 |
| Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027). (Ảnh: VGP) |
5 mục tiêu trọng tâm
Theo Kế hoạch tổ chức phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ"1, Chiến dịch đặt ra 05 mục tiêu trọng tâm gồm: (i) Tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; (ii) Hoàn thành lấy mẫu hài cốt đối với khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trong các nghĩa trang liệt sĩ và hài cốt tìm kiếm, quy tập được; (iii) Giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; (iv) Xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối sánh; (v) Đẩy mạnh, hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như Tuyên Quang (Vị Xuyên), Lào Cai, Lạng Sơn và các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.
Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai với sự vào cuộc của các cơ quan, đơn vị, địa phương và sự đồng hành của đông đảo Nhân dân. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là hành trình tri ân được thực hiện bằng trách nhiệm, khoa học công nghệ và sự chung tay của toàn xã hội.
Theo số liệu tổng hợp của Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tính đến ngày 29/8/2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 2.014 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, 990 hài cốt được tìm thấy trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia2.
Để thực hiện nhiệm vụ, 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số 1.559 người đang được huy động. Trong đó, 13 đội thực hiện nhiệm vụ trong nước và 19 đội làm nhiệm vụ ở nước ngoài, gồm 08 đội tại Lào và 11 đội tại Campuchia. Các đơn vị đã tổ chức 17 lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ, trong đó đón 888 hài cốt liệt sĩ.
Mỗi thông tin là một manh mối
Trong hành trình tìm kiếm những người con đã hy sinh vì Tổ quốc, thông tin từ thân nhân, đồng đội và Nhân dân có vai trò đặc biệt quan trọng. Nhiều thông tin được lưu giữ qua ký ức của nhân chứng, hồ sơ, kỷ vật chiến tranh hoặc những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ. Khi được tiếp nhận, xác minh và đối chiếu, những thông tin này có thể trở thành căn cứ để khoanh vùng, xác định địa bàn tìm kiếm.
Từ ngày 15/6 đến ngày 12/8/2026, Tổng đài đường dây nóng của Chiến dịch qua số 18008022 và 0965.001.222 cùng các nền tảng số đã tiếp nhận lượng lớn thông tin từ thân nhân liệt sĩ, cựu chiến binh và Nhân dân.
Riêng Tổng đài đã tiếp nhận 39.600 cuộc gọi. Trong đó, 13.210 cuộc gọi của thân nhân liệt sĩ có nhu cầu tìm kiếm phần mộ; 1.800 cuộc gọi của cựu chiến binh, Nhân dân cung cấp thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ, qua đó thu nhận khoảng 500 nguồn tin về mộ liệt sĩ3.
Bên cạnh đó, 2.500 cuộc gọi đề nghị hướng dẫn thủ tục lấy mẫu sinh phẩm, xét nghiệm ADN thân nhân liệt sĩ; hơn 10.000 cuộc gọi đề nghị tư vấn về chính sách người có công, chính sách liên quan đến mộ liệt sĩ, thủ tục tìm kiếm và các nội dung khác.
Sau khi tiếp nhận, các thông tin được phân loại, số hóa, tổng hợp, chuẩn hóa và chuyển đến cơ quan, đơn vị chức năng để rà soát, đối chiếu, xác minh.
Không chỉ có Tổng đài, Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội đã tiếp nhận hơn 6.000 hồ sơ giấy do thân nhân liệt sĩ gửi đề nghị hỗ trợ tìm kiếm phần mộ. Qua Zalo, Zalo OA và các nền tảng số, Chiến dịch cũng tiếp nhận gần 1.000 thông tin liên quan đến liệt sĩ, nơi chôn cất và nhu cầu tìm kiếm của thân nhân.
