Bảo đảm vai trò, giá trị của văn bản hợp nhất trong thực hiện áp dụng và thi hành pháp luật

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhất trí về tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của dự thảo Pháp lệnh

Ngày 29/01/2026, Bộ Tư pháp tổ chức Hội đồng thẩm định Hồ sơ dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì. Tham dự phiên họp có các thành viên của Hội đồng thẩm định là đại diện của các cơ quan: Văn phòng Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ… và đại diện một số cơ quan thuộc Bộ Tư pháp.

Trao đổi tại phiên họp, đồng chí Nguyễn Duy Thắng, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp cho biết, dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật gồm 02 điều, với các nội dung về mở rộng phạm vi các văn bản thuộc đối tượng phải hợp nhất, các cơ quan có trách nhiệm thực hiện hợp nhất văn bản và tập trung sửa đổi, bổ sung một số quy định của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới; phát huy vai trò, giá trị của văn bản hợp nhất trong thực hiện áp dụng và thi hành pháp luật trên thực tế, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, dễ tiếp cận của hệ thống pháp luật, giảm chi phí tuân thủ pháp luật.

Theo đó, dự thảo Pháp lệnh bổ sung quy định hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước ở địa phương, bảo đảm thực hiện Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 49; sửa đổi quy định về việc văn bản hợp nhất được cơ quan, tổ chức, cá nhân viện dẫn, sử dụng chính thức trong quá trình áp dụng và thi hành pháp luật, bảo đảm thực hiện kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo; sửa đổi quy định về việc cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản sửa đổi, bổ sung có trách nhiệm xây dựng dự thảo văn bản hợp nhất và trình cùng với dự thảo văn bản sửa đổi, bổ sung khi trình thông qua, ban hành văn bản sửa đổi, bổ sung.

Đối với việc hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật do Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, bên cạnh quy định giao người đứng đầu cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản được sửa đổi, bổ sung, ký xác thực văn bản hợp nhất như Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật hiện nay, dự thảo Pháp lệnh đề xuất phương án giao Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước ký xác thực văn bản hợp nhất đối với văn bản do Chủ tịch nước ban hành; Bộ trưởng Bộ Tư pháp ký xác thực văn bản hợp nhất đối với văn bản do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Về thời hạn hoàn thành việc hợp nhất, ký xác thực văn bản hợp nhất, trên cơ sở thực tiễn triển khai hoạt động hợp nhất văn bản thời gian qua và ý kiến góp ý của các cơ quan có thẩm quyền tổ chức thực hiện hợp nhất văn bản, dự thảo Pháp lệnh sửa đổi thời hạn hoàn thành việc hợp nhất và ký xác thực văn bản hợp nhất đối với văn bản do cơ quan, người có thẩm quyền ở Trung ương ban hành là 15 ngày kể từ ngày văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung được công bố, ban hành để bảo đảm tính khả thi, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động hợp nhất văn bản.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì Hội đồng thẩm định Hồ sơ dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật

Đối với việc hợp nhất văn bản của chính quyền địa phương và trường hợp văn bản sửa đổi, bổ sung có hiệu lực kể từ ngày thông qua, ban hành, dự thảo Pháp lệnh quy định văn bản hợp nhất phải được ký xác thực chậm nhất là cùng ngày với ngày có hiệu lực của văn bản sửa đổi, bổ sung.

Tại phiên họp, đa số đại biểu nhất trí về sự cần thiết phải ban hành Pháp lệnh. Bên cạnh đó, cho ý kiến về dự thảo Tờ trình, một số đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung số liệu về tình hình hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, số văn bản chưa được hợp nhất để xác định, cũng như phản ánh thực trạng, khó khăn, vướng mắc trên thực tiễn.

Đối với khoản 2 Điều 1 dự thảo Pháp lệnh quy định về viện dẫn, sử dụng văn bản hợp nhất, có đại biểu cho biết, nội dung sửa đổi, bổ sung có đề cập đến việc trích dẫn văn bản hợp nhất theo hướng đưa cả văn bản quy phạm pháp luật gốc và văn bản hợp nhất như: Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15 (hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 01/2026/VBHN-LQ-VPQH); Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật số 01/2012/UBTVQH13 (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 01/2026/VBHN-PL-VPQH). Tuy nhiên, văn bản hợp nhất theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 87/2025/QH15) không được xác định là văn bản quy phạm pháp luật. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu phương án để xử lý bảo đảm phù hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Liên quan đến khoản 3 Điều 1 dự thảo Pháp lệnh về thẩm quyền và thời hạn hợp nhất văn bản do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành và văn bản do Ủy ban Thường vụ Quốc hội liên tịch ban hành, đại biểu đề nghị làm rõ cơ quan trình văn bản hợp nhất trong trường hợp một văn bản sửa nhiều văn bản mà không phải do cùng một cơ quan trình; thời hạn ban hành đối với luật, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Kết luận phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhất trí về tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của dự thảo Pháp lệnh. Ngoài ra, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo lược bỏ cụm "nhằm góp phần bảo đảm cho hệ thống pháp luật đơn giản, rõ ràng, dễ sử dụng, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật" tại khoản 1 Điều 1 về phạm vi điều chỉnh do nội dung này không cần thiết.

Về thẩm quyền và thời hạn hợp nhất văn bản do các cơ quan của Nhà nước, người có thẩm quyền khác ban hành hoặc liên tịch ban hành tại khoản 5 Điều 1 dự thảo Pháp lệnh, Thứ trưởng đề nghị cân nhắc tính khả thi của quy định: "Đối với trường hợp văn bản sửa đổi, bổ sung có hiệu lực kể từ ngày thông qua hoặc ký ban hành thì văn bản hợp nhất phải được ký xác thực cùng ngày có hiệu lực của văn bản sửa đổi, bổ sung".

Đối với việc đăng tải văn bản hợp nhất, Thứ trưởng cho rằng, Cổng thông tin pháp luật quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đều do Bộ Tư pháp vận hành, chịu trách nhiệm. Do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo chỉ nên để một địa chỉ là Bộ Tư pháp.