Thứ ba 10/11/2026 21:42
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Đánh ghen - Nhìn từ góc độ văn hóa đến pháp lý

Trong đời sống hôn nhân “đánh ghen” là một khái niệm gia đình nào cũng ít nhất một lần nghe, còn “sử dụng” thì tùy vào nhận thức mỗi chủ thể. Khái niệm này tồn tại từ quá khứ đến hiện tại tiếp diễn

Đánh ghen - Nhìn từ góc độ văn hóa đến pháp lý

Trong đời sống hôn nhân “đánh ghen” là một khái niệm gia đình nào cũng ít nhất một lần nghe, còn “sử dụng” thì tùy vào nhận thức mỗi chủ thể. Khái niệm này tồn tại từ quá khứ đến hiện tại tiếp diễn, khái niệm này hiểu như thế nào và giải pháp để nâng cao ý thức pháp luật liên quan đến khái niệm này trong thực tiễn.

Theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: Đánh ghen, có hành động thô bạo vì lòng ghen (trong tình cảm yêu đương, vợ chồng) (Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ học thuộc Viện Khoa học Xã hội, Hà Nội năm 1992).

Về mặt ngôn ngữ “đánh ghen” là khái niệm đời sống gia đình, không phải là một khái niệm pháp lý, bản chất của khái niệm này phản ánh quan hệ xã hội. Nghiên cứu các tài liệu văn hóa thì có một số tác phẩm sau đề cập đến đánh ghen.

Một là, về văn hóa: Đánh ghen đã được phản ánh trong tác phẩm hội họa, tranh dân gian: Tranh đánh ghen Đông Hồ, phản ánh một thực trạng với biểu hiện sắc thái từ xưa đến nay trong đời sống gia đình (Vợ cả cầm cái kéo chĩa vào cô vợ bé, ông chồng che chở cho vợ bé,…).

Hai là, về lịch sử Nhà nước và pháp luật: Liên quan đến hôn nhân và gia đình phải kể đến tư tưởng Nho giáo, một trong những hệ tư tưởng chính trị - pháp lý chi phối đời sống xã hội, thể hiện qua đường lối cai trị của Nhà nước Phong kiến Việt Nam. Tất nhiên, các tư tưởng khác cũng như truyền thống dân tộc cũng có ảnh hưởng đến xã hội như đã phản ánh trong các đạo luật của Nhà nước phong kiến. Bộ luật Hồng Đức quy định quan hệ giữa các bà vợ theo một trật tự, cùng với đó là việc định hình phạt. Bộ luật Hồng Đức đã ghi nhận: Quy định thông gian (Chương 7); định đấu tụng (Chương 9); quy định “Chồng đánh vợ, vợ cả đánh vợ lẽ” (Điều 482)[1]. Về ngôn ngữ ứng xử trong xã hội đã tồn tại câu “trai có tài năm thê bảy thiếp”.

Ba là, về lĩnh vực văn học: Nhiều tác phẩm văn học Việt Nam đề cập đến đánh ghen, nhưng có lẽ là điển tích đánh ghen đã đi vào đời sống xã hội Việt Nam là “ghen Hoạn Thư” trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du. Đó là những tác phẩm đề cập đến đánh ghen hoặc thừa nhận việc đánh ghen đã và đang là điển tích trong đời sống văn hóa người Việt Nam.

Về đánh ghen xét trong các mối quan hệ sau:

Thứ nhất, trong mối quan hệ vợ chồng: Trong mối quan hệ này nam và nữ đến với nhau vì mục đích hôn nhân như luật định, nhưng trước hôn nhân phải có “lực hấp dẫn” với nhau, có thể là: trí thông minh, sắc đẹp, tiền, vật chất, hoặc bất cứ thứ gì tạo sự hấp dẫn nhau. Nhưng khi đã sống trong hôn nhân thì ràng buộc với nhau nhiều thứ phát sinh, như: con, quan hệ tài sản, cùng mục đích sống (khoa học, nghệ thuật, thể thao, kinh tế, chính trị,…) càng gắn kết hơn.

