45.793 VBQPPL thuộc phạm vi tổng rà soát, đề xuất phương án xử lý 13.077 văn bản
Ngày 30/8/2026, Chính phủ đã có Báo cáo số 652/BC-CP về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Theo Báo cáo số 652/BC-CP, tính đến ngày 30/6/2026, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã xác định, tổng hợp 45.793 VBQPPL còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát. Trong đó, đối với các VBQPPL không thuộc chế độ mật, các cơ quan đã rà soát, xác định và đề xuất phương án xử lý đối với 13.077 văn bản, gồm sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần, bãi bỏ toàn bộ, tạm ngưng hiệu lực toàn bộ hoặc ban hành mới. Đối với 13.077 văn bản, các cơ quan Trung ương đề xuất phương án xử lý 2.363 văn bản; chính quyền địa phương cấp tỉnh đề xuất xử lý 7.939 văn bản; chính quyền địa phương cấp xã đề xuất xử lý 2.775 văn bản. Phần lớn các cơ quan Trung ương và địa phương xác định lộ trình xử lý văn bản trong giai đoạn 2026 - 2027. Một số văn bản được xác định lộ trình xử lý đến năm 2030 hoặc chưa xác định cụ thể thời hạn.
Cụ thể, đối với các văn bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 136 bộ luật, luật và 12 nghị quyết của Quốc hội. Trong năm 2026, dự kiến xử lý 78 bộ luật, luật và 06 nghị quyết; năm 2027 xử lý 27 bộ luật, luật và 03 nghị quyết; giai đoạn 2028 - 2030 xử lý 31 bộ luật, luật. Ba nghị quyết của Quốc hội chưa xác định cụ thể thời gian xử lý. Đối với các VBQPPL do Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 575 văn bản. Trong đó, 355 văn bản dự kiến được xử lý trong năm 2026, 194 văn bản trong năm 2027 và 24 văn bản trong giai đoạn 2028-2030; một số văn bản có lộ trình sau năm 2030.
Xây dựng phần mềm phục vụ riêng cho việc tổng hợp kết quả tổng rà soát
Theo đánh giá tại Báo cáo, công tác tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL đã có nhiều cách làm mới, kế thừa kinh nghiệm từ các đợt rà soát chuyên đề trước đây, đồng thời huy động sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, địa phương. Nhiệm vụ tổng rà soát được triển khai bám sát các chủ trương, định hướng của Trung ương về xây dựng, hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, gắn với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Vai trò tham mưu, giúp việc, theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn và phối hợp của Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo được phát huy.
Điểm mới đáng chú ý là việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong rà soát, tổng hợp, phân tích dữ liệu. Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo - Bộ Tư pháp đã xây dựng phần mềm phục vụ riêng cho việc tổng hợp kết quả tổng rà soát và sử dụng chung cho các cơ quan, các cấp chính quyền. Dữ liệu về kết quả tổng rà soát được lưu giữ, quản lý và khai thác tập trung trên phần mềm, qua đó giảm việc phải gửi và tổng hợp dữ liệu thủ công giữa các cơ quan.
Kết quả sơ bộ cho thấy, các cơ quan cơ bản đã xác định được đối tượng, phạm vi thuộc trách nhiệm tổng rà soát; nhận diện các vướng mắc, bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo, quy định chưa phù hợp và đề xuất phương án, hình thức, lộ trình xử lý.
Yêu cầu lớn đặt ra đối với việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật
Báo cáo thể hiện con số 45.793 VBQPPL thuộc đối tượng, phạm vi tổng rà soát cho thấy quy mô hệ thống pháp luật hiện hành rất lớn. Về cơ bản, hệ thống VBQPPL được xây dựng phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, trên nền tảng Hiến pháp và các luật có tính chất nền tảng, cơ bản bao quát các lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo cơ sở pháp lý cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên, kết quả rà soát cũng cho thấy những yêu cầu lớn đặt ra đối với việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật. Theo kết quả sơ bộ, các cơ quan đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần hoặc ban hành mới đối với 7.300 VBQPPL, chiếm 15,9%; đề xuất bãi bỏ toàn bộ 5.926 văn bản, chiếm 12,9%. Ngoài ra, 7.687 VBQPPL của chính quyền cấp huyện trước khi sắp xếp sẽ tự động hết hiệu lực theo quy định, đến hết ngày 28/02/2027. Theo đó, nếu được xử lý theo lộ trình, 13.613 văn bản sẽ được loại bỏ khỏi hệ thống.
Kết quả trên phản ánh hệ thống pháp luật tuy tương đối đầy đủ, bao quát các lĩnh vực nhưng còn cồng kềnh, phức tạp, nhiều tầng nấc, với số lượng lớn văn bản dưới luật. Thứ bậc hiệu lực của một số loại VBQPPL chưa thật sự rõ ràng; việc xử lý xung đột giữa các văn bản cùng cấp còn có những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Cấu trúc của một số văn bản chưa hợp lý; vẫn còn quy định chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập, chưa rõ ràng, chưa phù hợp với chủ trương mới hoặc yêu cầu thực tiễn.
Bên cạnh kết quả đạt được, Báo cáo của Chính phủ chỉ ra một số hạn chế. Đáng chú ý, còn có sự chưa thống nhất giữa kết quả rà soát với định hướng lập pháp và chương trình xây dựng pháp luật. Các hạn chế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân như đây là lần đầu tiên thực hiện tổng rà soát trên phạm vi toàn bộ hệ thống VBQPPL, trong khi thời gian triển khai ngắn, khối lượng công việc lớn và tính chất phức tạp; một số cơ quan, địa phương còn lúng túng, nhất là trong giai đoạn đầu; việc tổng rà soát diễn ra trong bối cảnh hệ thống pháp luật liên tục được sửa đổi, bổ sung, ban hành mới, tổ chức bộ máy nhà nước và đơn vị hành chính đang được sắp xếp, mô hình chính quyền địa phương được điều chỉnh nên kết quả rà soát phải thường xuyên cập nhật, đánh giá để phù hợp với tình hình thực tế;…
Tập trung xử lý các điểm nghẽn
Xác định kết quả tổng rà soát hiện nay mới là bước đầu, Chính phủ yêu cầu trong thời gian tới, các cơ quan Trung ương và địa phương tiếp tục cập nhật các chủ trương, đường lối mới của Đảng, các nghị quyết, kết luận mới được ban hành để hoàn thiện kết quả rà soát và bảo đảm việc thể chế hóa đầy đủ, kịp thời.
Kết quả tổng rà soát chính thức phải xác định đúng và thực chất những vấn đề vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn cần tháo gỡ; phân biệt rõ những khó khăn xuất phát từ quy định pháp luật với những vấn đề do tổ chức thi hành, hướng dẫn, năng lực thực thi hoặc cơ chế phối hợp giữa các cơ quan.
Cần tập trung xử lý những vấn đề trọng tâm, nhất là các quy định có phạm vi tác động lớn, liên ngành, trực tiếp cản trở đầu tư, sản xuất, kinh doanh, huy động nguồn lực hoặc làm tăng chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp.
Đối với những văn bản đã xác định rõ nội dung vướng mắc, bất cập, yêu cầu các cơ quan chủ động tham mưu xử lý hoặc xử lý theo thẩm quyền, không chờ đến khi hoàn tất kết quả tổng rà soát chính thức.
Chính phủ đề nghị khẩn trương thực hiện hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền bãi bỏ toàn bộ 5.926 VBQPPL và bãi bỏ một phần 69 VBQPPL đã được xác định không còn áp dụng, không còn phù hợp mà chưa có căn cứ pháp lý xác định hết hiệu lực. Đối với những trường hợp cần tháo gỡ ngay, các cơ quan có thể thực hiện việc hướng dẫn áp dụng pháp luật đối với 80 VBQPPL; xem xét tạm ngưng hiệu lực toàn bộ đối với 09 văn bản hoặc một phần đối với 07 văn bản theo thẩm quyền và quy định pháp luật, nhằm kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân.
Những văn bản đã có trong chương trình, kế hoạch xây dựng pháp luật năm 2026 phải bảo đảm tiến độ và chất lượng để xử lý dứt điểm các bất cập. Những văn bản chưa có trong chương trình nhưng cần ưu tiên xử lý trong năm 2026 phải được khẩn trương đề xuất đưa vào chương trình, kế hoạch phù hợp.
Chính phủ kiến nghị Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc xử lý kết quả rà soát, nhất là những vấn đề lớn, có tính hệ thống; định hướng hoàn thiện thể chế nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển. Chính phủ cũng kiến nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo các cơ quan của Quốc hội phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trong nghiên cứu, xử lý kết quả tổng rà soát; sử dụng kết quả rà soát làm cơ sở phục vụ triển khai định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và chương trình lập pháp năm 2026, ưu tiên xử lý những vấn đề bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo có tính hệ thống và những vấn đề cần thiết để hoàn thiện cấu trúc pháp luật.
Bên cạnh đó, Chính phủ yêu cầu tiếp tục tăng cường thông tin, truyền thông về tổng rà soát hệ thống VBQPPL, trong đó công khai, thông tin rộng rãi về kết quả sơ bộ và các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Hoàn thiện “Báo cáo kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL” trước ngày 30/11/2026
Ngày 04/9/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có Kết luận số 230/KL-UBTVQH16 về Báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL.
Trên cơ sở Báo cáo của Chính phủ (Báo cáo số 652/BC-CP) và ý kiến của Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao Chính phủ cùng các cơ quan Trung ương, địa phương đã rất nỗ lực, trách nhiệm trong triển khai một nhiệm vụ có quy mô rất lớn, chưa có tiền lệ, thời gian gấp và yêu cầu chất lượng rất cao, đồng thời đã rất cầu thị, nghiêm túc trong nghiên cứu, tiếp thu tối đa ý kiến các thành viên Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL để chỉnh lý, hoàn thiện Báo cáo tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với Báo cáo của Chính phủ và các Phụ lục kèm theo. Đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tư pháp, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục bám sát kế hoạch, yêu cầu, hướng dẫn của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL để tham mưu, hoàn thiện “Báo cáo kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể hệ thống VBQPPL” của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 30/11/2026.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL chỉ đạo, hoàn thiện Báo cáo tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống VBQPPL trình cấp có thẩm quyền xem xét, cho ý kiến chỉ đạo theo Kế hoạch của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL.
Theo dõi chúng tôi trên:
