Toàn cảnh tại Hội trường điểm cầu chính.

Chuyển đổi số báo chí không chỉ đơn thuần là việc áp dụng các công nghệ mới mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện

Phát biểu khai giảng Lớp tập huấn, đồng chí Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, trong những năm gần đây, chuyển đổi số đã trở thành xu thế chủ đạo, tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó báo chí là một trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp và sâu rộng nhất. Báo chí Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ mô hình tổ chức tòa soạn, phương thức tác nghiệp, quy trình sản xuất, quản trị nội dung và chiến lược tiếp cận độc giả. Trong bối cảnh ấy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy về mô hình chuyển đổi số báo chí hiệu quả cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên trở thành yêu cầu cấp thiết, không chỉ nhằm đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn mà còn bảo đảm sự phát triển bền vững của cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số.

Đồng chí Lưu Đình Phúc nhấn mạnh, chuyển đổi số báo chí không chỉ đơn thuần là việc áp dụng các công nghệ mới vào quy trình làm báo. Đó là quá trình tái cấu trúc toàn diện, kết hợp giữa đổi mới tư duy quản trị với đổi mới phương pháp sáng tạo nội dung, giữa ứng dụng công nghệ và tối ưu hóa dữ liệu, giữa nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí và mở rộng mô hình kinh tế báo chí số. Nhân tố quyết định sự thành công của quá trình này chính là đội ngũ phóng viên, biên tập viên - những người trực tiếp tạo ra và lan tỏa thông tin đến công chúng. Vì vậy, trang bị kiến thức về mô hình chuyển đổi số báo chí không chỉ là sự đầu tư cho năng lực cá nhân của người làm báo mà còn là sự đầu tư mang tính chiến lược cho sự phát triển của cơ quan báo chí.

Đồng chí Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí phát biểu khai giảng Lớp tập huấn.

Cục trưởng Cục Báo chí khẳng định, chuyển đổi số tạo ra môi trường cạnh tranh hoàn toàn mới. Các cơ quan báo chí không chỉ cạnh tranh với nhau, mà còn cạnh tranh với mạng xã hội, nền tảng xuyên biên giới và nội dung do người dùng tạo ra. Đặc biệt, trang bị kiến thức về mô hình chuyển đổi số báo chí hiệu quả chính là nền tảng quan trọng để báo chí Việt Nam thực hiện thành công chiến lược chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng 2030. Đây cũng là yếu tố then chốt giúp các cơ quan báo chí nâng cao chất lượng nội dung, đổi mới mô hình quản trị, tăng cường năng lực cạnh tranh và phục vụ tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của công chúng

Phát biểu tại Lễ khai giảng, đồng chí Hoàng Thị Bích Hạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Lưu chiểu dữ liệu truyền thông số quốc gia, thường trực Trung tâm Hỗ trợ chuyển đổi số báo chí, Cục Báo chí bày tỏ, trong bối cảnh báo chí đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, việc nâng cao tư duy tòa soạn hội tụ, kỹ năng sản xuất nội dung đa nền tảng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bảo vệ bản quyền số… là yêu cầu thiết yếu và cấp bách. Chính vì vậy, Lớp tập huấn kỳ vọng sẽ mang lại những kiến thức hữu ích, kinh nghiệm quý báu để giúp các cơ quan báo chí trên cả nước lựa chọn được hướng đi phù hợp, những mô hình hiệu quả và những giải pháp khả thi trong quá trình triển khai chuyển đổi số tại đơn vị mình. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng thông tin, tăng cường sức cạnh tranh của báo chí Việt Nam trong môi trường truyền thông số hiện nay.

Lớp tập huấn quy tụ đội ngũ giảng viên, chuyên gia có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực báo chí, truyền thông số và công nghệ, với 07 chuyên đề rất hữu ích và thiết thực, gồm: Tư duy tòa soạn hội tụ và đa nền tảng; Chuyển đổi số trong bối cảnh báo chí hiện đại; Chiến lược tiếp cận và giữ chân độc giả số; Kỹ năng sản xuất nội dung đa phương tiện; Trí tuệ nhân tạo (AI) cho nhà báo; Tòa soạn 2.0 - Từ Newsroom đến Storyroom với TikTok; Bảo vệ bản quyền và chống đạo văn trong báo chí số.

Đồng chí Hoàng Thị Bích Hạnh phát biểu tại Lễ khai giảng.