Nhưng cũng có trường hợp khi đã không còn lực hấp dẫn với nhau, hoặc một bên tìm được lực hấp dẫn khác thì chia tay đó là chuyện thường tình. Khi đã đến mức đó mà dùng vũ lực để trấn áp nhau để đạt tình yêu là khó, nếu mà dùng vũ lực để trấn áp buộc đối phương phải theo thì những đội quân xâm lược có thừa, nhưng tại sao họ không dùng vũ lực mà phải có đội ngũ giáo sĩ, những nhà tâm lý chiến để thuyết phục. Dùng vũ lực có thể chỉ đạt được thể xác; nhưng tình cảm, suy nghĩ và những vấn đề liên quan đến tư tưởng thì sao? Do vậy, cuộc sống cần tạo lực hấp dẫn, mà hiểu như kinh tế thị trường đó là “những thứ mà thị trường cần”. Con người tùy vào mỗi điều kiện hoàn cảnh mà nảy sinh nhu cầu, có thể lấy nàng Kiều của Nguyễn Du làm minh chứng: Khi Thúy Kiều gặp Kim Trọng là tình yêu đôi lứa; nhưng khi đi với Sở Khanh là nhu cầu thoát thân; đến với Thúc Sinh là nhu cầu tôn trọng, sự tìm thấy cái dung hợp trong nhau; khi đến với Từ Hải là nhu cầu chỗ dựa, bảo vệ, sự giải thoát,… và đến khi về với tình yêu đôi lứa Kim Trọng như ước nguyện ban đầu.

Tất nhiên, có người hỏi: Nếu Thúy Kiều lấy Kim Trọng ngay từ đầu thì sao? Thì là vợ chồng, sinh con, lo cuộc sống gia đình, không nảy sinh các nhu cầu khác, xã hội thanh bình thì không có chuyện để viết, sau này đoàn viên với Kim Trọng khi xã hội đã thanh bình.

Thứ hai, quan hệ vợ hoặc chồng đối với người thứ ba: Đây là quan hệ xã hội, khi đã xảy ra xung đột là liên quan đến các quy phạm pháp luật, như: Luật Dân sự; Luật Hành chính; Luật Hình sự, Luật Hôn nhân và gia đình... Trong quan hệ vợ hoặc chồng với người thứ ba thực tế tồn tại với nhiều biểu hiện, nhiều cung bậc cảm xúc, cũng như tính chất của hành vi: Từ âm thầm đăng hình ảnh “Tuesday”[2]; dùng lời mạt sát nhau; quay phim, chụp hình; “Nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật”; “tiết lộ các thông tin đã chiếm đoạt…”. Nhiều người đánh ghen cho rằng: Đó là hành động đúng theo lý trí để bảo vệ hôn nhân và gia đình, nhưng căn cứ vào hệ thống pháp luật thì các hành vi trên có thể cấu thành tội phạm hình sự.

Với hệ thống pháp luật hiện hành cho thấy các quyền con người, quyền công dân, như: sức khỏe, danh dự, uy tín, hình ảnh, nhân phẩm, bí mật đời sống cá nhân, bí mật đời sống gia đình,… được Hiến pháp quy định và các văn bản luật quy định cụ thể.

- Hiến pháp năm 2013: Trên cơ sở kế thừa quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong các bản Hiến pháp, Hiến pháp năm 2013 khẳng định “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm” (khoản 1 Điều 20 Hiến pháp năm 2013); Quyền bí mật cá nhân, thông tin, điện thoại và các hình thức riêng tư khác (Điều 21 Hiến pháp năm 2013); Quyền hôn nhân (Điều 36, Hiến pháp năm 2013) và các quy định liên quan đến quyền công dân.

- Pháp luật dân sự: Trên cơ sở Hiến pháp, Bộ luật Dân sự năm 2015 khẳng định: “Việc sử dụng hình ảnh cá nhân của người khác phải được người đó đồng ý”. Tuy nhiên, quyền cá nhân luôn đặt trong mối quan hệ với cộng đồng, nên pháp luật cũng quy định việc sử dụng hình ảnh cá nhân vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng. Bộ luật Dân sự quy định các quyền liên quan quyền cá nhân, cũng như các biện pháp bảo vệ, đảm bảo việc thực hiện quyền, như: Quyền của cá nhân đối với hình ảnh (Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015); Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín (Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015); Quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình (Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2015); Quyền nhân thân trong hôn nhân và gia đình (Điều 39 Bộ luật Dân sự năm 2015); Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm (Điều 590 Bộ luật Dân sự năm 2015); Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm (Điều 592, Bộ luật Dân sự năm 2015).

- Pháp luật hành chính: Trong quan hệ pháp luật hành chính, một số hành vi, như: thu thập thông tin của người khác; vi phạm quy định về thu thập, sử dụng thông tin cá nhân; vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội;… có thể bị xử phạt vi phạm hành chính (Nghị định số 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 của Chính phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thống tin và giao dịch điện tử).

- Pháp luật hôn nhân và gia đình: Trước thực trạng đánh ghen như vậy thì câu hỏi đặt ra: Quan hệ vợ chồng có phải là quan hệ “sở hữu”? Theo một số quan điểm cá nhân khi nghiên cứu đời sống hôn nhân một số nước châu Âu và châu Mỹ, thì quan hệ hôn nhân là dạng hợp đồng - “khế ước”.

Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình (Điều 2 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014); mục đích hôn nhân (khoản 3 Điều 2 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014); điều kiện kết hôn (Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014); thời điểm hôn nhân: Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi kết hôn (khoản 1 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014); các loại hình hôn nhân: Hôn nhân giữa công dân Việt Nam thuộc các dân tộc, tôn giáo, giữa người theo tôn giáo với người không theo tôn giáo, giữa người có tín ngưỡng với người không có tín ngưỡng, giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài (khoản 2 Điều 2 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014); những mối quan hệ quyền và nghĩa vụ trong hôn nhân: Quan hệ giữa vợ và chồng (Chương III, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014), Quan hệ giữa cha mẹ và con (Chương V, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014)… Như vậy, theo pháp luật hiện hành phải khẳng định rằng: Quan hệ hôn nhân không phải là quan hệ sở hữu, nam và nữ đến với nhau trên cơ sở tình cảm và các nguyên tắc của Luật Hôn nhân và gia đình, bên cạnh đó phải tuân theo quy định của pháp luật khác có liên quan.

Kết hôn là một thủ tục hành chính trong lĩnh vực tư pháp, công dân đến trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã làm thủ tục theo quy định: Công chức tư pháp - hộ tịch cùng hai bên nam, nữ ký tên vào Sổ và hướng dẫn các bên cùng ký vào Giấy chứng nhận kết hôn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai bên nam, nữ, mỗi bên được nhận 01 bản chính Giấy chứng nhận kết hôn. Chính quyền cũng không thực hiện một động tác giải thích, phổ biến những kiến thức liên quan đến đời sống hôn nhân gia đình. Trong khi đây là một thời điểm thuận lợi để phổ biến kiến thức pháp luật về hôn nhân và gia đình. Đánh ghen xảy ra có nhiều hệ lụy và về lý thuyết có thể tránh được điều này. Với hệ thống pháp luật hiện hành có thể khẳng định khi xảy ra các hành vi gây tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, tổn thương cơ thể, nếu vi phạm pháp luật thuộc lĩnh vực pháp nào thì áp dụng chế tài thuộc lĩnh vực pháp luật đó, có thể là: Pháp luật dân sự; pháp luật hành chính; pháp luật hôn nhân và gia đình và nếu cấu thành tội phạm thì phải chịu trách nhiệm hình sự.

