Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam được khai mạc trọng thể với sự tham dự của 780 đại biểu ưu tú, đại diện cho gần 10 triệu đoàn viên công đoàn và người lao động cả nước

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Đại hội. Cùng dự có nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; các nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cùng nhiều đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Phiên Khai mạc trọng thể Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 với sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Phát biểu khai mạc và trình bày khái quát Báo cáo chính trị tại Đại hội, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn cho biết, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các cấp, các ngành, tổ chức Công đoàn Việt Nam đã chủ động thích ứng, vượt qua khó khăn và đạt nhiều kết quả toàn diện trong nhiệm kỳ qua. Vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động tiếp tục được khẳng định; công tác tham gia xây dựng chính sách, pháp luật ngày càng đi vào thực chất và hiệu quả.

Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự Đại hội

Hoạt động đối thoại, thương lượng tập thể và thực hiện dân chủ ở cơ sở được tăng cường, góp phần nâng cao phúc lợi cho người lao động. Tỷ lệ bao phủ thỏa ước lao động tập thể đạt 80,42% số doanh nghiệp có công đoàn cơ sở, tăng 8,3% so với đầu nhiệm kỳ. Trong hơn hai năm qua, các cấp công đoàn đã dành trên 27.000 tỷ đồng để chăm lo cho người lao động.

Công tác phổ biến pháp luật, tư vấn, hỗ trợ pháp lý, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tiếp tục được đẩy mạnh. Việc tham gia giải quyết tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể góp phần ổn định quan hệ lao động. Các hoạt động tuyên truyền, giáo dục đoàn viên có nhiều đổi mới, ứng dụng chuyển đổi số, qua đó nâng cao nhận thức chính trị, ý thức công dân và củng cố niềm tin của người lao động đối với Đảng, Nhà nước và tổ chức công đoàn.

Các phong trào thi đua yêu nước tiếp tục lan tỏa sâu rộng với hơn 380.000 sáng kiến được áp dụng, mang lại giá trị làm lợi trên 40.000 tỷ đồng. Từ đầu năm 2024 đến tháng 5/2026, các cấp công đoàn đã kết nạp hơn 2,2 triệu đoàn viên mới, thành lập trên 15.000 công đoàn và nghiệp đoàn cơ sở.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, tổ chức công đoàn cũng đã chủ động sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo hướng hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với mô hình tổ chức mới. Sau sắp xếp, bộ máy bước đầu vận hành ổn định, bảo đảm tính liên tục trong hoạt động và nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Báo cáo chính trị cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế như việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng người lao động có thời điểm chưa kịp thời; hoạt động đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động ở một số nơi chưa hiệu quả; công tác tuyên truyền, giáo dục chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn; phát triển đoàn viên chưa đạt chỉ tiêu; chất lượng đội ngũ cán bộ công đoàn chưa đồng đều; mô hình tổ chức sau sắp xếp vẫn còn những bất cập cần tiếp tục hoàn thiện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội

Về phương hướng nhiệm kỳ 2026 - 2031, dự thảo Báo cáo chính trị xác định 10 nhóm chỉ tiêu cùng 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, nâng cao hiệu quả đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.

Công đoàn sẽ tiếp tục đẩy mạnh tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; mở rộng đối thoại, thương lượng tập thể; hướng tới bao phủ thỏa ước lao động tập thể tại các doanh nghiệp có công đoàn. Đồng thời, chú trọng phát triển đội ngũ tư vấn pháp luật, nâng cao năng lực hỗ trợ người lao động, tăng cường phòng ngừa và giải quyết tranh chấp lao động.

Tổ chức công đoàn cũng sẽ tập trung xây dựng các chương trình phúc lợi dài hạn, thiết thực cho đoàn viên, nhất là người lao động có hoàn cảnh khó khăn; tăng cường chăm lo lao động nữ, thúc đẩy bình đẳng giới, quan tâm trẻ em là con của người lao động; tiếp tục triển khai hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động theo hướng phòng ngừa rủi ro và xây dựng văn hóa an toàn tại nơi làm việc.

Ở lĩnh vực quản lý và giám sát xã hội, Công đoàn Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò tham gia xây dựng, phản biện chính sách; tăng cường kiểm tra, giám sát và thúc đẩy thực hiện dân chủ tại nơi làm việc. Công tác tuyên truyền, giáo dục sẽ được đổi mới theo hướng hiện đại, lấy người lao động làm trung tâm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo.

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn phát biểu khai mạc và trình bày khái quát Báo cáo chính trị tại Đại hội

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, biểu dương những kết quả mà giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam đã đạt được trong thời gian qua. Đồng chí nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, giai cấp công nhân luôn là lực lượng xã hội quan trọng, có vai trò đặc biệt trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong giai đoạn mới, khi đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng, vai trò của giai cấp công nhân càng trở nên quan trọng. Giai cấp công nhân không chỉ là lực lượng trực tiếp tham gia sản xuất, tạo ra của cải vật chất, mà còn là lực lượng đi đầu trong làm chủ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, đóng góp vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Từ yêu cầu đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 06 nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược định hình tương lai tổ chức Công đoàn Việt Nam:

Thứ nhất, phải xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Công đoàn phải thực sự là tổ chức đại diện tin cậy của người lao động, là cầu nối vững chắc giữa Đảng, Nhà nước với công nhân, viên chức, lao động; đồng thời là lực lượng quan trọng trong xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ.

Thứ hai, lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động công đoàn. Công đoàn được thành lập là để đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động. Vì vậy, mọi chương trình, kế hoạch, phong trào phải trả lời được câu hỏi: người lao động được gì, quyền lợi nào được bảo vệ, khó khăn nào được tháo gỡ, tiếng nói nào được lắng nghe.

Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ công đoàn cơ sở, coi cơ sở là địa bàn quyết định sức sống của tổ chức Công đoàn. Công đoàn cấp trên phải hướng mạnh về cơ sở, hỗ trợ công đoàn cơ sở về pháp lý, kỹ năng thương lượng, đối thoại, xử lý tranh chấp, truyền thông, dữ liệu và phương pháp vận động người lao động. Cán bộ công đoàn cơ sở phải gần công nhân, hiểu công nhân, nghe được tiếng nói của công nhân, nói được tiếng nói của công nhân, dám bảo vệ công nhân bằng pháp luật, bằng đối thoại và bằng trách nhiệm.

Thứ tư, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, góp phần giữ vững ổn định xã hội và môi trường phát triển đất nước. Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động phải được xử lý hài hòa. Doanh nghiệp phát triển thì người lao động phải có việc làm, thu nhập và điều kiện sống tốt hơn. Người lao động yên tâm, gắn bó, sáng tạo thì doanh nghiệp mới phát triển bền vững.

Công đoàn phải nâng cao năng lực giải quyết tập thể, đối thoại tại nơi làm việc, phòng ngừa tranh chấp từ sớm, từ cơ sở. Phản ánh của công nhân phải được lắng nghe trước khi trở thành bức xúc. Mâu thuẫn nhỏ phải được giải quyết trước khi tích tụ thành điểm nóng.

Thứ năm, xây dựng Công đoàn Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp, số hóa, minh bạch và đủ năng lực đại diện trong tình hình mới. Công đoàn số không chỉ là có phần mềm quản lý đoàn viên. Công đoàn số phải giúp người lao động dễ dàng phản ánh kiến nghị, được tư vấn pháp luật, tra cứu quyền lợi, đăng ký hỗ trợ, tham gia khảo sát, đánh giá hoạt động công đoàn; giúp tổ chức công đoàn nắm chắc tình hình lao động, dự báo sớm tranh chấp, chăm lo đúng người, đúng việc, đúng thời điểm.

Đội ngũ cán bộ công đoàn phải được đào tạo chuyên nghiệp hơn về pháp luật lao động, giải quyết vấn đề mang tính tập thể, về an sinh xã hội, truyền thông số, dữ liệu, quản trị tổ chức và xử lý khủng hoảng. Cán bộ công đoàn phải có tâm với người lao động, có bản lĩnh trước khó khăn, có kỹ năng làm việc với doanh nghiệp, có khả năng thuyết phục và có uy tín trong công nhân.

Thứ sáu, Công đoàn phải tham gia tích cực hơn vào xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và củng cố nền tảng xã hội của Đảng trong giai cấp công nhân. Công đoàn phải làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, ý thức công dân, kỷ luật lao động, đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến cho đoàn viên, người lao động.

Cần phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu nhiều công nhân ưu tú cho Đảng xem xét, kết nạp; để trong các nhà máy, công trường, khu công nghiệp, doanh nghiệp ngày càng có nhiều đảng viên là công nhân trực tiếp sản xuất, lao động sáng tạo, có uy tín với đồng nghiệp.

Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu trình bày Báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn

Tại Đại hội, thay mặt Đoàn Chủ tịch Đại hội, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu đã trình bày Báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn gửi tới Đảng, Nhà nước. Báo cáo cho thấy, thông qua đại hội công đoàn các cấp, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã tiếp nhận hàng vạn ý kiến, tập trung vào 60 nhóm vấn đề lớn, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đoàn viên, người lao động; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp, kiến nghị với Đảng, Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

Về công tác xây dựng Đảng, chính quyền và giai cấp công nhân, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam kiến nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh theo tinh thần Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 28-1-2008, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời quan tâm tổng kết, đánh giá toàn diện việc thực hiện Nghị quyết, nghiên cứu ban hành nghị quyết mới về xây dựng giai cấp công nhân trong kỷ nguyên mới.

Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng kiến nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về tổ chức bộ máy sau sắp xếp hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, giảm trung gian, giảm thủ tục hành chính, tạo hành lang pháp lý thông thoáng phục vụ phát triển. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tinh giản biên chế gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, bổ sung cán bộ trẻ có trình độ, nhất là về năng lực số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế; đồng thời có giải pháp đồng bộ, quyết liệt trong việc thành lập tổ chức Đảng và công đoàn tại doanh nghiệp khu vực ngoài nhà nước.

Về xây dựng chính sách, pháp luật liên quan đến người lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị Quốc hội nghiên cứu sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động năm 2019 để phù hợp với bối cảnh phát triển mới, trong đó có tác động của khoa học - công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và sự thay đổi của thị trường lao động. Đây là kiến nghị có ý nghĩa thực tiễn lớn, bởi những thay đổi về mô hình sản xuất, phương thức làm việc, quan hệ lao động và yêu cầu kỹ năng đang đặt ra nhiều vấn đề mới trong bảo vệ quyền lợi người lao động.

Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, nhiệm kỳ 2026 - 2031 không chỉ là dịp tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam trong giai đoạn 2023 - 2026, mà còn là dấu mốc quan trọng để xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cho tổ chức Công đoàn trong giai đoạn phát triển mới. Từ những kết quả đã đạt được, những hạn chế được nhận diện và những yêu cầu mới đặt ra, Đại hội hướng tới mục tiêu xây dựng tổ chức Công đoàn Việt Nam vững mạnh, hiện đại, hoạt động thực chất, hiệu quả hơn; chăm lo tốt hơn cho đoàn viên, người lao động; đồng hành cùng quá trình phát triển đất nước.

Chiều cùng ngày, Đại hội bước vào phiên làm việc về công tác nhân sự, tiến hành thảo luận, biểu quyết danh sách và bầu Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành khóa mới sẽ được triệu tập ngay sau đó.