Khẩn trương thực hiện rà soát, xử lý văn bản quy phạm pháp luật nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật phù hợp với tổ chức bộ máy mới

Đồng chí Hồ Quang Huy, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật phát biểu khai mạc Hội thảo

Bảo đảm tiến độ xử lý các văn bản hoàn thành trước ngày 01/3/2027

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Hồ Quang Huy, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật cho biết, thực hiện các Kết luận, ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và thực hiện các Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương, Chính phủ về tổng kết thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thời gian qua, các cơ quan, tổ chức, đơn vị đã khẩn trương triển khai công tác tổng kết, xây dựng phương án để thực hiện quyết liệt việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Để bảo đảm cơ sở pháp lý cho hoạt động liên tục, bình thường, thông suốt của các cơ quan và xã hội; không chồng chéo, trùng lắp hoặc bỏ sót chức năng, nhiệm vụ giữa các cơ quan, không để khoảng trống về thời gian, địa bàn, lĩnh vực, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh sau sắp xếp tổ chức bộ máy ngay cả khi chưa kịp sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật có liên quan, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 190/2025/QH15 tạo cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.

Tuy nhiên, để thiết lập lại trật tự của hệ thống pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, công khai, minh bạch của hệ thống pháp luật, các cơ chế đặc thù để xử lý các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước theo quy định tại Nghị quyết số 190/2025/QH15 chỉ được áp dụng trong một khoảng thời gian nhất định. Theo đó, Quốc hội yêu cầu các cơ quan, người có thẩm quyền ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành VBQPPL theo trình tự, thủ tục rút gọn để xử lý các văn bản chịu sự tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, bảo đảm hoàn thành trước ngày 01/3/2027. Đồng thời, Nghị quyết số 190/2025/QH15 sẽ được thực hiện hết ngày 28/02/2027, trừ một số quy định đã được chỉ rõ.

Cục trưởng Hồ Quang Huy thông tin thêm, thực hiện kết luận của Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo rà soát và tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật và Quyết định số 439/QĐ-TTg ngày 26/02/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 190/2025/QH15, thời gian qua, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, địa phương đã khẩn trương thực hiện rà soát, xử lý VBQPPL nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật phù hợp với tổ chức bộ máy mới.

Trên cơ sở nắm tình hình chung và tổng hợp báo cáo của các Bộ, cơ quan ngang Bộ cùng 34 địa phương, Bộ Tư pháp đã xây dựng dự thảo Báo cáo tình hình xử lý kết quả rà soát VBQPPL theo quy định tại Điều 11 Nghị quyết số 190/2025/QH15 (dự thảo Báo cáo). Cục trưởng nhấn mạnh, các thông tin, số liệu về kết quả xử lý VBQPPL và những đánh giá về khó khăn, vướng mắc, khoảng trống pháp lý có thể xảy ra khi Nghị quyết số 190/2025/QH15 hết thời hạn thực hiện tại Báo cáo này rất quan trọng, làm cơ sở để báo cáo Ban Chỉ đạo và Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo, báo cáo Quốc hội trong thời gian tới.

Đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật trình bày về dự thảo Báo cáo tình hình xử lý kết quả rà soát VBQPPL theo quy định tại Điều 11 Nghị quyết số 190/2025/QH15

Bộ Tư pháp xây dựng dự thảo Báo cáo tình hình xử lý kết quả rà soát VBQPPL

Tại Hội thảo, đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật trình bày về dự thảo Báo cáo. Theo đó, dự thảo Báo cáo gồm 04 phần chính: tổ chức thực hiện; đối tượng, phạm vi văn bản; tình hình xử lý văn bản; một số đánh giá và đề xuất, kiến nghị. Đồng thời, dự thảo Báo cáo có 05 phụ lục: Phụ lục I: Tình hình xử lý văn bản chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước của các bộ, cơ quan ngang bộ; Phụ lục II: Tổng hợp số liệu tình hình xử lý VBQPPL chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước tại địa phương; Phụ lục III: Tình hình xử lý VBQPPL chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước tại địa phương; Phụ lục IV: Tổng hợp tình hình báo cáo và khó khăn, vướng mắc trong quá trình xử lý văn bản chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước tại địa phương; Phụ lục V: Văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của các bộ, ngành được kiến nghị xử lý.