- Pháp luật hình sự: Bảo vệ khách thể quan trọng của đời sống xã hội, giáo dục mọi người ý thức tuân theo pháp luật, phòng ngừa và đấu tranh các loại tội phạm. Đánh ghen thực hiện một số hành vi, như: Sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân; gây thương tích; bắt giam, giữ người;… trái pháp luật có thể cấu thành một số tội sau trong Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017: Tội làm nhục người khác (Điều 155); Tội vu khống (Điều 156); Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật (Điều 157); Tội xâm phạm chổ ở của người khác (Điều 158).

+ Hành vi “Nghe, ghi âm cuộc đàm thoại trái pháp luật” có thể cấu thành tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác (khoản 1 Điều 159 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017); “tiết lộ các thông tin đã chiếm đoạt, làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, nhân phẩm của người khác” có thể cấu thành tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác (khoản 2 Điều 159 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017).

+ Đối với vợ hoặc chồng quan hệ với người thứ ba trong hôn nhân có thể cấu thành tội “vi phạm chế độ một vợ, một chồng” (Điều 182 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Trên cơ sở pháp luật hiện hành, một câu hỏi vui đặt ra như sau: Vợ chồng đang trong thời gian chờ phán quyết của Tòa án nhân dân về tình trạng hôn nhân thì quan hệ giữa vợ và chồng có cấu thành: Tội cưỡng dâm (Điều 143 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017); Tội hiếp dâm (Điều 141 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017) theo quy định của pháp luật hình sự? Đây là một câu hỏi mở, nhưng một điều chắc chắn các quan điểm đưa ra chỉ mang tính tham khảo trong xử lý pháp luật.

Nếu dùng vũ lực, âm mưu để đạt được “tình yêu”, thì Truyện Kiều đề cập đến tình cảnh hai bên khi xuất hiện người thứ ba “Lửa tâm càng dập càng nồng”, như vậy, phải có một phương thức giải quyết khác.

Hiện nay, thông tin nở rộ, để tìm được một thứ “ngọc khiết băng thanh” làm chuẩn thì rất khó. Cái khó vì nhiều lý do: Thứ nhất, là tìm không thấy; thứ hai, có tìm thấy chưa chắc đã đủ kiến thức để nhận biết, ở đây có thể dẫn điển tích “Ngọc Biện Hòa” là một ví dụ[3], do vậy, cần dựa vào pháp luật và những tiêu chuẩn xã hội đã và đang điều chỉnh trong đời sống để đánh giá một hành vi. Vậy thì khi xuất hiện người thứ ba trong quan hệ hôn nhân thì giải quyết theo phương án nào? Trước tiên là “tiên trách kỷ, hậu trách nhân” tìm điểm yếu bản thân để khắc phục, tạo lực hấp dẫn theo phương pháp “tự soi tự sửa”. Nhưng nếu không tìm thấy giải pháp thì Truyện Kiều của Nguyễn Du sẽ giúp ta cách tiếp cận khi giải quyết vấn đề.

Với nhiều người đánh ghen theo cách “nổi tam bành bà lên” thì cách hành xử của Hoạn Thư có những điểm nên tham khảo. “Ghen Hoạn Thư” - một điển tích văn học trong Truyện Kiều. Trong cư xử đánh ghen Hoạn Thư xác định trước vấn đề: Giữ cái gì và làm cái gì. Khi nghe “vườn mới thêm hoa”, Hoạn Thư xác định ngay, đó chỉ là việc “kiến trong miệng chén” và cơ sở để giải quyết vấn đề “… giữ lấy nền”. Trước tiên là giữ “nền” của gia phong sau đó tính đến các yếu tố khác, “mưu cao” đã tính đến các phương án, trong đó có cả phương án sống chung với lũ: “ví bằng thú thật cùng ta”. Nhưng khi có người “tâng công” thì Hoạn Thư đã thể hiện được việc giữ nền: “Chồng tao nào phải như ai”. Đây có thể gọi là “đỉnh cao trong xử lý khủng hoảng truyền thông”, đọc thông tin, đọc sách thấy tác giả này, giáo sư nọ ở đâu tận bên Âu, bên Mỹ đưa ra các khuyến cáo về xử lý khủng hoảng truyền thông, như: Nhận biết và các bước xử lý khủng hoảng truyền thông (4 bước, 5 bước, 6 bước, 7 bước,...); quản lý khủng hoảng truyền thông;… nhưng càng xử lý thì thông tin càng bung ra, nhưng khi Hoạn Thư xử lý thông tin thì “trong ngoài kín mít như bưng”, thể hiện được việc “giữ cái nền”.