Những kênh tiếp nhận đa dạng đã tạo điều kiện để các thông tin được tập hợp, xử lý và kết nối với lực lượng chức năng. Từ những nguồn tin này, lực lượng thực hiện Chiến dịch đã phối hợp với Bộ Chỉ huy quân sự Đà Nẵng xác minh thông tin tại Hang Đá Sập - Đà Nẵng và tìm được 09 hài cốt liệt sĩ; thông tin về hồ sơ Câu Lâu - Đà Nẵng giúp tìm được 03 liệt sĩ. Đồng thời, nhiều trường hợp gia đình, thân nhân cũng đã tìm được phần mộ liệt sĩ.
 |
| Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và đoàn công tác kiểm tra tại Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: VGP) |
Kết nối thông tin, làm giàu dữ liệu, đẩy nhanh xác định danh tính
Cùng với công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN đang được đẩy mạnh, với việc tập trung hoàn thiện cơ sở vật chất, nhân lực, công nghệ và hệ thống dữ liệu.
Ngày 14/9/2026, kiểm tra thực tế công tác giám định ADN tại Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Viện Pháp y Quân đội, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã yêu cầu khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn về nhân lực, dữ liệu, cơ sở vật chất, kinh phí và quy trình để đẩy nhanh tiến độ Chiến dịch 500 ngày đêm4.
Tại Trung tâm Giám định ADN, hai nhóm công nghệ giám định ADN đang được triển khai, gồm công nghệ ADN ty thể truyền thống và công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới kết hợp phân tích đa hình đơn nucleotide (NGS-SNP). Trong đó, NGS-SNP với bộ chỉ thị FORCE gồm 5.422 SNP trong hệ gen nhân được phát triển để xử lý những mẫu xương bị phân hủy mạnh, phù hợp với các mẫu hài cốt đã nằm dưới lòng đất trong thời gian dài.
Viện Sinh học cũng đã tối ưu quy trình tách chiết ADN đối với mẫu xương phân hủy nặng, nâng hiệu suất thu hồi ADN nhân lên đến 80%; đồng thời xây dựng hệ thống phân tích dữ liệu và thuật toán đối khớp, cho phép xác định quan hệ huyết thống theo cả hai dòng cha và mẹ ở khoảng cách 04 thế hệ.
Đến nay, Trung tâm Giám định ADN đã tiếp nhận 37.610 mẫu hài cốt liệt sĩ từ 08 tỉnh, thành phố. Từ đầu năm 2026 đến nay, kết hợp thẩm định lại các trường hợp trùng khớp ADN ty thể bằng công nghệ NGS-SNP có độ phân giải cao, Trung tâm đã xác định thành công, đủ căn cứ khoa học và pháp lý để công bố danh tính 10 trường hợp hài cốt liệt sĩ và trao kết quả cho các gia đình.
Tại Nghĩa trang liệt sĩ Trà Lĩnh, Cao Bằng, 54/58 mẫu được phân tích bằng NGS-SNP cho dữ liệu đạt chuẩn, bước đầu xác định 05 trường hợp, khớp với 14 gia đình. Tại Nghĩa trang liệt sĩ Giồng Riềng, An Giang, Trung tâm đã hoàn thành khai quật 965 phần mộ, thu được mẫu sinh phẩm đủ điều kiện phân tích từ 535 mộ và đang khẩn trương thực hiện các bước tách chiết ADN, tạo thư viện giải trình tự.
Trong khi đó, Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 35.776 mẫu hài cốt liệt sĩ của 16/17 tỉnh, thành phố; hơn 30.000 mẫu đã được gán mã QR và gần 9.000 mẫu được xử lý, đánh giá, đưa vào lưu trữ lâu dài. Cục Quân y đã cải tạo, nâng cấp nhà K4/Kho 708, đưa vào sử dụng cuối tháng 7/2026, với quy mô khoảng 110.000 mẫu và công suất bảo quản 350-400 mẫu/ngày. Nhà K3/Kho 708 đang được triển khai xây dựng, dự kiến có quy mô lưu trữ khoảng 300.000 mẫu và hoàn thành trước ngày 30/4/2027.
Từ thực tế kiểm tra, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, tăng cường nhân lực, đẩy sớm đào tạo, tập huấn để lực lượng thực hiện nhiệm vụ có thể tiếp cận, vận hành công nghệ mới; đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, có khả năng kết nối, đối khớp giữa các đơn vị.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu rà soát những vướng mắc về chi tiêu, thủ tục và định mức, bảo đảm công tác chuyên môn không bị chậm do thủ tục tài chính; đồng thời tiếp tục hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình liên quan đến việc lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản, lưu trữ và giám định ADN.
Đáng chú ý, Phó Thủ tướng lưu ý công tác truyền thông cần phản ánh đúng mức độ khó khăn của nhiệm vụ. Hài cốt liệt sĩ đã nằm dưới lòng đất trong thời gian dài, chịu tác động của khí hậu, thổ nhưỡng nên bị thoái hóa nhiều; do đó, dù áp dụng công nghệ hiện đại, không phải trường hợp nào cũng có thể xác định được danh tính. Việc cung cấp thông tin, mẫu sinh phẩm của thân nhân vì vậy cần được thực hiện song song với việc thông tin, tuyên truyền đầy đủ về quy trình và những khó khăn thực tế của công tác giám định.
Những yêu cầu trên cho thấy, bên cạnh việc mở rộng tìm kiếm, quy tập và tiếp nhận thông tin từ Nhân dân, Chiến dịch 500 ngày đêm đang tập trung xây dựng một hệ thống dữ liệu, công nghệ và nguồn lực đủ mạnh để nâng cao khả năng xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Chung tay để những người đã hy sinh được trở về
Từ những cuộc gọi của thân nhân, những thông tin của cựu chiến binh và Nhân dân, đến hàng trăm nghìn mẫu sinh phẩm được thu thập, lưu trữ và phân tích, mỗi nguồn dữ liệu đang được các cơ quan chức năng tiếp nhận, kiểm tra, đối chiếu và xử lý theo quy trình.
Kết quả bước đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm cho thấy sự phối hợp giữa các lực lượng tìm kiếm, quy tập, cơ quan chuyên môn, chính quyền địa phương và Nhân dân đang ngày càng được tăng cường. Trong đó, việc huy động thông tin từ cộng đồng và ứng dụng khoa học, công nghệ vào xác định danh tính đang mở thêm những hướng tiếp cận đối với các trường hợp liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
Hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn nhiều khó khăn, nhất là đối với những trường hợp đã hy sinh từ nhiều thập kỷ trước. Vì vậy, cùng với việc tiếp tục đầu tư nguồn lực, hoàn thiện công nghệ và dữ liệu, việc cung cấp thông tin, phối hợp xác minh của thân nhân, cựu chiến binh và Nhân dân vẫn có ý nghĩa quan trọng.
Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là một nhiệm vụ có thời hạn, mà còn là hành trình tri ân, thể hiện trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Mỗi thông tin được cung cấp, mỗi mẫu sinh phẩm được thu thập và mỗi trường hợp được xác định danh tính là thêm một cơ hội để đưa những người đã hy sinh trở về với gia đình, quê hương.
[1]. Quyết định số 27/QĐ-BCĐQG ngày 22/3/2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ban hành Kế hoạch tổ chức phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”; hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).
[2]. Đăng Huy (2026), Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã quy tập hơn 2.000 hài cốt liệt sĩ, đẩy nhanh xác định danh tính, Báo Nhân dân điện tử, Chiến dịch 500 ngày đêm: Đã quy tập hơn 2.000 hài cốt liệt sĩ, đẩy nhanh xác định danh tính, đăng tải ngày 29/8/2026.
[3]. Thu Giang (2026), Gần 40.000 cuộc gọi đến Tổng đài “Chiến dịch 500 ngày đêm”, Báo Điện tử Chính phủ, Gần 40.000 cuộc gọi đến Tổng đài “Chiến dịch 500 ngày đêm”, đăng tải ngày 14/8/2026.
[4]. Thu Giang (2026), Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kiểm tra công tác giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Báo Điện tử Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kiểm tra công tác giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đăng tải ngày 14/9/2026.
Theo dõi chúng tôi trên:
