Sáng ngày 23/4, Bộ Tư pháp tổ chức Lễ Khai trương Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (phiên bản mới) và Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật.
Các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút khai trương Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (phiên bản mới) và Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật
Tham dự Lễ Khai trương có đồng chí Nguyễn Khắc Định, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; đồng chí Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên chuyên trách Ban Chỉ đạo Trung ương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng chí Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT.
Về phía Bộ Tư pháp có đồng chí Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp; các đồng chí Thứ trưởng: Nguyễn Thanh Tịnh, Đặng Hoàng Oanh, Nguyễn Thanh Ngọc, Nguyễn Thanh Tú.
Các đại biểu tham dự Lễ Khai trương
Để cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Quốc hội, Chính phủ xác định rõ việc thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, mang tính chiến lược, góp phần hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật.
Thực hiện các Kết luận của Bộ Chính trị, Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 2092/NQ-UBTVQH15 về tổng rà soát hệ thống văn bản QPPL, thành lập Ban Chỉ đạo về tổng rà soát hệ thống văn bản QPPL do đồng chí Chủ tịch Quốc hội làm Trưởng ban.
Bộ Tư pháp tổ chức Lễ Khai trương Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (phiên bản mới) và Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xác định rõ một trong 10 nhiệm vụ trọng tâm ưu tiên hàng đầu là tập trung nguồn lực rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật phục vụ phát triển, khắc phục triệt để các nội dung chồng chéo, vướng mắc, mâu thuẫn, góp phần quan trọng cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, chi phí tuân thủ pháp luật, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng "2 con số" và thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội theo các nghị quyết, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ.
Xác định rõ đây là nhiệm vụ có quy mô lớn, phạm vi rộng, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, đòi hỏi cao về tính chính xác, thống nhất và đồng bộ trên phạm vi toàn quốc; yêu cầu đặt ra không chỉ là rà soát đầy đủ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, mà cần phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện khoa học, minh bạch và hiệu quả dựa trên nền tảng công nghệ số với cơ sở dữ liệu đảm bảo nguyên tắc "đúng - đủ - sạch - sống".
Cùng với cả hệ thống chính trị, Bộ Tư pháp đang nỗ lực, quyết liệt thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, trọng tâm, nhất là trong xây dựng và phát triển hạ tầng dữ liệu pháp luật - yếu tố nền tảng bảo đảm cho công tác rà soát được thực hiện thống nhất, chính xác, hiệu quả, đáp ứng mục đích, yêu cầu đặt ra.
Để chuẩn bị đầy đủ các điều kiện bảo đảm và hỗ trợ tối đa cho các cơ quan, đơn vị thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát, Bộ Tư pháp cùng với sự đồng hành công nghệ của Tập đoàn FPT đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tập trung triển khai hai nhóm giải pháp trọng tâm: (i) nâng cấp và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật - nền tảng dữ liệu pháp lý thống nhất trên phạm vi toàn quốc; (ii) xây dựng Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật và Chuyên mục Tổng rà soát trên Cổng Pháp luật quốc gia.
Theo đó, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (phiên bản mới) được tái cấu trúc toàn diện, quản lý chi tiết đến từng điều, khoản, điểm. Đặc biệt, toàn bộ dữ liệu hiện nay được thể hiện theo đúng chuẩn ngôn ngữ chung của các hệ thống pháp luật tiên tiến thế giới, giúp hệ thống không chỉ là kho lưu trữ, mà còn có khả năng kết nối liên thông với các nền tảng số khác. Nhờ đó, nội dung văn bản được chuyển thành "dữ liệu có cấu trúc", cho phép hệ thống máy đọc, hiểu và xử lý tự động.
Việc tái cấu trúc và chuẩn hóa dữ liệu lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị đang triển khai Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi toàn quốc, với khối lượng văn bản lớn, phạm vi rộng với yêu cầu độ chính xác cao.
Lần đầu tiên, trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng sâu rộng, giúp việc biên tập bảo đảm chất lượng dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống" và khai thác sử dụng được tối ưu, hiệu quả, chính xác.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng chụp ảnh lưu niệm cùng các đại biểu tham dự
Bên cạnh đó, Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật bao gồm: Chuyên mục tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên Cổng pháp luật quốc gia và Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật.
Chuyên mục tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên Cổng pháp luật quốc gia là kênh cung cấp thông tin chính thống, phục vụ thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Tại đây, thông tin được cung cấp kịp thời, đầy đủ về: Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; tin tức hoạt động của các cơ quan, tổ chức, địa phương thực hiện tổng rà soát; toàn bộ văn bản chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; liên kết với quy phạm pháp luật quốc gia về pháp luật, Cơ sở điều ước quốc tế; Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật. Qua đó, giúp các cơ quan, đơn vị dễ dàng tiếp cận thông tin, hiểu rõ mục tiêu, yêu cầu và phương thức thực hiện một cách kịp thời - thống nhất - chính xác.
Phần mềm hỗ trợ kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật - một giải pháp chuyển đổi số toàn diện góp phần hoàn thiện Nền tảng số pháp luật Việt Nam giúp: (i) chuẩn hóa quy trình nhập liệu theo hệ thống biểu mẫu thống nhất; (ii) dễ dàng tổng hợp dữ liệu của các cơ quan, đơn vị rà soát; (iii) theo dõi tiến độ rà soát theo thời gian thực; (iv) kết xuất báo cáo nhanh chóng, chính xác; (v) bảo đảm tính thống nhất của kết quả tổng rà soát trên toàn quốc.
Thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, chiều ngày 22/4/2026, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp Hội đồng thẩm định đối với dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về vị trí việc làm (dự thảo Nghị định). Đồng chí Nguyễn Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp chủ trì cuộc họp. Tham dự cuộc họp có đồng chí Trương Hải Long, Thứ trưởng Bộ Nội vụ và các thành viên Hội đồng thẩm định gồm đại diện các bộ Công an, Quốc phòng, Tài chính, Ngoại giao, Khoa học và Công nghệ, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế, Giáo dục và Đào tạo; Sở Nội vụ thành phố Hà Nội và một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.
Ngày 23/4, Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tổ chức chương trình Hội nghị tập huấn Triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật cho Bộ, ngành, cơ quan Trung ương. Đồng chí Nguyễn Thanh Tịnh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Ủy viên Ban Chỉ đạo chủ trì Hội nghị.
Tóm tắt: Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 đã đặt nền móng pháp lý cho quyền tiếp cận thông tin của công dân, trong đó, công khai thông tin là công cụ quan trọng để thực thi quyền này. Tuy nhiên, sau 08 năm thực hiện, công tác công khai thông tin còn một số bất cập trong quy định và thực tiễn áp dụng, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới thể chế theo Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Nghiên cứu phân tích, luận giải một số vấn đề về công khai thông tin, đánh giá thực trạng, chỉ ra những bất cập, hạn chế, từ đó, kiến nghị hoàn thiện pháp luật, giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện hoạt động công khai thông tin nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân trong thời gian tới.
Chiều 21/4, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tình hình triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Nhấn mạnh đây là nhiệm vụ hệ trọng, Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện khẩn trương, nghiêm túc, trước mắt tập trung xử lý các “điểm nghẽn” nhằm tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tạp chí Dân chủ và Pháp luật trân trọng giới thiệu infographic 9 định hướng lớn và nhiệm vụ của cấp ủy, tổ chức Đảng trong Kết luận của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI
Việc thực hiện thí điểm tại 8 bộ và 10 địa phương. Thời gian thí điểm là từ ngày 01/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028, có cơ chế xử lý chuyển tiếp đối với các vụ, việc đang thực hiện.
Tóm tắt: Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 là đạo luật quan trọng nhằm cụ thể hóa quyền tiếp cận thông tin của công dân theo Hiến pháp năm 2013[*], góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước. Sau 08 năm thi hành, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn cho thấy còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập trong quy định pháp luật và tổ chức thi hành, đặc biệt, liên quan đến phạm vi thông tin, trách nhiệm cung cấp thông tin, trình tự, thủ tục và điều kiện bảo đảm thực hiện quyền. Trên cơ sở nhận diện các vướng mắc, bất cập, nghiên cứu đề xuất định hướng sửa đổi, bổ sung Luật theo hướng bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và tổ chức bộ máy nhà nước, đồng thời kiến nghị các giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành, qua đó góp phần bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân và xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch.
Chiều ngày 20/4/2026, đồng chí Nguyễn Thị Hạnh, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định hồ sơ dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định khung tiêu chí đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức (dự thảo Nghị định). Tham dự cuộc họp có sự tham gia của đại diện Bộ Nội vụ; Bộ Công an; Bộ Quốc phòng; Bộ Khoa học và Công nghệ; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Giáo dục và Đào tạo; Bộ Tài chính; Bộ Ngoại giao; Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nôi;… và đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.
Tạp chí Dân chủ và Pháp luật trân trọng giới thiệu inforgraphic 10 nhiệm vụ, giải pháp về công tác pháp luật trong Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Thực hiện Quyết định số 304/QĐ-TTg ngày 13/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Viên chức, Bộ Nội vụ đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng dự thảo Nghị định quy định về xử lý kỷ luật viên chức (dự thảo Nghị định) theo trình tự, thủ tục rút gọn quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 để thay thế các quy định về xử lý kỷ luật viên chức tại Nghị định số 112/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 71/2023/NĐ-CP.
Tóm tắt: Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 được ban hành nhằm cụ thể hóa quyền tiếp cận thông tin của công dân theo Hiến pháp năm 2013[*], góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước. Sau 08 năm triển khai thi hành, Luật đã đạt được nhiều kết quả tích cực, thể hiện ở việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, mở rộng phạm vi và phương thức tiếp cận thông tin, cũng như nâng cao hiệu quả công khai và cung cấp thông tin trên thực tiễn. Tuy nhiên, trước bối cảnh phát triển mới với yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, việc thực thi Luật bộc lộ một số hạn chế, bất cập cả về quy định pháp luật và tổ chức thực hiện. Trên cơ sở phân tích các kết quả đạt được, bối cảnh và những vấn đề đặt ra, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về tiếp cận thông tin, qua đó bảo đảm thực hiện thực chất, hiệu quả quyền tiếp cận thông tin của công dân trong giai đoạn mới.
Tóm tắt: Quyền, nghĩa vụ của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc là nội dung quan trọng nhất của Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 (Luật năm 2016), cũng như dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) (dự thảo Luật). Bài viết phân tích, so sánh các quy định về quyền, nghĩa vụ của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc trong dự thảo Luật với Luật năm 2016, tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan và so sánh pháp luật của một số quốc gia có mô hình quản lý khác nhau. Từ đó, chỉ ra những điểm mới căn bản của dự thảo Luật so với Luật năm 2016 và một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu về quyền, nghĩa vụ của tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, như: ranh giới giữa “đăng ký” và “xin phép”, tiền kiểm và hậu kiểm, quyền quản lý tài sản, tài chính… Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật theo hướng bảo đảm cân bằng giữa yêu cầu quản lý và quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế…
Tóm tắt: Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo là quyền cơ bản được ghi nhận trong pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam. Trong bối cảnh Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 đang được sửa đổi, việc đánh giá hiệu quả bảo đảm quyền trở nên cần thiết. Bài viết tiếp cận theo hướng dựa trên quyền con người, phân tích nội dung quyền theo Hiến pháp năm 2013, sửa đổi, bổ sung năm 2025 (Hiến pháp năm 2013) và pháp luật hiện hành, đồng thời, đánh giá thực tiễn thi hành giai đoạn 2018 - 2025. Nghiên cứu cho thấy, bên cạnh những tiến bộ, thành công, kết quả đạt được, còn tồn tại khoảng cách giữa ghi nhận và thụ hưởng quyền, thể hiện qua thủ tục hành chính, sự không đồng đều trong thực thi và khoảng trống pháp lý trong bối cảnh mới. Trên cơ sở đó, bài viết đánh giá dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) và đề xuất hoàn thiện theo hướng tăng cường tính minh bạch, giảm điều kiện hóa quyền và nâng cao cơ chế bảo vệ quyền.
Tóm tắt: Tín ngưỡng và tôn giáo là yếu tố cấu thành cơ bản trong đời sống văn hóa, tinh thần của mỗi cá nhân, gồm các lễ nghi truyền thống và tập tục. Từ góc độ pháp lý, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được ghi nhận là quyền cơ bản của con người được quy định trong Hiến pháp và pháp luật của các quốc gia. Bài viết nghiên cứu, phân tích, so sánh khung pháp lý về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của một số quốc gia trong hệ thống dân luật và cách thức quản trị sự đa dạng tôn giáo của các quốc gia này. Trên cơ sở đó, đề xuất giải pháp bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo và quản lý hoạt động của các tôn giáo tại Việt Nam nhằm hài hòa và thúc đẩy công bằng xã hội.
Đây là chủ đề của Diễn đàn khoa học trẻ "Luật học Mùa Xuân" lần thứ III năm 2026 do Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức trong 02 ngày 17/4 và 18/4/2026. Tham dự Diễn đàn có các chuyên gia, nhà khoa học, học giả cùng các sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh.
