nằm ở giao điểm giữa THADS với pháp luật về đất đai, đấu giá tài sản, tín dụng, ngân hàng, doanh nghiệp, phá sản, đăng ký giao dịch bảo đảm và quản lý tài sản. Cùng với đó, cần nghiên cứu cơ chế đánh giá chỉ tiêu phù hợp hơn đối với địa bàn đặc thù như thành phố Hà Nội, có tính đến độ phức tạp của hồ sơ, giá trị tài sản, số lượng đương sự, tình trạng pháp lý tài sản, thời gian phụ thuộc phối hợp liên ngành, số lần đấu giá không thành, kết quả thu hồi tài sản trong án tham nhũng, kinh tế, chất lượng cập nhật dữ liệu và thời gian chi trả tiền thi hành án.

Hai là, cụ thể hóa cơ chế phối hợp theo Chỉ thị số 46-CT/TU. Đối với Thành ủy, Hội đồng nhân dân, UBND thành phố Hà Nội, cần tiếp tục chỉ đạo để công tác THADS được xác định là nhiệm vụ chính trị thường xuyên của các sở, ngành, chính quyền địa phương và lực lượng liên quan, nhất là trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế phối hợp của 12 Phòng THADS khu vực với UBND cấp xã, Công an cấp xã và các cơ quan chuyên môn trên địa bàn. Trong đó, chú trọng xác minh điều kiện thi hành án; cung cấp thông tin về tài sản, cư trú, đất đai; bảo vệ cưỡng chế; xử lý vụ việc đông người; phối hợp thi hành án hành chính; báo cáo cấp ủy khi phát sinh điểm nóng. Khi không còn tổ chức THADS cấp huyện, thì không thể vận hành theo phương thức cũ, mà phải thiết lập cơ chế mới với trách nhiệm rõ ràng, đầu mối cụ thể và thời hạn xử lý minh bạch.

Ba là, xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu phục vụ xác minh và xử lý tài sản. Cơ quan thi hành án cần được khai thác có kiểm soát một số dữ liệu cần thiết về đất đai, đăng ký tài sản, doanh nghiệp, thuế, tài khoản, giao dịch bảo đảm, phương tiện.

Bốn là, phát triển IOC thành công cụ điều hành các nhóm án. THADS thành phố Hà Nội cần thiết lập bảng điều hành riêng đối với các nhóm việc có độ phức tạp cao, nguy cơ chậm tiến độ hoặc phát sinh khiếu nại lớn, như: đại án kinh tế, tham nhũng; án tín dụng, ngân hàng; án bất động sản, dự án; vụ việc đông người; vụ việc có khiếu nại, tố cáo kéo dài. Đây là giải pháp rất thực tế đối với địa bàn có nhiều vụ việc đông người, giá trị lớn. Dữ liệu càng rõ, khiếu nại càng giảm; trách nhiệm càng minh bạch, điều hành càng hiệu quả.

Năm là, tổ chức tổ công tác liên ngành theo nhóm vụ việc phức tạp và chuyên sâu hóa đội ngũ. Với các vụ án lớn, án tín dụng ngân hàng, án liên quan dự án bất động sản, án đông người, không nên để từng Chấp hành viên tự xử lý. Tổ công tác liên ngành có nhiệm vụ tháo điểm nghẽn, thống nhất phương án, rút ngắn thời gian phối hợp, bảo đảm an ninh, trật tự và xử lý kịp thời tình huống phát sinh.

Sáu là, bảo đảm hạ tầng, điều kiện làm việc và cơ chế bảo vệ người thực thi đúng pháp luật. Thành phố Hà Nội là địa bàn hồ sơ nhiều, tài sản lớn, áp lực cao. Nếu hạ tầng không tương xứng, chuyển đổi số sẽ khó đi vào thực chất, mô hình một cấp sẽ khó vận hành ổn định lâu dài. Vì vậy, cần tiếp tục quan tâm, đầu tư xây dựng trụ sở, kho lưu trữ, mua sắm phương tiện làm việc, thiết bị số, đường truyền, bảo mật dữ liệu và điều kiện tác nghiệp của các Phòng THADS khu vực. Đồng thời cần có cơ chế bảo vệ Chấp hành viên, công chức thi hành án trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Trong hành trình 80 năm THADS Việt Nam, THADS thành phố Hà Nội đã khẳng định rõ vai trò của địa bàn lớn, khó, nhạy cảm nhưng luôn chủ động đổi mới. Dấu ấn của THADS Thủ đô không chỉ thể hiện ở kết quả thi hành án, mà còn ở năng lực tham mưu cấp ủy, chính quyền, khả năng chuyển hóa chỉ đạo chính trị thành cơ chế vận hành, lấy chuyển đổi số làm công cụ quản trị, xử lý án khó, án lớn, án đông người, giữ ổn định hoạt động trong quá trình sắp xếp, chuyển đổi mô hình tổ chức.

Trong giai đoạn tới, áp lực đặt ra đối với THADS thành phố Hà Nội sẽ không giảm. Án tín dụng, ngân hàng, bất động sản, án kinh tế, tham nhũng, các vụ việc đông người và các nghĩa vụ thi hành án có giá trị lớn tiếp tục đòi hỏi phương thức quản lý, điều hành hiện đại hơn. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu hằng năm, mà là xây dựng THADS thành phố Hà Nội thành mô hình quản trị thi hành án hiện đại: tổ chức tinh, gọn, điều hành bằng dữ liệu, phối hợp thực chất, đội ngũ chuyên nghiệp, hạ tầng đủ mạnh, trách nhiệm rõ ràng, phục vụ người dân và doanh nghiệp minh bạch hơn. Đây là trách nhiệm chiến lược của THADS thành phố Hà Nội trong chặng đường mới./.

Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội

[1]. Số liệu trong nội dung này do Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội tự thống kê.

(Nguồn: Ấn phẩm “80 năm Thi hành án dân sự Việt Nam - Vẻ vang truyền thống, vững bước tương lai”, xuất bản năm 2026)