Sửa đổi Luật Công chứng tạo thuận lợi cao nhất cho người dân, doanh nghiệp

Toàn cảnh cuộc họp.

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng được xây dựng nhằm thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước về xây dựng mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện, hướng tới việc xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, xuyên suốt từ trung ương đến địa phương, bảo đảm việc triển khai nhiệm vụ được thông suốt, hiệu quả, kịp thời, cải cách tối đa thủ tục hành chính, giảm chi phí, tạo thuận lợi cao nhất cho người dân, doanh nghiệp. Theo đó, dự thảo Luật gồm 03 điều, tập trung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng năm 2024 liên quan đến đơn vị hành chính cấp huyện/địa bàn cấp huyện, cụ thể: Bỏ Phòng Tư pháp cấp huyện; thay thế "địa bàn cấp huyện/đơn vị hành chính cấp huyện" bằng cụm "địa bàn cấp xã/đơn vị hành chính cấp xã" tại các điều khoản có liên quan của Luật. Đối với việc thay đổi trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, dự thảo Luật thay thế phạm vi "đơn vị hành chính cấp huyện nơi đặt trụ sở" bằng phạm vi "đơn vị hành chính cấp xã nơi đặt trụ sở". Đặc biệt, thẩm quyền bổ nhiệm công chứng viên sẽ được chuyển từ Bộ trưởng Bộ Tư pháp sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật quy định 09 loại giao dịch phải công chứng; đồng thời sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục công chứng theo hướng "trường hợp tổ chức hành nghề công chứng đã khai thác được các thông tin của các giấy tờ trong hồ sơ yêu cầu công chứng trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, cơ sở dữ liệu khác theo quy định của pháp luật thì người yêu cầu công chứng không phải nộp các giấy tờ này nhưng phải nộp phí khai thác dữ liệu theo quy định của pháp luật để tổ chức hành nghề công chứng khai thác dữ liệu. Dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, cơ sở dữ liệu khác phải đảm bảo đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung; trường hợp công chứng viên căn cứ vào các dữ liệu này để thực hiện công chứng mà dữ liệu không bảo đảm an toàn, đầy đủ, kịp thời thì công chứng viên không phải chịu trách nhiệm đối với văn bản công chứng đó".

Trao đổi tại cuộc họp, các thành viên Tổ soạn thảo cơ bản thống nhất về sự cần thiết phải ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Ngoài ra, cơ quan chủ trì soạn thảo cần cân nhắc không nên quy định cụ thể các loại giao dịch phải công chứng mà chỉ nên quy định các giao dịch bắt buộc; nghiên cứu nội dung cho phép thực hiện hoạt động công chứng bên ngoài lãnh thổ Việt Nam đối với một số trường hợp đặc biệt như người già yếu mang quốc tịch Việt Nam có nhu cầu công chứng. Liên quan đến văn phòng của tổ chức hành nghề công chứng, một số đại biểu đề nghị bổ sung nội dung quy định về việc xác định trụ sở trước khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp…

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu ghi nhận, đánh giá cao sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cơ quan chủ trì soạn thảo, đồng thời nhất trí về sự cần thiết phải ban hành Luật và quan điểm xây dựng dự án Luật. Bên cạnh đó, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến góp ý để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, trong đó: Cần rà soát, bỏ bớt các giao dịch bắt buộc phải công chứng, chuyển từ công chứng bắt buộc sang công chứng tự nguyện, chuyển từ công chứng sang chứng thực và chứng thực sang xác nhận chữ ký; sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến cơ sở dữ liệu công chứng bảo đảm phù hợp Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; rà soát, sửa đổi, hoàn thiện các nội dung của hồ sơ dự án Luật bảo đảm đúng tiến độ và có chất lượng.