Phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị - Nhân tố quyết định thành công của công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính

Trải qua 80 năm xây dựng và phát triển (19/7/1946 - 19/7/2026), Hệ thống THADS từng bước được hoàn thiện về thể chế, tổ chức và hoạt động, trở thành hệ thống quản lý tập trung, thống nhất theo ngành dọc thuộc Chính phủ. Thực tiễn, đặc biệt từ khi công tác quản lý THADS được chuyển giao từ Tòa án sang Chính phủ thống nhất quản lý, đã khẳng định sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo thống nhất của Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ban, ngành, địa phương là nhân tố quyết định nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác THADS, THAHC.

Trong bối cảnh tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đẩy mạnh cải cách tư pháp, cải cách hành chính, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, việc phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo của Chính phủ và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác THADS, THAHC, bảo đảm mọi bản án, quyết định của Tòa án được chấp hành nghiêm minh, góp phần phục vụ sự phát triển nhanh, mạnh và bền vững của đất nước.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cùng các đại biểu và đội ngũ cán bộ Hệ thống THADS tại Hội nghị triển khai công tác THADS, THAHC năm 2026.

1. Sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Chính phủ đối với công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính

THADS, THAHC có vị trí đặc biệt quan trọng trong hoạt động tư pháp và quản lý nhà nước, là khâu cuối cùng bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được thực thi trên thực tế. Nếu xét xử là hoạt động xác định công lý thì thi hành án là quá trình hiện thực hóa công lý, bảo đảm các quyền, nghĩa vụ đã được Tòa án xác lập được tôn trọng và thực hiện đầy đủ. Kết quả thi hành án không chỉ phản ánh hiệu lực, hiệu quả của hoạt động tư pháp mà còn là thước đo mức độ thượng tôn pháp luật và hiệu lực của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Thông qua tổ chức thi hành kịp thời, đầy đủ các bản án, quyết định của Tòa án, công tác THADS góp phần bảo vệ quyền sở hữu, quyền tài sản và các quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản, nhất là tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế; bảo đảm sự an toàn, ổn định của các quan hệ dân sự, kinh doanh, thương mại và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh[1]. Đối với THAHC, việc bảo đảm các cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền nghiêm chỉnh chấp hành bản án, quyết định của Tòa án có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát việc thực thi quyền lực nhà nước, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm giải trình và bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Với phạm vi tác động rộng, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp và nhiều chủ thể, công tác THADS, THAHC không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan thi hành án mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Thực tiễn cho thấy, hiệu quả thi hành án phụ thuộc rất lớn vào sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo thống nhất của Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ban, ngành, địa phương. Đây là điều kiện quan trọng bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được chấp hành nghiêm minh, góp phần xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

1.1. Chủ trương của Đảng về đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính

THADS, THAHC giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của hoạt động tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Vì thế, Đảng luôn nhất quán xác định xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh, liêm chính, phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong đó, công tác THADS, THAHC đóng vai trò quan trọng bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của hoạt động tư pháp, hiện thực hóa các bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án, góp phần bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân, lợi ích của Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Chính vì vậy, Đảng luôn xác định đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác THADS, THAHC.

Các chủ trương về đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác THADS, THAHC được thể hiện nhất quán trong nhiều văn kiện, nghị quyết của Đảng qua nhiều nhiệm kỳ. Theo đó, Đảng khẳng định yêu cầu tiếp tục xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp và cơ quan thi hành án; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa với hệ thống pháp luật được thực hiện nghiêm minh, bảo đảm và bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân[2]. Đặc biệt, Đảng xác định rõ yêu cầu tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống cơ quan thi hành án; hoàn thiện cơ chế nâng cao chất lượng, hiệu quả THADS, THAHC theo hướng rút ngắn thời gian, giảm chi phí; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trong thi hành án và thực hiện xã hội hóa một số hoạt động THADS theo lộ trình phù hợp[3]. Đồng thời, Đảng cũng xác định, thi hành pháp luật là khâu trọng yếu của quản trị quốc gia, nên cần phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành pháp luật, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và bảo đảm thượng tôn Hiến pháp, pháp luật[4].

Bên cạnh đó, nhiều chủ trương của Đảng đã tạo nền tảng chính trị trực tiếp cho việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án, như tăng cường thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế[5]; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực, trong đó có hoạt động thi hành án[6]; tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy Hệ thống THADS, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả và phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp[7].

Như vậy, có thể khẳng định, các quan điểm, chủ trương của Đảng đã từng bước hoàn thiện nhận thức về vị trí, vai trò của công tác thi hành án; đồng thời, xác lập những định hướng lớn về tổ chức bộ máy, hoàn thiện thể chế, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, nhất là tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, nâng cao hiệu lực quản lý, điều hành của Chính phủ, phát huy cơ chế phối hợp liên ngành và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động thi hành án. Đây chính là nền tảng chính trị quan trọng, tạo động lực để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác THADS, THAHC, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

1.2. Vai trò và kết quả sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động thi hành án dân sự, thi hành án hành chính

Các nghị quyết, chỉ thị của Đảng đều khẳng định yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đối với công tác THADS, THAHC nhằm bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được chấp hành nghiêm minh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Sự lãnh đạo của các cấp ủy được thể hiện thông qua việc quán triệt, tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng; lãnh đạo hoàn thiện thể chế, kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ; tăng cường kiểm tra, giám sát; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu và chỉ đạo phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình tổ chức thi hành án.