Theo đó, tính đến nay, Bộ Tư pháp đã nhận được báo cáo chính thức của 15/17 Bộ, cơ quan ngang Bộ và 34/34 địa phương.

Về đối tượng, phạm vi rà soát, đối tượng rà soát VBQPPL là toàn bộ các VBQPPL thuộc trách nhiệm rà soát còn hiệu lực chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy; việc rà soát VBQPPL được thực hiện tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo đảm phù hợp với tổ chức bộ máy của các cơ quan, tổ chức, đơn vị đã thực hiện việc sắp xếp tại các bộ, ngành trung ương và cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện (không bao gồm việc xử lý văn bản để thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15).

Về yêu cầu đối với việc rà soát, cần bảo đảm rà soát đầy đủ, chính xác; xác định phương án xử lý cụ thể về hình thức và tiến độ xử lý; kế thừa, cập nhật, chỉnh lý kết quả rà soát; thực hiện kịp thời, đúng yêu cầu về tiến độ, thời hạn hoàn thành và gửi kết quả rà soát, phương án xử lý.

Đại diện Cục Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật cho biết, về tình hình chung, các bộ, cơ quan ngang bộ hoàn thiện kết quả rà soát văn bản, xác định cụ thể phương án và lộ trình xử lý đối với 895 VBQPPL, trong đó, 560 văn bản đã được xử lý; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoàn thiện kết quả rà soát văn bản, xác định cụ thể phương án và lộ trình xử lý đối với 5.212 VBQPPL, trong đó, có 4.041 VBQPPL đã được xử lý.

Dự thảo Báo cáo nêu rõ, qua tổng hợp báo cáo của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, địa phương cho thấy, một số địa phương đã phản ánh một số khó khăn, vướng mắc, khoảng trống pháp lý có khả năng phát sinh khi Nghị quyết số 190/2025/QH15 hết thời hạn thực hiện. Đồng thời, dự thảo Báo cáo cũng đánh giá những mặt tích cực, như việc ban hành Kế hoạch xử lý VBQPPL chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước cơ bản được các bộ, cơ quan ngang bộ nghiêm túc triển khai; việc nghiên cứu, xử lý các VBQPPL được rà soát chịu sự sắp xếp tổ chức bộ máy cơ bản đã được các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương tích cực thực hiện, bám sát chương trình, kế hoạch xây dựng VBQPPL của cơ quan có thẩm quyền và kế hoạch do Bộ, ngành, địa phương đề ra. Bên cạnh đó, dự thảo Báo cáo cũng đánh giá những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân.

Hội thảo Góp ý dự thảo Báo cáo tình hình xử lý văn bản quy phạm pháp luật chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước theo quy định tại Nghị quyết số 190/2025/QH15

Bộ Tư pháp dự thảo một số đề xuất, kiến nghị

Đại diện Cục Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật nhấn mạnh, trên cơ sở tình hình xử lý văn bản, tại dự thảo Báo cáo, Bộ Tư pháp kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ, địa phương tập trung thực hiện một số công việc sau:

Một là, xác định chính xác các văn bản chịu sự tác động cần phải xử lý; tiếp tục khẩn trương xử lý, bảo đảm thời hạn xử lý toàn bộ các VBQPPL theo quy định của Nghị quyết số 190/2025/QH15; đẩy nhanh tiến độ xử lý các văn bản không phụ thuộc vào tiến độ xây dựng của văn bản do cơ quan cấp trên ban hành trước ngày 01/10/2025. Đối với các VBQPPL đã có trong chương trình, kế hoạch xây dựng văn bản của cơ quan, người có thẩm quyền ở Trung ương, đề nghị các bộ, cơ quan ngang bộ bám sát, bảo đảm tiến độ xây dựng văn bản theo chương trình, kế hoạch, bảo đảm thời hạn cho việc ban hành VBQPPL của địa phương hoàn thành trước ngày 01/3/2027.