Tuân thủ tiêu chuẩn cộng đồng là yêu cầu bắt buộc để báo chí hoạt động bền vững trên nền tảng TikTok

Một trong những chuyên đề khá mới mẻ là “Toà soạn 2.0 - Từ Newsroom đến Storyroom với TikTok, khi kể chuyện trở nên xu hướng”. Theo đó, có thể thấy, TikTok đang ngày càng trở thành kênh truyền thông quan trọng không chỉ ở Việt Nam mà còn trên thế giới. Các cơ quan truyền hình và hãng thông tấn quốc tế tích cực sản xuất và phân phối tin tức trên nền tảng này để tiếp cận khán giả trẻ, nơi tiêu thụ thông tin một cách nhanh chóng, ngắn gọn và trực quan.

Chia sẻ tại Lớp tập huấn, đồng chí Lưu Đăng Hải, Quản lý Đối tác chiến lược, TikTok Đông Nam Á Tại Việt Nam nêu thông tin, từ năm 2021, hơn 100 đơn vị báo chí và truyền thông đã gia nhập TikTok, đưa Việt Nam vào nhóm dẫn đầu toàn cầu về hệ thống kênh tin tức trên nền tảng này. Nội dung tin tức trên TikTok rất đa dạng, gồm chính trị/xã hội, thể thao, văn hóa/giải trí, tài chính/kinh doanh và đời sống. Việc chuyển tải thông tin được thực hiện thông qua nhiều hình thức như video chuyển thể từ truyền hình, nội dung gốc, nội dung hỗn hợp/slide tổng hợp, nội dung fancam/CCTV, nội dung ảnh cuộn. Theo đồng chí Lưu Đăng Hải, điểm mạnh của báo chí chính thống trên TikTok là khả năng cung cấp nguồn tin chính thống, có dữ liệu, chuyên môn, phân tích, có đội ngũ phóng viên tại hiện trường mang lại lợi thế “người thật - việc thật” và tạo niềm tin với độc giả. Mặc dù vậy, còn những hạn chế như nhiều kênh nội dung chưa thực sự hấp dẫn, video dài, nặng câu chữ, hình ảnh thiếu chuyển động, chất lượng hình ảnh thấp, giọng đọc voice off còn mang nặng tính thời sự.

Điểm cầu Tạp chí Dân chủ và Pháp luật tham gia Lớp tập huấn.

Để đạt hiệu quả cao, đồng chí Lưu Đăng Hải gợi ý các biện pháp như lựa chọn khung giờ đăng tải hợp lý, ưu tiên 8 đến 10 giờ sáng, từ 2 đến 3 giờ chiều, từ 6 đến 9 giờ tối và lưu ý không nên đăng sau 11 giờ đêm, trừ các tin nóng, đồng thời quy tắc 8 giây đầu tiên là quan trọng nhất để thu hút người xem, sử dụng từ 3 đến 5 hashtag là hợp lý, duy trì tần suất ở mức cao và ổn định, tương tác thường xuyên với người theo dõi, ưu tiên tài khoản được xác thực sẽ giúp kênh tin tức phát triển bền vững. Đồng thời, đồng chí Lưu Đăng Hải nhấn mạnh, việc tuân thủ tiêu chuẩn cộng đồng là yêu cầu bắt buộc để báo chí hoạt động bền vững trên TikTok. Các vi phạm thường gặp mà các kênh tin tức cần tránh như tiết lộ thông tin cá nhân, vi phạm bản quyền, quảng cáo bất hợp pháp, hành vi liên quan đến tự tử hoặc tự hại bản thân, nội dung gây sốc, bạo lực… Tuân thủ tiêu chuẩn cộng đồng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là chiến lược để bảo vệ uy tín, xây dựng niềm tin và duy trì mối quan hệ lâu dài với độc giả.

Sau 02 ngày tập huấn, các cơ quan báo bày tỏ cảm ơn Ban tổ chức đã có buổi tập huấn ý nghĩa, thiết thực, cung cấp nhiều kiến thức bổ ích phục vụ cho thực tiễn công tác. Bên cạnh đó, có ý kiến chia sẻ, do tính chất đặc thù hoạt động cụ thể, nên không tránh khỏi việc có những thông tin sẽ chỉ hữu dụng với những cơ quan, đơn vị báo chí nhất định.

Kết thúc Lớp tập huấn, đồng chí Hoàng Thị Bích Hạnh khẳng định sẽ tiếp thu tất cả các ý kiến góp ý phát biểu tại Lớp cũng như thể hiện qua Phiếu khảo sát để rút kinh nghiệm tổ chức các Lớp tập huấn sau đạt chất lượng, hiệu quả và phù hợp hơn.