Thứ nhất, lãnh đạo hoàn thiện thể chế. Cấp ủy các cấp lãnh đạo quán triệt, triển khai các chủ trương của Đảng; chỉ đạo thể chế hóa thành các quy định của pháp luật, hoàn thiện cơ chế, chính sách về THADS, THAHC, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền. Ban Cán sự Đảng Chính phủ (đến tháng 02/2025), Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ (từ tháng 3/2025) ban hành các nghị quyết để triển khai các nghị quyết trung ương, cho ý kiến vào các dự án luật trước khi Chính phủ trình Quốc hội. Ban Cán sự Đảng (đến tháng 02/2025), Ban Thường vụ Đảng ủy (từ tháng 3/2025) Bộ Tư pháp cho ý kiến đối với các dự thảo Luật THADS các năm 2008, 2025; các nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật THADS; các đề án, định hướng lớn về tổ chức, phát triển Hệ thống THADS.

Thứ hai, lãnh đạo giải quyết các vụ việc trọng điểm, phức tạp. Cấp ủy các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xử lý các vụ việc thi hành án có giá trị lớn, phức tạp, kéo dài, nhất là các vụ án tham nhũng, kinh tế; đồng thời, chỉ đạo tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành án. Ở trung ương, Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về tổ chức THA, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát, theo dõi, chỉ đạo thi hành án các vụ án lớn phức tạp như vụ Vạn Thịnh Phát, FLC,…

Thứ ba, lãnh đạo kiện toàn tổ chức bộ máy và xây dựng đội ngũ cán bộ. Cấp ủy lãnh đạo sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức thi hành án có phẩm chất, năng lực và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới như phê duyệt quy hoạch đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý; phê duyệt chủ trương điều động, bổ nhiệm các chức vụ lãnh đạo, quản lý các cơ quan THADS thuộc thẩm quyền.

Thứ tư, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ. Thông qua công tác kiểm tra, giám sát, cấp ủy các cấp kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những hạn chế, nâng cao kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ, công chức, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án.

Trên thực tế, cấp ủy Bộ Tư pháp: Ban cán sự Đảng Bộ Tư pháp, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp, trong thời gian qua đã ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề, nghị quyết về giao chỉ tiêu, nhiệm vụ cho Hệ thống THADS, như: Nghị quyết số 31-NQ/BCSĐ ngày 05/4/2018 về lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm THADS, THAHC giai đoạn 2018-2021; Nghị quyết số 85-NQ/BCSĐ ngày 01/12/2020 về công tác THADS năm 2021; Nghị quyết số 23-NQ/BCSĐ ngày 29/3/2022 về lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm công tác THADS, theo dõi THAHC giai đoạn 2022-2026; Kết luận số 125-KL/BCSĐ ngày 10/7/2024 về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác THADS, THAHC năm 2024; Nghị quyết số 68-NQ/ĐU ngày 08/6/2026 về lãnh đạo thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm THADS, THAHC giai đoạn 2026-2030 có văn bản đề nghị cấp ủy, chính quyền địa phương phối hợp lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác THADS, theo dõi THAHC cho cả một giai đoạn và trong từng năm, như: Công văn số 799-CV/BCSĐ ngày 14/01/2021 gửi đến các tỉnh ủy, thành ủy các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đề nghị phối hợp trong công tác THADS, theo dõi THAHC; Công văn số 693-CV/BCSĐ ngày 11/01/2024 về tăng cường chỉ đạo công tác THADS;... Đồng thời, Ban Cán sự Đảng, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp cho ý kiến về việc quy hoạch, bổ nhiệm các vị trí lãnh đạo thuộc thẩm quyền bổ nhiệm của Lãnh đạo Bộ Tư pháp trong các cơ quan THADS.

Đối với cấp ủy địa phương, Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy là cơ quan lãnh đạo toàn diện công tác Đảng, công tác chính trị, tư tưởng, kiểm tra, giám sát đối với cơ quan thi hành án tại địa phương; phân công Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên Ban Chấp hành kiểm tra, giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng liên quan đến tổ chức, cán bộ và hoạt động của THADS tại địa phương; chuẩn y hoặc ủy quyền chuẩn y; chỉ định hoặc ủy quyền chỉ định bổ sung nhân sự là lãnh đạo cơ quan THADS tham gia Ban Chấp hành, giới thiệu bầu Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên, Chủ nhiệm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy THADS tỉnh, thành phố theo quy định của Đảng và phân cấp quản lý cán bộ; tham gia ý kiến với Đảng ủy Bộ Tư pháp về đánh giá, quy hoạch, bố trí, bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động cán bộ THADS thuộc thẩm quyền bổ nhiệm của Bộ Tư pháp, công tác và sinh hoạt đảng tại địa phương.

Trên thực tế, nhiều địa phương, tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh đã ban hành chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với công tác THADS và tổ chức quán triệt trong cấp ủy, chính quyền, đoàn thể từ cấp tỉnh đến cơ sở, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác THADS, phối hợp chặt chẽ, có hiệu quả trong công tác tổ chức cán bộ, công tác THADS... Chẳng hạn, tại thành phố Hà Nội, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành nhiều văn bản để lãnh đạo chuyên biệt như Chỉ thị số 19-CT/TU ngày 05/12/2017 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác THADS, hành chính, Chỉ thị số 22-CT/TU ngày 13/02/2023 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác THADS, hành chính trên địa bàn thành phố Hà Nội, nhất là Chỉ thị số 46-CT/TU ngày 19/9/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác THADS, THAHC trên địa bàn Thủ đô. Tại thành phố Đà Nẵng, Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chỉ thị số 03-CT/TU ngày 28/10/2025 nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị địa phương vào công tác thi hành án. Đặc biệt, sự chỉ đạo của thành ủy, tỉnh ủy của các địa phương trong năm 2025 đã kịp thời thiết lập trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan THADS với chính quyền và công an cấp xã, bảo đảm hoạt động thi hành án không bị gián đoạn trong giai đoạn chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy.

Như vậy, sự lãnh đạo của cấp ủy các cấp đã có vai trò, ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác THADS, THAHC như:

Một là, tạo sự thống nhất trong hệ thống chính trị. Sự lãnh đạo của cấp ủy bảo đảm sự thống nhất trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, tạo cơ sở để triển khai hiệu quả công tác thi hành án. Thông qua các hội nghị quán triệt do các cấp ủy tổ chức đã giúp hệ thống chính trị, các cơ quan, tổ chức ở địa phương nhận thức và hành động thống nhất, đồng bộ trên thực tế.