Hai là, kịp thời phát hiện các VBQPPL chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước nhưng chưa được cơ quan có trách nhiệm rà soát, xử lý theo quy định; chủ động đề xuất và phối hợp chặt chẽ với cơ quan có thẩm quyền xử lý văn bản đúng thẩm quyền, bảo đảm không bị trùng lặp, chồng chéo giữa các cơ quan hoặc việc xử lý văn bản dẫn đến khoảng trống pháp luật khi chưa có văn bản thay thế.

Ba là, rà soát, đánh giá kỹ lưỡng việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan mình, trên cơ sở đó, xác định cụ thể, chính xác các khó khăn, vướng mắc, khoảng trống pháp lý có thể xảy ra khi Nghị quyết số 190/2025/QH15 hết thời hạn có hiệu lực.

Bốn là, Bộ Tư pháp tiếp tục theo dõi tình hình xử lý văn bản; báo cáo Ban Chỉ đạo kết quả thực hiện. Đồng thời, tiếp tục tổng hợp khó khăn, vướng mắc, khoảng trống pháp lý có khả năng phát sinh khi Nghị quyết số 190/2025/QH15 hết thời hạn có hiệu lực, gửi Bộ Nội vụ tổng hợp, đánh giá về tình hình thực hiện Nghị quyết số 190/2025/QH15 để trình Chính phủ xem xét, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026).

Năm là, Bộ Nội vụ khẩn trương chủ trì, phối hợp tổ chức tổng hợp, đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết số 190/2025/QH15, tham mưu Chính phủ báo cáo Quốc hội nội dung theo quy định tại khoản 3 Điều 15 Nghị quyết số 190/2025/QH15.

Đại biểu tham dự Hội thảo

Tiếp tục hoàn thiện dự thảo Báo cáo, nghiên cứu xây dựng các phương án phù hợp

Tại Hội thảo, đại diện các Bộ, ngành, địa phương tích cực trao đổi, thảo luận, đóng góp ý kiến, trong đó tập trung vào những vấn đề như: Góp ý đối với dự thảo Báo cáo và kết quả xử lý VBQPPL; các vấn đề còn vướng mắc, khó khăn trong quá trình rà soát, xử lý các VBQPPL chịu sự tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước; nhận diện, đánh giá kỹ lưỡng việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trên cơ sở đó, xác định cụ thể, chính xác các khó khăn, vướng mắc, khoảng trống pháp lý có thể xảy ra khi Nghị quyết số 190/2025/QH15 hết thời hạn có hiệu lực.

Trong đó, hầu hết các đại biểu đánh giá cao sự chuẩn bị dự thảo Báo cáo của Bộ Tư pháp; cơ bản thống nhất với các nội dung trong dự thảo Báo cáo. Bên cạnh đó, từ thực tiễn triển khai, các đại biểu nêu lên những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân và đề xuất giải pháp khắc phục, góp ý hoàn thiện dự thảo Báo cáo. Một số đại biểu khẳng định, cơ quan, đơn vị sẽ hoàn thành được nhiệm vụ xử lý văn bản bảo đảm đúng thời hạn đề ra (hoàn thành trước ngày 01/3/2027). Tuy nhiên, nhiều ý kiến (đặc biệt tại các địa phương) đã dự liệu trước sẽ có không ít vướng mắc xảy ra khi Nghị quyết số 190/2025/QH15 hết thời hạn có hiệu lực. Chính vì vậy, các đại biểu đề nghị, mong muốn tiếp tục được kéo dài hiệu lực áp dụng Nghị quyết số 190/2025/QH15, có thể hết năm 2027, đặc biệt là Điều 11 về rà soát, xử lý văn bản.

Kết luận Hội thảo, đồng chí Hồ Quang Huy, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật chân thành cảm ơn sự tham gia nhiệt tình và đóng góp những ý kiến quý báu của các Bộ, ngành, địa phương trong bối cảnh công việc nhiều như hiện nay. Đồng chí Cục trưởng khẳng định sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Báo cáo, nghiên cứu xây dựng, đề ra các phương án phù hợp trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.