Tổng rà soát hệ thống pháp luật: Lấy phương án xử lý làm thước đo kết quả

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ghi nhận sự nỗ lực của Bộ Tư pháp, các bộ, ngành, địa phương trong triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, về cơ bản, các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã xác định được đối tượng, phạm vi thuộc trách nhiệm tổng rà soát; xác định được các vướng mắc, bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo, không phù hợp của quy định pháp luật thuộc phạm vi phụ trách, trên cơ sở đó đề xuất được phương án, hình thức và lộ trình xử lý văn bản. Kết quả tổng rà soát sơ bộ phản ánh tương đối toàn diện thực trạng hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay.

Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật sơ bộ của các cơ quan, địa phương tập trung vào một số tiêu chí có số lượng văn bản quy phạm pháp luật cần xử lý lớn như: Sự phù hợp của văn bản quy phạm pháp luật với chủ trương, đường lối của Đảng; đánh giá tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật; phát hiện quy định pháp luật không rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau, không hợp lý, không phù hợp thực tiễn, không khả thi, gây khó khăn, vướng mắc trong áp dụng, thực hiện pháp luật, cản trở quá trình phát triển; các nội dung, lĩnh vực, vấn đề chưa có quy định pháp luật điều chỉnh...

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh báo cáo tại cuộc họp

Tuy nhiên, kết quả tổng rà soát sơ bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật vẫn còn một số hạn chế chính như: Số liệu tại một số cơ quan, địa phương còn chưa đầy đủ, chính xác, thống nhất; một số báo cáo còn chung chung, sơ sài; việc cập nhật các văn bản có bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo chưa đầy đủ...

Góp ý tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành cho rằng, đây là lần đầu việc tổng rà soát được thực hiện trên quy mô lớn, trong thời gian ngắn, trong khi hệ thống pháp luật đang liên tục được sửa đổi, bổ sung, đặt ra yêu cầu xử lý một hệ thống pháp luật luôn trong trạng thái biến động. Trong quá trình thực hiện, công tác phối hợp giữa các ngành và nguồn lực đầu tư ở một số thời điểm chưa thực sự kịp thời, chưa tương xứng với yêu cầu thực tế và khối lượng công việc.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ghi nhận sự nỗ lực của Bộ Tư pháp, các bộ, ngành, địa phương trong triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Nhấn mạnh kết quả cuối cùng phải phục vụ trực tiếp việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Phó Thủ tướng đề nghị sản phẩm của tổng rà soát phải là phương án xử lý, không phải chỉ là danh mục văn bản.

Các đại biểu tham dự và phát biểu tại cuộc họp

Theo đó, báo cáo tổng hợp của Bộ Tư pháp, của các bộ, ngành và báo cáo chuyên đề cần bảo đảm 04 yêu cầu: (i) Sau rà soát hệ thống pháp luật được tinh gọn như thế nào, bao nhiêu văn bản phải sửa đổi, thay thế, bãi bỏ; (ii) Những mâu thuẫn, chồng chéo, khó khăn, vướng mắc lớn nào được xử lý; mức độ đáp ứng yêu cầu theo Kết luận số 09-KL/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW và chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; (iii) Việc xử lý mang lại kết quả gì đối với đổi mới mô hình phát triển đất nước, nhất là về thủ tục, điều kiện kinh doanh, thời gian và chi phí tuân thủ; (iv) Kết quả rà soát được chuyển thành những nhiệm vụ lập pháp, lập quy và lộ trình thực hiện ra sao?

Đối với các bộ, ngành, địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện báo cáo và kết quả rà soát thuộc phạm vi quản lý. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải trực tiếp nghe báo cáo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác, chất lượng kết quả rà soát. Những vấn đề đã rõ, đã đủ cơ sở cần chủ động xử lý hoặc đề xuất xử lý ngay theo thẩm quyền. Việc xác định lộ trình phải tập trung trước hết vào các vấn đề trọng tâm trong năm 2026, 2027.

Đặc biệt, các cơ quan phải tổ chức tham vấn thực chất ý kiến của người dân, doanh nghiệp, cơ quan trực tiếp tổ chức thi hành và đối tượng chịu tác động...; phải gắn kết quả rà soát với yêu cầu đổi mới mô hình phát triển, tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội.

Về phía Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, Bộ Tư pháp cần tiếp thu đầy đủ các ý kiến hợp lý, tiếp tục rà soát, hoàn thiện Báo cáo của Chính phủ.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương cùng với Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện kết quả rà soát; lấy chất lượng phương án xử lý và khả năng triển khai thực hiện làm thước đo kết quả của cuộc tổng rà soát.

Ảnh: H.T