Trong nhân gian có câu “người sao của chiêm bao là vậy”; Triết học Macxit có câu “bản chất con người là tổng hoà các mối quan hệ xã hội” để đánh giá cách ứng xử của con người khi sự việc xảy ra. Hoạn Thư xuất thân trong một gia đình “Vốn dòng họ Hoạn danh gia, con quan lại bộ…”, do vậy, giải quyết vấn đề “kiến trong miệng chén” trên cơ sở “nền”.

Tất nhiên, dưới góc độ pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành thì Hoạn Thư có thể có dấu hiệu cấu thành một số tội như: Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật (Điều 157 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017); Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản (đốt nhà Thúy Kiều) (Điều 178 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017); với tính tiết phạm tội có tổ chức;… nhưng đặt dưới góc độ văn hóa ứng xử thì việc “giữ lấy nền” của Hoạn Thư là mới là “đỉnh cao trong xử lý khủng hoảng truyền thông gia đình”.

Như vậy, “đánh ghen” là một khái niệm tồn tại trong đời sống hôn nhân, tuy nhiên, trên cơ sở pháp luật hiện hành và quan hệ xã hội cần phải khẳng định một số nội dung đối với đánh ghen:

Thứ nhất, về pháp luật. Hiến pháp quy định các quyền công dân, các văn bản luật cụ thể hóa Hiến pháp và bảo vệ các quyền công dân theo quy định pháp luật. Các hành động xúc phạm nhân phẩm, danh dự, uy tín, hạ nhục; gây thương tích cho các cá nhân trong công động xã hội đều là hành vi vi phạm pháp luật. Hiến pháp khẳng định: “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm”. Mọi hành vi liên quan đến việc sử dụng thông tin, hình ảnh cá nhân, như: Sử dụng hình ảnh; thu thập, công bố thông tin,… theo quy định pháp luật.

Thứ hai, đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Về lý thuyết có thể hạn chế đánh ghen, cũng như hệ lụy do đánh ghen gây ra. Để pháp luật đi vào cuộc sống thì công tác phổ biến, giáo dục cần đẩy mạnh hơn với cách làm phù hợp, như: thời điểm, cơ sở hạng tầng phổ biến pháp luật,… Việc phổ biến kiến thức pháp luật liên quan đến đời sống gia đình; một tập tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật in hình ảnh về cuộc sống gia đình lúc đăng ký kết hôn có thể là hành vi nhân lên niềm vui cho xã hội đối với những người bước vào đời sống hôn nhân.

Bên cạnh đó, trong một xã hội đang dần chuyển đổi thành “xã hội số”, thì cần có cách làm phù hợp với cơ sở hạ tầng số, như: các trang mạng thể hiện hình ảnh đời sống hôn nhân đối với những cặp vợ chồng mới kết hôn, thay vì quảng cáo các sản phẩm chưa kiểm định chất lượng.

Thứ ba, nâng cao nhận thức cá nhân về pháp luật. Nhiều người sử dụng trạng mạng xã hội cho rằng khi tham gia mạng xã hội thì không ai biết mình ở đâu, quan niệm này cần phải được chấn chỉnh thì mọi việc sẽ dần đi vào trật tự. Nhiều cá nhân “bê nguyên” cả những quan niệm, cử chỉ, hành vi ở làng lên trang mạng xã hội khi đánh ghen, quan hệ xã hội làng thì không trích xuất được thông tin, nhưng đã tham gia mạng xã hội là trích xuất được thông tin, cho dù thông tin có lưu ở máy cá nhân hay không.

