Pháp luật về tài sản trong kinh doanh trước những biến đổi của kỷ nguyên số

Ngày 27/1, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Pháp luật về tài sản trong kinh doanh”

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS Trịnh Tiến Việt, quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, trong bối cảnh môi trường kinh doanh hiện đại hiện nay, dưới tác động mạnh mẽ của công nghiệp 4.0 và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, khái niệm tài sản trong doanh nghiệp đã được mở rộng và có nhiều thay đổi căn bản.

Tài sản không chỉ dừng lại ở các tài sản hữu hình hay vô hình truyền thống, mà còn bao gồm các nền tảng kỹ thuật số, dữ liệu, cùng nguồn nhân lực chất lượng cao - những yếu tố ngày càng giữ vai trò then chốt trong việc tạo lập lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Chính vì vậy, việc xem xét, quy chiếu vấn đề tài sản trong kinh doanh dưới góc độ pháp lý có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm xác định rõ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia, góp phần giảm thiểu rủi ro, phòng ngừa tranh chấp trong hoạt động kinh doanh, qua đó củng cố niềm tin của các nhà đầu tư trên thị trường.

Trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, khi Đảng và Nhà nước đang nỗ lực triển khai nhiều cải cách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân, thì việc đặt ra và nghiên cứu các vấn đề pháp luật về tài sản trong kinh doanh là hết sức cần thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.

Tại Hội thảo, tổng luận về luật tài sản kinh doanh, PGS. TS. Ngô Huy Cương, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, Luật tài sản kinh doanh là một lĩnh vực pháp luật phức hợp và vô cùng phức tạp. Nó không chỉ liên quan tới các vấn đề pháp lý nền tảng và phát triển của luật tư như (luật tài sản, luật thương nhân, luật hành vi thương mại, luật phá sản, luật chứng khoán, luật tài chính doanh nghiệp...), mà còn liên quan tới cả luật công (như luật tài chính công, luật đất đai, luật hành chính...).

Bên cạnh đó, TS. Nguyễn Văn Tuyến, Trường Đại học Luật Hà Nội nêu rõ lý luận, khung pháp lý và kiến nghị hoàn thiện đối với quyền sở hữu đối với tài sản kinh doanh. Theo đó, thực tế cho thấy, hiện nay những vấn đề lý luận về quyền sở hữu đối với tài sản kinh doanh; khung pháp lý về quyền sở hữu đối với tài sản kinh doanh vẫn còn những khoảng trống cần được nghiên cứu, tìm hiểu, bàn luận để nhận diện một cách khách quan, toàn diện và chân thực hơn, nhất là trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều những tài sản kinh doanh mới, chẳng hạn như tài sản số dùng trong hoạt động kinh doanh.

Các đại biểu tham dự chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo

Bàn về tài sản dùng để góp vốn kinh doanh theo pháp luật thương mại Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, PGS. TS. Phan Quốc Nguyên, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, tài sản bao gồm tài sản dùng để góp vốn trong kinh doanh là một trong các chế định pháp lý cơ bản được pháp điển hóa từ rất sớm trong lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới.

Tài sản góp vốn có thể được hình thành từ nhiều nguồn, thường là từ những tài sản như tiền bạc, nhà xưởng, máy móc, quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, ngày nay, vốn góp không chỉ là tài sản hữu hình mà ngày càng nhiều là tài sản vô hình như quyền sở hữu trí tuệ.

Cùng với đó, nhằm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 68-NQ-TW ngày 04/05/2025 của Bộ Chính trị về Phát triển kinh tế tư nhân, trong năm 2025, hơn 10 luật đã được soạn thảo, sửa đổi và thông qua trong đó ghi nhận một số loại tài sản mới dùng để góp vốn trong kinh doanh.

Các đại biểu tham dự phát biểu tại Hội thảo

Cũng tại Hội thảo, các đại biểu tham dự đã trao đổi, thảo luận về những nội dung liên quan tới số hóa tài sản kinh doanh bất động sản và công chứng điện tử trong thời đại công nghiệp 4.0 ở Việt Nam; hoàn thiện pháp luật về tài sản công nghệ nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp nhỏ và vừa; pháp luật về thị trường tài sản mã hoá, kinh nghiệm từ Mỹ, Liên minh châu Âu và gợi ý cho Việt Nam.