Hai là, nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương và các cơ quan có liên quan. Sự lãnh đạo của cấp ủy nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong tổ chức thi hành án.

Ba là, nâng cao hiệu quả công tác thi hành án. Sự lãnh đạo của cấp ủy phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, góp phần bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được thi hành nghiêm minh, kịp thời, đúng pháp luật.

1.3. Vai trò và kết quả lãnh đạo, chỉ đạo của Chính phủ

Chính phủ giữ vai trò thống nhất quản lý nhà nước về THADS, THAHC trên phạm vi toàn quốc. Vai trò này không chỉ dừng lại ở việc chỉ đạo các cơ quan hành chính, UBND các cấp mà còn thể hiện ở chức năng điều phối liên ngành, kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và bảo đảm các nguồn lực để hệ thống thi hành án vận hành thông suốt.

Thứ nhất, về quản lý, tham mưu xây dựng chính sách: Từ Luật Tổ chức Chính phủ năm 1992, quản lý công tác thi hành án được xác định là một trong những nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ. Chức năng này tiếp tục được khẳng định và cụ thể hóa tại Điều 170 Luật THADS năm 2008 và đặc biệt, Luật THADS năm 2025. Theo đó, Chính phủ không chỉ tổ chức thi hành các đạo luật, nghị quyết của Quốc hội về thi hành án mà còn trực tiếp đề xuất, xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật để quản lý thống nhất nền hành chính tư pháp. Đối với lĩnh vực hành chính, Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước thống nhất, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tư pháp và định kỳ báo cáo Quốc hội về công tác thi hành án.

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ, Chính phủ đã hoàn thành xuất sắc vai trò đề xuất xây dựng và đã chỉ đạo xây dựng, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Pháp lệnh số 23/LCT/HĐNN8, Pháp lệnh THADS năm 2003, Pháp lệnh số 13/2004/PL-UBTVQH11; trình Quốc hội thông qua Luật THADS năm 2008 và các luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật THADS; Luật THADS năm 2025. Đồng thời, triển khai thi hành Luật THADS năm 2008, Luật THADS năm 2025, Chính phủ đã ban hành 07 nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật THADS năm 2008 và Luật THADS năm 2025[8].

Thứ hai, về chỉ đạo, điều hành: Chính phủ thực hiện chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các cấp trong việc phối hợp hỗ trợ hoạt động thi hành án. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các văn bản định hướng chiến lược, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động, đưa công tác thi hành án trở thành nhiệm vụ chính trị thường xuyên của chính quyền địa phương. Về THADS, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 06/02/2017 về tăng cường công tác THADS. Về THAHC, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 25/5/2012 về việc triển khai công tác THAHC, Chỉ thị số 26/CT-TTg ngày 15/11/2019 về tăng cường chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và THAHC. Các chỉ thị này đã xác lập rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước, yêu cầu tập trung rà soát, đôn đốc và xử lý nghiêm các trường hợp chậm thi hành hoặc không chấp hành bản án hành chính. Bên cạnh đó, Chính phủ định kỳ ban hành các nghị quyết triển khai các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, trong đó, nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương gắn với kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực.

Đồng thời, hằng năm Chính phủ tổng kết công tác THADS, THAHC và báo cáo trước Quốc hội về kết quả triển khai thực hiện các chỉ tiêu, nhiêm vụ mà các nghị quyết của Quốc hội đã giao.

Thứ ba, về chức năng điều phối liên ngành và kiểm soát quyền lực: Một trong những dấu ấn nổi bật là Chính phủ thiết lập cơ chế Ban Chỉ đạo THADS để chỉ đạo giải quyết các vụ việc lớn, phức tạp, có ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Luật THADS năm 2025 giao Chính phủ thực hiện các biện pháp kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và thiết lập cơ chế bảo vệ những người thực thi công vụ thi hành án, bảo đảm hệ thống vận hành liêm chính và minh bạch[10]. Dấu ấn sự chỉ đạo của Chính phủ thể hiện rõ trong việc giải quyết các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi. Đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 742/QĐ-TTg ngày 09/4/2025 thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về tổ chức thi hành án, thu hồi tài sản trong các vụ án liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát. Cơ chế này đã tạo sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan để thống nhất phương án xử lý vật chứng, tài sản bị tạm giữ, kê biên có giá trị đặc biệt lớn, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Thứ tư, về bảo đảm các nguồn lực vận hành: Chính phủ có vai trò quyết định trong việc bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất, trang thiết bị và biên chế cho toàn hệ thống. Thực hiện các chủ trương của Đảng, Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng Đề án “Tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy hệ thống tổ chức THADS bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả”. Đồng thời, Chính phủ ưu tiên nguồn lực cho nhiệm vụ đột phá về chuyển đổi số, phê duyệt chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và chỉ đạo triển khai Nền tảng số THADS gồm 04 phân hệ phần mềm nghiệp vụ và Trung tâm điều hành thông minh (IOC).

1.4. Vai trò và kết quả lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Tư pháp

Là cơ quan giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về THADS, THAHC, Bộ Tư pháp giữ vai trò trung tâm chỉ đạo, điều hành thống nhất hoạt động trên phạm vi cả nước. Đồng thời, Bộ cũng là cơ quan tham mưu nòng cốt, thực hiện quản lý theo ngành dọc, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ và kiểm tra việc tuân thủ pháp luật trong toàn Hệ thống THADS.