Do vậy, trước tiên cần định hướng cho các trang mạng xã hội về việc sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân trên các phương tiện truyền thông theo quy định của pháp luật. Qua đó, cũng định hướng cho các trang thông tin cá nhân, cũng như người tham gia vào các trang mạng xã hội để nâng cao nhận thức pháp luật về quyền công dân mà pháp luật quy định.

Thứ tư, về khái niệm đánh ghen. Phải khẳng định là hệ thống pháp luật hiện hành bảo vệ và bảo đảm thực hiện các quyền con người, quyền công dân. Đánh ghen là khái niệm đời sống xã hội, không được thừa nhận trong ngôn ngữ pháp luật. Do vậy, mọi hành vi sử dụng hình ảnh, thông tin, xúc phạm danh dự nhân phẩm cá nhân… không theo quy định pháp luật, có thể cấu thành tội phạm hình sự.

Đánh ghen xét cho cùng là khái niệm đời sống gia đình, mà “gia đình là tế bào xã hội”, trong tổng thể quan hệ xã hội thì đánh ghen chỉ là việc “kiến bò miệng chén”, nhưng đặt trong một “xã hội số” khi chuyển đổi số thành công sẽ là một thông tin toàn cầu./.

ThS. Trần Đức Thú
Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai


[1] Quốc triều Hình luật, Viện Sử học Việt Nam, Nxb. Pháp lý năm 1991.

[2] Bài viết sử dụng ngôn ngữ truyền thông hiện nay, từ “Tuesday” trong tiếng Anh là Thứ ba (ngày trong tuần) nhưng một số trang mạng dùng chỉ người thứ ba trong hôn nhân, mang tính hài hước.

[3] Ở đây có thể để cập đến “Ngọc Biện Hòa”, viên ngọc đó do một người dân đưa đến cho vua Sở, nhưng vua Sở không tin đó là ngọc và cho chặt chân người nông dân, người nông dân mang ngọc về khi vua khác lên thì dâng ngọc và tiếp tục bị từ chối và chặt tiếp chân còn lại. Đến khi vua Sở Văn Vương lên ngôi mới cho người kiểm tra mới biết đích xác là ngọc. Viên ngọc đó tạo nên điển tích là đổi 15 thành để lấy viên ngọc dâng cho nước Triệu (sau này là Tần) mới tạo ra Ngọc Tỷ được sử dụng trong các triều đại phong kiến Trung Quốc.

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Chỉ số hạnh phúc – Thước đo chất lượng sống và hiệu quả quản trị đô thị Hà Nội

Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố Hà Nội sẽ thực hiện khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô Hà Nội (HHI). Thông qua 05 trụ cột với 50 tiêu chí, HHI hướng đến đo lường kết quả phát triển của Thủ đô từ góc nhìn của người dân, phản ánh mức độ người dân thực tế tiếp cận, thụ hưởng, cảm nhận về sự an toàn, tin tưởng, tham gia và đánh giá chất lượng cuộc sống.
Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động trong tình hình mới

Đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, gắn với quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh quan hệ lao động có nhiều thay đổi, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Đề án "Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đến công nhân, viên chức, lao động trong tình hình mới" của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác này trong toàn hệ thống Công đoàn.
Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Định danh địa điểm: Bước chuyển quan trọng trong hiện thực hóa chủ trương quản trị hiện đại về đất đai

