Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình đưa những người đã ngã xuống trở về với tên tuổi, quê hương và gia đình vẫn chưa thể khép lại. Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ thể hiện quyết tâm thực hiện trọn vẹn trách nhiệm đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc, mà còn tiếp nối và lan tỏa truyền thống tri ân một giá trị bền vững trong văn hóa dân tộc Việt Nam.
Ảnh minh họa (nguồn: Baochinhphu.vn)
Phát động Chiến dịch 500 ngày đêm triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027
Ngày 02/4/2026, tại Di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị, Ban Chỉ đạo quốc gia đã phát động Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ và đẩy nhanh việc xác định danh tính bằng công nghệ ADN, thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc thực hiện trách nhiệm đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Có những cuộc hành trình không được đo bằng quãng đường đã đi, mà bằng khát vọng đưa những điều còn dang dở trở về trọn vẹn. Hơn nửa thế kỷ sau khi chiến tranh kết thúc, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn đang được tiếp nối bằng sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đó không chỉ là nhiệm vụ nhằm khắc phục những mất mát do chiến tranh để lại, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân, xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chiến dịch 500 ngày đêm thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc tiếp tục tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, qua đó thực hiện trọn vẹn hơn trách nhiệm đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đó cũng là cách để lòng biết ơn không chỉ được gìn giữ trong ký ức, mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, bền bỉ và đầy trách nhiệm.
Đối với nhiều gia đình liệt sĩ, việc tìm lại người thân vẫn là nỗi mong mỏi kéo dài qua nhiều thế hệ. Mỗi thông tin mới về nơi an nghỉ của một liệt sĩ, mỗi phần hài cốt được tìm thấy hay mỗi danh tính được xác định đều không chỉ là kết quả của một quá trình tìm kiếm bền bỉ, mà còn là sự hồi đáp đối với những mong mỏi đã kéo dài suốt nhiều thập kỷ. Đó là khoảnh khắc những người đã hy sinh được trở về với tên tuổi, quê hương và vòng tay của gia đình; đồng thời cũng là sự tiếp nối đạo lý tri ân đã trở thành giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam.
Quyết tâm vượt khó, hoàn thành nhiệm vụ Chiến dịch
Hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ngày càng đối mặt với nhiều khó khăn. Thời gian đã làm thay đổi địa hình, địa vật; nhiều hồ sơ, tài liệu lưu trữ không còn đầy đủ; nhân chứng lịch sử ngày càng ít; trong khi điều kiện tự nhiên và quá trình phân hủy hài cốt khiến việc xác định danh tính trở nên phức tạp hơn.
Hiện nay, số lượng hài cốt liệt sĩ cần tiếp tục tìm kiếm, quy tập còn khoảng hơn 175.000 và gần 300.000 mộ liệt sĩ đang an táng trong các nghĩa trang chưa xác định được thông tin, trong khi chiến tranh diễn ra ác liệt, kéo dài; hoàn cảnh hy sinh của liệt sĩ rất đa dạng; nhân chứng biết thông tin ngày càng ít. Đằng sau những con số ấy là nỗi mong chờ kéo dài của hàng trăm nghìn gia đình, là những khoảng trống chưa thể lấp đầy trong ký ức của người thân và trong lịch sử dân tộc.
Vượt qua khó khăn, Chiến dịch đã nhận được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Từ lực lượng Quân đội, Công an, các bộ, ngành, địa phương đến các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và Nhân dân đều chung một mục tiêu tiếp tục thực hiện trách nhiệm tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Bên cạnh vai trò nòng cốt của Bộ Quốc phòng trong công tác tìm kiếm, quy tập, Bộ Công an triển khai thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ để xây dựng cơ sở dữ liệu gen phục vụ đối sánh; các địa phương rà soát, cung cấp thông tin, phối hợp rà phá bom mìn, vật nổ tại các khu vực trọng điểm; đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế trong trao đổi thông tin và ứng dụng công nghệ giám định ADN. Việc kết hợp giữa nguồn lực con người với những thành tựu của khoa học công nghệ đã mở ra nhiều cơ hội xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sau nhiều năm chưa có thông tin.
Mỗi nguồn thông tin được cung cấp, mỗi cuộc khảo sát được thực hiện, mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập hay xác định danh tính đều là kết quả của sự chung sức, đồng lòng nhằm thực hiện trọn vẹn hơn đạo lý “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.
Từ hành trình tìm đồng đội đến bồi đắp văn hóa tri ân
Quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đưa các liệt sĩ về nơi an nghỉ đã góp phần truyền nối ký ức lịch sử, bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần biết ơn và ý thức trách nhiệm đối với các thế hệ hôm nay. Bởi vậy, Ngày Thương binh - Liệt sĩ đã trở thành dịp để những giá trị nhân văn của dân tộc tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống xã hội.
Điều đó cũng thể hiện trong tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW khi xác định văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển đất nước. Những hoạt động tri ân chính là sự tiếp nối và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của dân tộc bằng những hành động thiết thực.
Hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ góp phần xoa dịu những mất mát do chiến tranh để lại, mà còn gìn giữ và truyền nối các giá trị nhân văn đã trở thành bản sắc của dân tộc Việt Nam.