Về tham mưu chiến lược: Bộ Tư pháp tham mưu xây dựng trình Chính phủ để Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội thông qua các nghị quyết, pháp lệnh, luật về THADS; xây dựng, trình Chính phủ ban hành các nghị quyết, nghị định để hoàn thiện chính sách, pháp luật về THADS. Kể từ thời điểm Chính phủ thống nhất quản lý công tác THADS, Bộ Tư pháp đã tham mưu để Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành 03 Pháp lệnh THADS, trình Quốc hội thông qua Luật THADS năm 2008 cũng như Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật THADS năm 2008; Luật THADS năm 2025.

Về quản lý hệ thống dọc: thực hiện quản lý tập trung về tổ chức, biên chế và nguồn lực; thực hiện quy trình tuyển chọn, đánh giá và bổ nhiệm cán bộ.

Về hướng dẫn và kiểm tra nghiệp vụ: đây là cơ chế bảo đảm tính thống nhất của pháp luật. Bộ Tư pháp định kỳ hướng dẫn nghiệp vụ, ban hành quy trình chuẩn hóa và tổ chức kiểm tra, thanh tra việc tuân thủ pháp luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhằm giữ vững kỷ cương và tính liêm chính trong hệ thống.

2. Vai trò phối hợp của các bộ, ban, ngành, địa phương trong công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính

2.1. Sự cần thiết phải phối hợp trong công tác thi hành án dân sự

Thứ nhất, xuất phát từ đặc thù của hoạt động THADS. THADS là giai đoạn cuối của quá trình tố tụng nhằm bảo đảm bản án, quyết định của Tòa án được thực thi trên thực tế, có phạm vi rộng, tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều chủ thể, nhiều loại tài sản và nhiều quan hệ pháp luật, đòi hỏi cần có sự tham gia, hỗ trợ của nhiều cơ quan, tổ chức trong từng giai đoạn thi hành án. Để đạt được kết quả tốt, công tác THADS cần có sự vào cuộc, phối hợp của nhiều cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, chính quyền địa phương (UBND cấp tỉnh, cấp xã, các sở, ban, ngành...) thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương, góp phần bảo đảm sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hành chính nhà nước trong việc giải quyết các quyền và lợi ích của người dân tại địa phương; là đầu mối để các cơ quan, ban ngành triển khai các hoạt động của mình tới cơ sở, cũng là đầu mối giải quyết các công việc của các cơ quan, tổ chức trong công tác THADS...

Thứ hai, xuất phát từ yêu cầu phối hợp giữa nhiều cơ quan, tổ chức có liên quan. Quá trình tổ chức THADS liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức như Tòa án, Viện kiểm sát, Công an, cơ quan đăng ký tài sản, ngân hàng, chính quyền địa phương và các tổ chức có liên quan. Việc thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, thống nhất là điều kiện quan trọng để bảo đảm quá trình thi hành án được kịp thời, đúng pháp luật và hiệu quả.

Thứ ba, xuất phát từ vai trò của Ban Chỉ đạo THADS các cấp. Ban Chỉ đạo THADS là đầu mối chỉ đạo và điều phối công tác phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong giải quyết những vụ việc thi hành án phức tạp, kéo dài hoặc có ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội. Thông qua hoạt động của Ban Chỉ đạo, những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thi hành án được chỉ đạo xử lý kịp thời, góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức THADS. Thực tế cho thấy, Ban Chỉ đạo thi hành án ở trung ương cũng như ở địa phương đã phát huy vai trò, chỉ đạo thi hành thành công nhiều vụ án phức tạp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều địa phương như các vụ EPCO - Minh Phụng, Vạn Thịnh Phát, FLC, Alibaba,…

2.2. Nội dung phối hợp

Thực hiện các văn bản, nghị quyết của Đảng, pháp luật về THADS và sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp đã xây dựng, thực hiện nhiều cơ chế phối hợp với các cơ quan, ban, ngành ở trung ương và địa phương. Chính vì vậy, hoạt động phối hợp phát huy hiệu quả, công tác THADS nhận được sự quan tâm chỉ đạo, phối hợp từ cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan có liên quan. Chính vì vậy, cấp ủy, chính quyền các địa phương quan tâm, ban hành nhiều chỉ thị lãnh đạo công tác THADS trên địa bàn. Đặc biệt, sau khi Thông tư liên tịch số 05/2016/TTLT-BTP-BCA-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 19/5/2016 của Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao quy định hoạt động của Ban Chỉ đạo THADS được ban hành, Ban Chỉ đạo THADS các cấp thường xuyên được rà soát, kiện toàn, hoạt động có hiệu quả, nhất là trong chỉ đạo công tác phối hợp thi hành án, tổ chức cưỡng chế, chỉ đạo giải quyết những vụ án lớn, những vụ việc khó khăn phức tạp và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Thứ nhất, công tác phối hợp giữa Bộ Tư pháp với các bộ, ngành trung ương ngày càng chặt chẽ. Trong công tác phối hợp với Bộ Công an. Thực hiện các chủ trương của Đảng, pháp luật THADS, THAHC về tăng cường phối hợp giữa các cơ quan trong hoạt động tư pháp, Bộ Tư pháp và Bộ Công an đã ký kết, ban hành nhiều quy chế phối hợp nhằm tăng cường hoạt động phối hợp, bảo đảm an ninh, trật tự, hỗ trợ cưỡng chế thi hành án, xác minh tài sản và xử lý các hành vi cản trở thi hành án, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành án.

Trong công tác phối hợp với Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân. Trên cơ sở pháp luật về THADS và các quy chế phối hợp liên ngành, việc chuyển giao, giải thích bản án, kiểm sát hoạt động thi hành án và giải quyết các vướng mắc được thực hiện ngày càng chặt chẽ, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và hiệu lực của bản án, quyết định của Tòa án.

Trong công tác phối hợp với các bộ, ngành có liên quan. Bộ Tư pháp thường xuyên phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Văn phòng Đăng ký đất đai), Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các bộ, ngành có liên quan trong quản lý kinh phí, xử lý tài sản, cung cấp thông tin và tổ chức thi hành án, tạo điều kiện tháo gỡ nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Thứ hai, các cơ quan THADS đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương nhằm tăng cường sự lãnh đạo đối với công tác THADS. Chính vì vậy, cấp ủy, chính quyền địa phương đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong tổ chức thi hành án. Sự phối hợp giữa cơ quan THADS với địa phương được thể hiện trong việc giải quyết các vụ việc phức tạp, xác minh điều kiện thi hành án, tổ chức cưỡng chế và bảo đảm an ninh, trật tự xã hội, qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả thi hành án và giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Thứ ba, trên cơ sở quy định của pháp luật về tố tụng hành chính và THAHC, Bộ Tư pháp, các bộ, ngành và UBND các cấp phối hợp theo dõi, đôn đốc việc chấp hành bản án, quyết định của Tòa án; kịp thời tham mưu xử lý trách nhiệm đối với các trường hợp chậm hoặc không chấp hành. Thực tiễn cho thấy, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan có thẩm quyền là yếu tố quan trọng nâng cao tỷ lệ THAHC, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính và hiệu lực của hoạt động tư pháp.

2.3. Kết quả nổi bật của công tác phối hợp

Bộ Tư pháp và các cơ quan THADS đã xây dựng, thực hiện nhiều cơ chế phối hợp và thường xuyên phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Tài chính, các bộ, ngành có liên quan ở trung ương, cấp ủy, cơ quan, chính quyền địa phương để thống nhất thực hiện công tác chỉ đạo và tổ chức thi hành án, nhất là các vụ việc phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội như cưỡng chế, xử lý vật chứng, tài sản bị tạm giữ, kê biên có giá trị đặc biệt lớn, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Thứ nhất, Bộ Tư pháp đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 742/QĐ-TTg ngày 09/4/2025 thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về tổ chức thi hành án, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, ban hành Quy chế làm việc và phân công nhiệm vụ đối với thành viên Ban Chỉ đạo; thành lập Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo; phối hợp thường xuyên, chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để thống nhất giải quyết các khó khăn, vướng mắc; tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung, xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về bảo quản, xử lý vật chứng, tài sản bị tạm giữ, kê biên, phong tỏa trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử các vụ án, vụ việc; phối hợp với Bộ Công an trong việc chỉ đạo Công an các địa phương tham gia bảo vệ cưỡng chế thi hành án, bảo quản và tiêu hủy vật chứng, tài sản tạm giữ khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc thu hồi con dấu cũ, cấp con dấu mới cho các cơ quan THADS sau sắp xếp; phối hợp với Bộ Tài chính trong bố trí kinh phí, sắp xếp, xử lý trụ sở và bảo đảm nguồn lực cho Hệ thống THADS; phối hợp với Bộ Nội vụ trong việc xây dựng và thực hiện phương án sắp xếp mô hình Hệ thống THADS tại địa phương và giải quyết chế độ, chính sách cho công chức, người lao động bị ảnh hưởng bởi sắp xếp tổ chức, bộ máy.

Thứ hai, phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo THADS các cấp: cơ chế Ban Chỉ đạo THADS do lãnh đạo UBND các cấp làm Trưởng ban đã phát huy vai trò thực sự trở thành “cầu nối” điều hành, giải quyết dứt điểm các vụ việc phức tạp, tồn đọng kéo dài và các vụ cưỡng chế có ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội ở địa phương. Thông qua Ban Chỉ đạo, các địa phương đã chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch phối hợp, gắn trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn như cơ quan quản lý đất đai, ngân hàng, công an trong hỗ trợ hoạt động thi hành án. Định kỳ hằng năm, việc các địa phương tổ chức sơ kết, tổng kết và báo cáo kết quả thi hành án giúp cấp ủy, lãnh đạo chính quyền nắm bắt kịp thời tiến độ, từ đó có biện pháp đôn đốc, chỉ đạo sát thực tế.

Thứ ba, trong khối cơ quan nội chính, cơ quan THADS với Tòa án, Viện kiểm sát và Công an đã phối hợp ngày càng thực chất và hiệu quả hơn. Thông qua sự phối hợp với Tòa án nhân dân, việc chuyển giao bản án, quyết định và giải thích những nội dung chưa rõ đã được thực hiện thường xuyên hơn, giảm thiểu tình trạng bản án không thể thi hành do lỗi kỹ thuật; với Viện kiểm sát nhân dân, công tác kiểm sát thi hành án không chỉ giúp giữ vững tính nghiêm minh của pháp luật mà còn là cơ chế hỗ trợ cơ quan thi hành án tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục xác minh điều kiện thi hành án và xử lý tài sản chung; với cơ quan Công an, việc phối hợp không chỉ dừng lại ở bảo vệ cưỡng chế mà còn được mở rộng sang bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong toàn bộ quá trình tổ chức thi hành án.

Thứ tư, phối hợp với các cơ quan chuyên môn và UBND cấp xã: Luật THADS năm 2025 nhấn mạnh vai trò trực tiếp của UBND cấp xã trong việc vận động, thuyết phục đương sự và hỗ trợ xác minh thông tin cư trú, tài sản. Sự vào cuộc quyết liệt của các tổ chức tín dụng, cơ quan đăng ký đất đai và Bảo hiểm xã hội trong cung cấp thông tin tài khoản, ranh giới thửa đất theo yêu cầu của Chấp hành viên đã giúp rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc, giảm thiểu án tồn đọng.

Trên thực tế, cơ chế phối hợp với các cơ quan, ban, ngành có liên quan tại địa phương đã phát huy hiệu quả tích cực, công tác THADS nhận được sự quan tâm chỉ đạo, phối hợp từ cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan có liên quan. Cấp ủy, chính quyền các địa phương quan tâm, ban hành nhiều Chỉ thị lãnh đạo công tác THADS trên địa bàn. Đồng thời, Bộ Tư pháp thường xuyên chủ trì phối hợp, trao đổi ý kiến với Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy về công tác đánh giá, quy hoạch, bố trí, phân công, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật đối với cấp trưởng, cấp phó của cơ quan THADS công tác, sinh hoạt đảng trên địa bàn tỉnh, thành phố.

Kết quả công tác giai đoạn 2020 - 2025 là minh chứng định lượng sinh động nhất cho hiệu quả của các giải pháp đổi mới công tác lãnh đạo và phối hợp trong công tác THADS, THAHC. Toàn Hệ thống THADS đã xác lập những kỷ lục mới về cả quy mô xử lý việc và giá trị tài sản thu hồi:

(i) “Bứt phá” về chỉ tiêu việc và tiền. Giai đoạn này ghi nhận sự tăng trưởng ổn định và thực chất. Năm 2024, toàn hệ thống đã thi hành xong trên 621.568 việc, đạt tỷ lệ 83,86%; năm 2025, dù khối lượng thụ lý mới tăng áp lực, toàn hệ thống vẫn thi hành xong hơn 576.000 việc. Đặc biệt, về chỉ tiêu tiền, năm 2025, đạt mức cao kỷ lục với trên 150.000 tỷ đồng được thi hành xong (đạt tỷ lệ trên 56%), góp phần quan trọng vào việc khơi thông nguồn lực tài chính cho nền kinh tế[11].

(ii) Hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế: đây là mảng công tác đạt kết quả ấn tượng nhất nhờ thực hiện nghiêm Chỉ thị số 04-CT/TW. Sự phối hợp liên ngành từ giai đoạn điều tra đến thi hành án đã giúp thu hồi hàng nghìn tỷ đồng trong các vụ “đại án” thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi. Kết quả thu hồi tài sản năm sau luôn cao hơn năm trước, bảo đảm tài sản thất thoát của Nhà nước được trả lại triệt để[12].

2.4. Một số khó khăn, hạn chế trong công tác phối hợp

Mặc dù đạt được nhiều kết quả, thành công tích cực nhưng thực tế cho thấy công tác phối hợp trong THADS, THAHC còn một số hạn chế như:

Thứ nhất, kết quả thi hành về việc và tiền có những thời điểm chưa thật sự bền vững; số việc chưa thi hành xong chuyển kỳ sau còn nhiều; việc xử lý tài sản trong một số vụ án tham nhũng, kinh tế, án tín dụng, ngân hàng còn chậm, giá trị tài sản phải thu hồi còn lớn; số đơn thư khiếu nại, tố cáo về THADS còn nhiều; công tác hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ có việc chưa đáp ứng được yêu cầu về tiến độ và chất lượng.

Thứ hai, việc THAHC trước sắp xếp tổ chức bộ máy THADS (trước ngày 01/7/2025), chủ yếu thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện. Vì thế, sau ngày 01/7/2025, do mới tiếp nhận, UBND cấp xã trước đây chưa THAHC và không tham gia từ đầu nên gặp nhiều lúng túng trong thực hiện các nhiệm vụ theo nội dung bản án, quyết định của Tòa án về hành chính. Phần lớn bản án, quyết định chưa thi hành xong thuộc lĩnh vực bồi thường liên quan đến quản lý nhà nước về đất đai, dự án đã kết thúc, nhưng chưa có cơ chế bố trí nguồn kinh phí để tổ chức thi hành án.

Thứ ba, từ ngày 01/7/2025, tổ chức Đảng tại các Phòng chuyên môn, Phòng THADS khu vực trực thuộc Đảng bộ cơ sở THADS tỉnh, thành phố; Đảng bộ cơ sở THADS tỉnh, thành phố trực thuộc Đảng bộ UBND tỉnh, thành phố. Công tác quản lý Đảng viên tập trung và do Đảng bộ cơ sở THADS tỉnh, thành phố quản lý nên khối lượng công việc phải thực hiện tại Đảng bộ cơ sở THADS các tỉnh, thành phố hiện nay rất lớn, nhưng không được bố trí bộ phận, công chức chuyên trách tham mưu thực hiện và không được hưởng chế độ chuyên trách. Vị trí, vai trò của Phòng THADS khu vực chưa thực sự rõ ràng, mặc dù, bước đầu đã được quy định tại Thông tư số 06/2026/TT-BTP ngày 15/6/2026 của Bộ Tư pháp nhưng còn khó khăn trong công tác phối hợp tổ chức thi hành án.

Thứ tư, công tác phối hợp với chính quyền địa phương, đặc biệt, trong giai đoạn đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp (từ ngày 01/7/2025) có nơi chưa thực sự hiệu quả, nhất là trong công tác xác minh điều kiện thi hành án, bảo vệ cưỡng chế thi hành án... Khi không còn tổ chức công an cấp huyện và Ban Chỉ đạo THADS cấp huyện, các nhiệm vụ được chuyển lên cấp tỉnh dẫn đến quá tải, trong khi đó, lực lượng tại cấp xã chưa quen thực hiện công tác này. Luật THADS năm 2025 và các nghị định hướng dẫn với nhiều quy định mới có hiệu lực thi hành từ 01/7/2026 nên cần thời gian quán triệt, hướng dẫn, chỉ đạo để triển khai.

Thứ năm, công tác chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và cơ sở vật chất chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu hoạt động THADS. Do hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu THADS và hệ thống phần mềm chưa đồng bộ; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, với cơ sở dữ liệu của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các bộ, ngành còn hạn chế. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn lực tài chính ở một số cơ quan THADS chưa đáp ứng được yêu cầu hiện đại hóa; đội ngũ công chức có trình độ, kỹ năng số còn thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế.

3. Một số vấn đề đặt ra trong phát huy vai trò của hệ thống chính trị, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp trong công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính

Thứ nhất, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác THADS, THAHC. Nghị quyết số 27-NQ/TW xác định xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam phải bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được tôn trọng và chấp hành nghiêm chỉnh. Đồng thời, Nghị quyết số 66-NQ/TW yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng và thi hành pháp luật; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong công cho thấy, ở một số địa phương việc phối hợp trong cung cấp thông tin, xác minh điều kiện thi hành án, xử lý tài sản và tổ chức cưỡng chế chưa thật sự đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả thi hành án. tác xây dựng pháp luật, phát huy cao độ tính Đảng trong xây dựng và thi hành pháp luật. Đặc biệt, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa vẫn còn có mặt hạn chế, tổ chức thi hành pháp luật còn chưa tốt[13]; vì thế, cần phải hoàn thiện thể chế phát triển và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, lấy thực thi làm thước đo; song song với cải cách, phải xây dựng kỷ luật pháp quyền và kỷ luật thực thi[14]; đột phá về thể chế và thực thi là một trong ba đột phá chiến lược[15]. Các yêu cầu của Đảng đòi hỏi các cấp ủy đảng tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm phát huy vai trò lãnh đạo toàn diện đối với công tác thi hành án.

Thứ hai, hoàn thiện cơ chế phối hợp đáp ứng yêu cầu cải cách bộ máy nhà nước. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mô hình cơ quan THADS địa phương một cấp và chủ trương sắp xếp, tinh, gọn tổ chức bộ máy đặt ra yêu cầu phải rà soát, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan THADS với Tòa án, Viện kiểm sát, Công an, cơ quan quản lý nhà nước về đất đai, các tổ chức tín dụng và chính quyền địa phương. Thực tiễn cho thấy, ở một số địa phương việc phối hợp trong cung cấp thông tin, xác minh điều kiện thi hành án, xử lý tài sản và tổ chức cưỡng chế chưa thật sự đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả thi hành án.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả THAHC, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính. Luật Tố tụng hành chính năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025 và các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Chính phủ đều yêu cầu cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền nghiêm chỉnh chấp hành bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy vẫn còn tình trạng chậm thi hành hoặc chưa thi hành dứt điểm một số bản án hành chính, làm ảnh hưởng đến hiệu lực của hoạt động tư pháp, hiệu quả quản lý nhà nước và niềm tin của Nhân dân đối với pháp luật.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả xử lý các vụ việc thi hành án có giá trị lớn, phức tạp và thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế. Đây là nhiệm vụ được Đảng, Quốc hội và Chính phủ đặc biệt quan tâm nhằm bảo đảm hiệu quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo vệ tài sản của Nhà nước. Tuy nhiên, quá trình xác minh, kê biên, định giá, bán đấu giá và xử lý tài sản còn gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi sự chỉ đạo thống nhất và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan có liên quan.

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường, hiện đại hóa công tác thi hành án. Thực hiện các chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ số, công tác THADS, THAHC cần tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, điều hành; hoàn thiện cơ sở dữ liệu, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các cơ quan và ứng dụng công nghệ số trong tổ chức thi hành án, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu lực và hiệu quả quản lý.

4. Giải pháp phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp trong công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính

Từ thực tiễn công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp, Chính phủ, Bộ Tư pháp, hoạt động phối hợp và yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh mới, để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động THADS, THAHC, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp trong công tác THADS, THAHC, nhất là các vấn đề sau:

Thứ nhất, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với công tác THADS, THAHC.

Nghị quyết số 27-NQ/TW xác định xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phải bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được tôn trọng và chấp hành nghiêm chỉnh; Nghị quyết số 66-NQ/TW yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành pháp luật; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong công tác xây dựng pháp luật; đặc biệt, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định, công tác xây dựng thể chế và tổ chức thi hành là một trong ba đột phá chiến lược. Do đó, cần tiếp tục quán triệt, cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy các cấp đối với công tác thi hành án, nhất là trong giải quyết các vụ việc phức tạp, kéo dài, có giá trị lớn hoặc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ thi hành án.

Thứ hai, thực thi hiệu quả cơ chế phối hợp trong công tác THADS, THAHC theo Luật THADS năm 2025.

Luật THADS năm 2025 đã có các quy định tháo gỡ những điểm nghẽn trong xử lý tài sản, xác minh điều kiện thi hành án, thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế và thi hành bản án hành chính. Cần thực hiện hiệu quả, đồng thời, kịp thời tổng kết, đánh giá để tiếp tục hoàn thiện các quy chế phối hợp liên ngành, xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và cơ chế kiểm tra, giám sát việc thực hiện, bảo đảm sự phối hợp thống nhất giữa Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, các bộ, ngành và chính quyền địa phương.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và chính quyền địa phương trong công tác thi hành án.

Trên cơ sở Luật THADS năm 2025, Luật Tố tụng hành chính năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025 và các quy định của pháp luật có liên quan, Chính phủ cần tiếp tục tăng cường chỉ đạo, đôn đốc việc thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ về thi hành án; nâng cao hiệu quả theo dõi THAHC; kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền của các địa phương. Chính quyền địa phương cần phát huy đầy đủ trách nhiệm trong phối hợp xác minh điều kiện thi hành án, xử lý tài sản, tổ chức cưỡng chế và bảo đảm an ninh, trật tự; đồng thời, nâng cao trách nhiệm của Chủ tịch UBND và người đứng đầu cơ quan hành chính trong chấp hành bản án, quyết định của Tòa án.

Thứ tư, phát huy hiệu quả cơ chế phối hợp của các bộ, ngành và cả hệ thống chính trị.

Thực tiễn cho thấy, chất lượng thi hành án phụ thuộc rất lớn vào hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan có liên quan. Vì vậy, cần tiếp tục thực hiện nghiêm các quy chế phối hợp giữa cơ quan THADS với Công an, Tòa án, Viện kiểm sát, cơ quan tài chính, cơ quan quản lý nhà nước về đất đai, các tổ chức tín dụng và chính quyền địa phương; phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo THADS các cấp trong chỉ đạo giải quyết các vụ việc trọng điểm, phức tạp, kéo dài; đồng thời, tăng cường phối hợp ngay từ giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử để nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản và tổ chức thi hành án.

Thứ năm, đẩy mạnh xây dựng nền thi hành án hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền và chuyển đổi số quốc gia.

đổi mới quản trị quốc gia và chuyển đổi số, cần tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; xây dựng đội ngũ chấp hành viên, công chức thi hành án có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn cao. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn Hệ thống THADS; hoàn thiện các cơ sở dữ liệu THADS, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu THADS với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành; ứng dụng công nghệ số trong quản lý, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thi hành án nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu quả và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thứ sáu, tăng cường kiểm tra, giám sát liên ngành và bảo đảm các điều kiện để nâng cao hiệu quả công tác thi hành án.

Tiếp tục đổi mới công tác kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo hướng phòng ngừa vi phạm, nâng cao kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm công vụ; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động thi hành án. Đồng thời, quan tâm bảo đảm nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và trang thiết bị; tăng cường đầu tư cho chuyển đổi số, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và hiện đại hóa hệ thống cơ quan thi hành án, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Hiệu quả của công tác THADS, THAHC trước hết phụ thuộc vào năng lực, bản lĩnh và trách nhiệm của Hệ thống THADS. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác THADS, THAHC cần được bảo đảm bởi nền tảng chính trị - pháp lý vững chắc, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, đặc biệt, sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự điều hành xuyên suốt của Bộ Tư pháp và cơ chế phối hợp đồng bộ, thực chất của các bộ, ngành, địa phương. Sự kết hợp chặt chẽ giữa các yếu tố này là điều kiện quan trọng để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về tài sản, thể chế và nguồn lực, nhất là trong việc tổ chức thi hành các vụ án kinh tế, tham nhũng, tiêu cực có tính chất phức tạp.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Hệ thống THADS đang đứng trước những vận hội và thách thức chưa từng có. Việc chuyển đổi sang mô hình tổ chức THADS địa phương một cấp tinh, gọn gắn với chính quyền địa phương hai cấp, cùng đột phá chiến lược về chuyển đổi số và quản trị dữ liệu thống nhất, đồng bộ, kết nối, chia sẻ là con đường tất yếu để hiện đại hóa và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hệ thống THADS. Sự kiên định trong định hướng lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước sẽ là động lực then chốt để xây dựng Hệ thống THADS kỷ cương, chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, thực sự lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Hoàn thành sứ mệnh này không chỉ là thực hiện các chỉ tiêu về việc và tiền, mà chính là góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền tài sản cũng như củng cố niềm tin tuyệt đối của Nhân dân vào công lý và chế độ.

Mai Lương Khôi

Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp

[1]. Lê Liên, Cục Quản lý THADS (2025), Công tác THADS trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 80 năm ngành Tư pháp - Tự hào truyền thống, vững bước tương lai, Ấn phẩm kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, tr.70-74.

[2]. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

[3]. Nghị quyết số 27 - NQ/TW ngày 09/11/2022 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

[4]. Nghị quyết số 66 - NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

[5]. Chỉ thị số 04 - CT/TW ngày 02/6/2021 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế.

[6]. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

[7]. Kết luận số 162-KL/TW ngày 06/6/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về mô hình cơ quan thi hành án dân sự một cấp ở địa phương.

[8]. Nghị định số 74/2009/NĐ-CP ngày 09/9/2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự về cơ quan quản lý thi hành án dân sự, cơ quan thi hành án dân sự và công chức làm công tác thi hành án dân sự; Nghị định số 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS về thủ tục THADS (được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 125/2013/NĐ-CP ngày 14/10/2013); Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS; Nghị định số 33/2020/NĐ-CP ngày 17/3/2020 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS; Nghị định số 152/2024/NĐ-CP ngày 15/11/2024 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 33/2020/NĐ-CP ngày 17/3/2020 của Chính phủ; Nghị định số 150/2026/NĐ-CP ngày 13/5/2026 của Chính phủ quy định về tổ chức cán bộ và điều kiện bảo đảm hoạt động của hệ thống THADS; Nghị định số 151/2026/NĐ-CP ngày 13/5/2026 của Chính phủ quy định về tổ chức và hoạt động của văn phòng THADS, Thừa hành viên; Nghị định số 152/2026/NĐ-CP ngày 13/5/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật THADS.

[10]. Điểm a khoản 1 Điều 10 Luật THADS năm 2025

[11]. Thành phố Hà Nội: Năm 2025 thi hành xong trên 39.430 việc với số tiền hơn 25.096 tỷ đồng, vượt các chỉ tiêu cơ bản được giao trong bối cảnh xử lý nhiều án tín dụng, ngân hàng phức tạp; thành phố Đà Nẵng: Năm 2025, với số tiền thi hành xong hơn 8.284 tỷ đồng (tỷ lệ 63,83%), vươn lên đứng vị trí thứ nhất toàn quốc về kết quả thi hành án theo giá trị tiền.

[12]. Thành phố Hồ Chí Minh: Tiếp tục chiếm tỷ trọng từ 30% đến 40% tổng số tiền phải thi hành toàn quốc. Năm 2025, Thành phố đã thu hồi xong trên 55.773 tỷ đồng.

[13]. Lớp bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, quản lý theo vị trí việc làm, kỹ năng quản trị nội bộ, truyền thông và xử lý tình huống cấp thiết trong công tác THADS cho Phó Chi cục trưởng và tương đương do Học viện Tư pháp tổ chức (Lớp thứ năm; ngày 21/10/2024).

[14]. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập 1, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tr.28,29.

[15]. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập 1, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tr.37.

(Nguồn: Ấn phẩm “80 năm Thi hành án dân sự Việt Nam - Vẻ vang truyền thống, vững bước tương lai”, xuất bản năm 2026)