Ngày 19/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 326/2026/NĐ-CP quy định về định danh địa điểm, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia, hiện đại hóa quản lý đất đai, số hóa dữ liệu trên hệ thống quản lý của Nhà nước. Đây là bước đi mang tầm chiến lược, lấy dữ liệu làm nền tảng, người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Nghị định số 326/2026/NĐ-CP gồm 04 chương với 18 điều, thiết lập một khung khổ pháp lý đồng bộ, toàn diện cho việc định danh các địa điểm cụ thể trên toàn lãnh thổ quốc gia. Nghị định đã chứa đựng nhiều điểm mới có tính đột phá về tư duy lập pháp và tư duy quản trị hiện đại.
Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Chăm lo sức khỏe và bảo đảm an sinh cho người dân Thủ đô

Với định hướng xây dựng Thủ đô phát triển hiện đại, văn minh, có chất lượng sống ngày càng cao, Luật Thủ đô năm 2026 đã dành 01 điều riêng quy định về những cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội (Điều 17). Với các quy định tại Điều 17 của Luật đã tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong việc tổ chức các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người dân và từng bước hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng toàn diện, bền vững.
Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Cơ chế thí điểm chính sách mới: Không gian để Hà Nội kiểm nghiệm và hoàn thiện pháp luật

Luật Thủ đô năm 2026 dành một cơ chế riêng cho Hà Nội trong việc thí điểm các cơ chế, chính sách mới, qua đó tạo thêm không gian để thành phố chủ động xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Tuy nhiên, quyền thí điểm không phải là quyền "làm khác" không giới hạn, mà được đặt trong khuôn khổ pháp lý với những yêu cầu cụ thể về phạm vi, thời gian, đánh giá tác động, kiểm soát rủi ro và trách nhiệm của cơ quan thực hiện.
Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 được ban hành với nhiều điểm mới nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo; đồng thời góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo trong kỷ nguyên số

Chủ trương khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam được Đảng và Nhà nước nhận thức, định hướng trong sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư khi nền sản xuất toàn cầu có sự kết hợp của các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, Internet of Things (IoT), robot tự động, dữ liệu lớn và nhiều công nghệ tiên tiến khác. Để thúc đẩy, tạo động lực cho cá nhân, tổ chức phát huy đam mê khởi nghiệp sáng tạo, tối đa hóa năng lực, nguồn lực, cống hiến trí tuệ cho sự phát triển chung của đất nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã từng bước đề ra chủ trương, chính sách pháp luật, chiến lược lâu dài nhằm kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Từ định hướng chiến lược tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đến việc thể chế hóa chủ trương của Đảng trong Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và Chính phủ cụ thể hóa thông qua Nghị quyết số 86/NQ-CP ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Những chủ trương, chính sách đã góp phần thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong hệ thống kinh tế tư nhân trở thành một động lực phát triển quan trọng của đất nước trong kỷ nguyên số.
Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Xây dựng hành lang pháp lý đột phá thúc đẩy phát triển đô thị và khu kinh tế đặc biệt

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026. Luật được kết cấu gồm 05 chương, 66 điều quy định các cơ chế, chính sách nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển đô thị đặc biệt khác, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phù hợp với điều kiện, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của từng địa phương; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026: Bổ sung nhiều quy định mới tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn thi hành

Trên cơ sở kế thừa những quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp, Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 đồng thời bổ sung nhiều quy định để tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho công tác hòa giải ở cơ sở.
Chứng cứ điện tử trong giải quyết tranh chấp hợp đồng tại ngân hàng

Chứng cứ điện tử trong giải quyết tranh chấp hợp đồng tại ngân hàng

Chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng đã làm thay đổi căn bản phương thức xác lập và thực hiện các hợp đồng, giao dịch. Nhiều giao dịch được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử thông qua Internet Banking, Mobile Banking, eKYC, chữ ký điện tử, xác thực OTP và các hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking). Khi phát sinh tranh chấp, chứng cứ không chỉ là hồ sơ giấy mà còn là dữ liệu điện tử được lưu giữ trên các hệ thống thông tin của ngân hàng và của khách hàng. Mặc dù Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025 (Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015) và Luật Giao dịch điện tử năm 2023 đã thiết lập cơ sở pháp lý quan trọng cho việc thừa nhận dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ. Tuy nhiên, việc xác định giá trị chứng minh của loại chứng cứ này vẫn còn nhiều khoảng trống cần tiếp tục hoàn thiện.
Bước đổi mới trong quản lý ngân sách đáp ứng yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp

Bước đổi mới trong quản lý ngân sách đáp ứng yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp

Ngày 25/6/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 (Luật số 89/2025/QH15) đánh dấu bước quan trọng trong tư duy lập pháp, quản lý của Nhà nước đối với hệ thống ngân sách nhà nước, đáp ứng yêu cầu tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên phạm vi toàn quốc. Bài viết đề cập nội dung của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 gắn với việc tổ chức mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, làm rõ những kết quả từ việc sửa đổi Luật phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy hành chính hiện nay.
THỂ CHẾ HÓA TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ BÀI TOÁN AN NINH NĂNG LƯỢNG QUỐC GIA: ĐỘT PHÁ CƠ CHẾ, HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC

THỂ CHẾ HÓA TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ BÀI TOÁN AN NINH NĂNG LƯỢNG QUỐC GIA: ĐỘT PHÁ CƠ CHẾ, HÀNH ĐỘNG CHIẾN LƯỢC

Trong cấu trúc an ninh phi truyền thống hiện đại, an ninh năng lượng đóng vai trò là “mạch máu” sống còn, quyết định sức bền kinh tế và vị thế quốc gia. Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, trước yêu cầu bứt phá tăng trưởng GDP ở mức hai con số gắn liền với cam kết lịch sử phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, Việt Nam đứng trước bài toán vừa bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng trước biến động địa chính trị toàn cầu, vừa chủ động chuyển dịch năng lượng xanh theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.
Yêu cầu đồng bộ dữ liệu trong cải cách thủ tục hành chính

Yêu cầu đồng bộ dữ liệu trong cải cách thủ tục hành chính

Theo Báo cáo số 732/BC-BTP ngày 28/8/2026 của Bộ Tư pháp, cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh gắn với chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Kết quả thực hiện trong tháng 8/2026 cho thấy nhiều chuyển biến tích cực, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đồng bộ dữ liệu, hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả phối hợp trong cải cách thủ tục hành chính.
Cải cách thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu hướng tới đổi mới phương thức vận hành

Cải cách thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu hướng tới đổi mới phương thức vận hành

Theo Báo cáo số 732/BC-BTP ngày 28/8/2026 của Bộ Tư pháp về tình hình, kết quả cải cách thủ tục hành chính (TTHC) tháng 8 và nhiệm vụ trọng tâm tháng 9/2026, cải cách TTHC đang chuyển sang một giai đoạn mới, trong đó dữ liệu và công nghệ số ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quản trị và tổ chức thực hiện. Việc khai thác, kết nối, chia sẻ dữ liệu để tái cấu trúc quy trình, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục đang từng bước làm thay đổi phương thức quản lý, hướng tới nền hành chính hiện đại, hiệu quả, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong chuyển đổi số

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong chuyển đổi số

Bài viết phân tích yêu cầu tái cấu trúc phương thức bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy và đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia. Từ cách tiếp cận hệ thống, bài viết làm rõ sự dịch chuyển từ bảo vệ bằng tuyên truyền tuyến tính sang bảo vệ bằng năng lực thể chế hóa, năng lực quản trị và hiệu quả tổ chức thực hiện; đồng thời phân tích vai trò của Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 66-NQ/TW) và Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 57-NQ/TW) như hai trục lớn của quá trình tái cấu trúc này. Trên cơ sở đó, bài viết khảo sát thực tiễn thi hành án dân sự, qua đó cho thấy “gọn hơn về tổ chức, mạnh hơn về quản trị” không chỉ là yêu cầu cải cách hành chính, mà còn là một phương thức củng cố niềm tin của Nhân dân vào hệ thống chính trị.

Theo dõi chúng tôi trên: