Tiếp tục rà soát hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số

Phát biểu khai mạc và định hướng thảo luận, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, do thời gian nghiên cứu, xây dựng và thông qua các nội dung gấp nên khó tránh khỏi việc một số quy định chưa thực sự rõ ràng, cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện trong quá trình tổ chức thực hiện. Nhấn mạnh yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thực thi pháp luật, Thứ trưởng nêu rõ: “Luật tốt đến đâu nhưng phải điều chỉnh được các quan hệ xã hội thì mới phát huy tác dụng”.

Theo Thứ trưởng, việc rà soát cần được tiến hành kịp thời, thực chất, bám sát tinh thần thể chế phải là “đột phá của đột phá”, tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Quá trình rà soát cần thực hiện kỹ lưỡng, đi vào từng lĩnh vực cụ thể, bởi phạm vi và đối tượng thực thi rất rộng, liên quan đến nhiều bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Dự thảo Báo cáo là tài liệu bước đầu, thể hiện sự nỗ lực của đơn vị chủ trì cũng như sự tham gia tích cực, kịp thời của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong việc góp ý

Thứ trưởng đánh giá, bản dự thảo Báo cáo này là tài liệu bước đầu, thể hiện sự nỗ lực của đơn vị chủ trì cũng như sự tham gia tích cực, kịp thời của các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong việc góp ý. Dự thảo đã bước đầu đưa ra các nhận định với hệ thống 04 phụ lục, trong đó tổng hợp các nhóm vấn đề, nhận diện những khó khăn, vướng mắc đối với từng nội dung, làm cơ sở đề xuất các phương án xử lý.

Để hoàn thiện Báo cáo, Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tập trung cho ý kiến vào một số nội dung trọng tâm, gồm: mức độ đầy đủ, chính xác của các nội dung trong dự thảo; tính khả thi, phù hợp của các đề xuất, giải pháp, đặc biệt là mức độ đáp ứng các chủ trương, chính sách theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trình bày tóm tắt Báo cáo kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số ban hành trong năm 2025, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Hoàng Xuân Hoan cho biết, tính đến hết ngày 17/3/2026, Bộ Tư pháp đã nhận và tổng hợp thông tin, báo cáo rà soát của 08 bộ, ngành, cơ quan trung ương; 10 địa phương; 01 hiệp hội, tập đoàn, tổng công ty, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Ngoài ra, Bộ Tư pháp đã chủ động thu thập, nghiên cứu, phân loại, tổng hợp thông tin, phản ánh về những “rào cản, điểm nghẽn” về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số từ các nguồn khác nhau và tổng hợp chung vào Báo cáo.

Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Hồ Quang Huy phát biểu tại Hội thảo

Kết quả tổng hợp cho thấy, có 102 nội dung trong 40 văn bản quy phạm pháp luật (05 luật; 23 nghị định; 12 thông tư) có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo, không rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau, không hợp lý, không khả thi, không phù hợp tình hình phát triển kinh tế - xã hội, gây khó khăn trong áp dụng, thực hiện pháp luật, tạo gánh nặng chi phí tuân thủ; quy định thủ tục hành chính trong các văn bản quy phạm pháp luật không đáp ứng các nguyên tắc quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 78/2025/NĐ-CP.

Trao đổi tại Hội thảo, các đại biểu tham dự cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo Báo cáo, đồng thời tập trung trao đổi, làm rõ thêm các nhóm vấn đề còn tồn tại, bất cập, đề xuất giải pháp hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Phát biểu tại Hội thảo, đại diện Sở Tư pháp thành phố Hà Nội đề nghị sắp xếp các đề xuất, kiến nghị theo từng nhóm văn bản và theo thẩm quyền xử lý. Trong đó, đối với Luật Công nghệ thông tin năm 2006, nên kiến nghị rà soát, nghiên cứu sửa đổi, thay thế hoặc xác định lại phạm vi áp dụng để bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật mới được ban hành trong năm 2025 về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đại biểu phát biểu ý kiến tại Hội thảo

Đối với Nghị định số 263/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập, nhân lực, nhân tài và giải thưởng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Thông tư số 38/2025/TT-BKHCN ngày 30/11/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định lập dự toán, quản lý sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước đối với một số nội dung chi quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và Thông tư số 57/2025/TT-BKHCN ngày 31/12/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn nội dung chi cho hoạt động đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin, đề nghị kiến nghị theo hướng làm rõ các nội dung cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm tính thống nhất, khả thi, nhất là về cơ chế tài chính, nội dung chi, thẩm quyền quyết định và thủ tục triển khai ở địa phương.

Theo đại diện Sở Tư pháp thành phố Hà Nội, nên bổ sung kiến nghị về giải pháp trước mắt, như: hướng dẫn áp dụng thống nhất; tháo gỡ ngay các điểm còn nhiều cách hiểu; tăng cường tái sử dụng dữ liệu, liên thông quy trình điện tử và đơn giản hóa thành phần hồ sơ, thủ tục.

Ngoài ra, đề nghị thể hiện rõ lộ trình xử lý, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp đối với từng kiến nghị; bổ sung cơ chế theo dõi sau rà soát, cập nhật định kỳ kết quả xử lý để bảo đảm kiến nghị đi vào thực chất, tránh nêu chung chung.

Kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật tiếp thu đầy đủ ý kiến tại Hội thảo để tiếp tục rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Báo cáo bảo đảm chất lượng, có trọng tâm, trọng điểm, làm rõ các nhóm vấn đề, nhất là những quy định còn chồng chéo, chưa rõ ràng; đối với các nội dung còn ý kiến khác nhau cần phân tích, làm rõ để đề xuất phương án phù hợp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.