Toàn cảnh buổi làm việc

Tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Thị Minh Phương, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính báo cáo về một số khó khăn, vướng mắc trong công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác pháp chế như: (i) công tác theo dõi thi hành pháp luật trong nhiều năm qua mặc dù đã có nhiều cố gắng để đổi mới nhưng vẫn chưa thực sự phát huy được đầy đủ vai trò, hiệu lực, hiệu quả trong thực tiễn; (ii) việc theo dõi kết quả xử lý kiến nghị của địa phương đối với các bộ, cơ quan ngang bộ chưa triệt để; (iii) việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật còn hạn chế, dẫn đến việc xây dựng báo cáo tình hình thi hành pháp luật chủ yếu dựa vào báo cáo hành chính, tổng hợp một cách thủ công. Thông tin về tình hình thi hành pháp luật không thể cập nhật được theo thời gian thực về một đạo luật, một lĩnh vực cụ thể hay tình hình chung mà chỉ có thể đánh giá duy nhất vào thời điểm cuối năm sau khi tổng hợp báo cáo của các cơ quan trung ương và địa phương. Vì vậy, hiệu quả trong việc phản ứng chính sách chưa đạt được như kỳ vọng; (iv) việc bảo đảm các điều kiện cho công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật còn hạn chế; (v) đội ngũ công chức làm công tác pháp chế ở địa phương đa phần là kiêm nhiệm, nhiều biến động; việc củng cố, kiện toàn tổ chức pháp chế còn gặp nhiều khó khăn trong trong bối cảnh sắp xếp lại tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; (vi) Nghị định số 56/2024/NĐ-CP ngày 18/5/2024 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 55/2011/NĐ-CP ngày 04/7/2011 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của tổ chức pháp chế đã có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2024 nhưng đến nay, nhiều bộ, ngành, địa phương chưa triển khai thực hiện quy định về chế độ hỗ trợ cho người làm công tác pháp chế hoặc có bộ, ngành triển khai nhưng còn chậm; (vii) công tác phối hợp hoạt động, trao đổi kiến thức chuyên môn, giao lưu, học hỏi giữa những người làm công tác pháp chế ở các tổ chức pháp chế chưa thực sự gắn kết; (viii) một số địa phương không bố trí kinh phí cho công tác pháp chế, một số nhiệm vụ như kiểm tra, rà soát, theo dõi thi hành pháp luật, hợp nhất, pháp điển, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp còn bố trí kinh phí thấp nên gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ...

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Phương, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính phát biểu tại buổi làm việc

Trên cơ sở đó, để góp phần nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác pháp chế trong thời gian tới, Cục đã đề xuất một số giải pháp, cụ thể: (i) quán triệt và phổ biến để các cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền hiểu, thực hiện nghiêm, có hiệu quả các nội dung và trách nhiệm tổ chức thi hành pháp luật theo quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 và Nghị định số 80/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ về tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật (Nghị định số 80/2025/NĐ-CP); (ii) nghiên cứu xây dựng Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2025 - 2030” trong đó đưa ra các giải pháp mang tính lâu dài, đột phá cho công tác tổ chức thi hành pháp luật; (iii) tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong tổ chức thi hành pháp luật (hệ thống thông tin quản lý, báo cáo và theo dõi tổ chức thi hành pháp luật); ứng dụng công nghệ số trong việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật; (iv) phối hợp hiệu quả với các cơ quan nhà nước ở Trung ương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong tổ chức và triển khai thi hành công tác pháp chế, bảo đảm sự gắn kết, tương hỗ với nhau trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao ở các cơ quan; (v) tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ cho người làm công tác pháp chế ở cả trung ương và địa phương, doanh nghiệp nhà nước; (vi) đưa nội dung “cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý hoạt động xây dựng pháp luật, pháp chế; cán bộ, công chức đảm nhận vị trí việc làm xây dựng pháp luật, các ngạch pháp chế (pháp chế viên, pháp chế viên chính, pháp chế viên cao cấp) tại các cơ quan, đơn vị có chức năng xây dựng pháp luật, pháp chế” và một số nội dung về phát triển nguồn lực, thu hút nhân tài và tăng cường cơ sở vật chất... vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong công tác xây dựng pháp luật để pháp chế được hưởng các chính sách thỏa đáng, giữ chân và thu hút được người làm công tác pháp chế có tài, kinh nghiệm, tâm huyết với nghề...

Đại biểu trao đổi tại buổi làm việc

Trao đổi tại buổi làm việc, đại diện một số đơn vị thuộc Bộ đề nghị Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính nghiên cứu một số nội dung sau: (i) cần chuẩn hóa, thống nhất quy trình hướng dẫn chi tiết và phương pháp theo dõi, thu thập dữ liệu từ Trung ương xuống địa phương để từ đó đưa ra giải pháp tổ chức thi hành pháp luật hiệu quả; (ii) nghiên cứu cải tiến các báo cáo sơ kết, tổng kết thực hiện các luật theo hướng đánh giá tác động của luật đó với hiệu quả kinh tế, xã hội...; (iii) nghiên cứu đánh giá và tiếp tục điều chỉnh lại vấn đề về xây dựng hệ thống chỉ số và công cụ đo lường bảo đảm toàn diện, trúng vấn đề, có tiêu chí định lượng để đánh giá về tỷ lệ vi phạm pháp luật, chi phí thực thi pháp luật, mức độ hài lòng của người dân đối với văn bản pháp luật đó; (iv) đối với nội dung nghiên cứu xây dựng Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2025 - 2030”, các đại biểu cho rằng, Cục cần cân nhắc lại nội dung này và chỉ xây dựng Đề án khi thực sự có sự đổi mới; (v) về một số đề xuất góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác pháp chế, đại biểu đề nghị Cục nghiên cứu, xây dựng mô hình Hội nghị giao ban trên cơ sở tham khảo mô hình của Ban Nội chính Trung ương đối với pháp chế các bộ, ngành nhằm mục đích đánh giá tình hình thực hiện các nhiệm vụ.

Đồng chí Đặng Hoàng Oanh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp phát biểu kết luận buổi làm việc

Phát biểu kết luận buổi làm việc, đồng chí Đặng Hoàng Oanh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp nhất trí cao về nội dung Báo cáo kết quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, công tác pháp chế; nhiệm vụ trọng tâm 08 tháng cuối năm 2025 và một số đề xuất góp phần nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới của Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính. Đối với nội dung đề xuất góp phần nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật và công tác pháp chế tại Báo cáo, Thứ trưởng đề nghị Cục nghiên cứu bổ sung việc đánh giá tác động của luật sau khi được ban hành trên cơ sở Nghị định số 80/2025/NĐ-CP và tham khảo kinh nghiệm của một số nước trên thế giới như Đức, Nhật Bản...; đồng thời, bám sát báo cáo đánh giá tác động của luật trước khi ban hành về tác động về kinh tế, xã hội... hoặc Cục có thể nghiên cứu theo hướng lồng ghép vào báo cáo tổng kết, sơ kết đánh giá việc thực hiện luật với những yêu cầu cụ thể; nghiên cứu chuẩn hóa nguyên tắc thu thập dữ liệu để có thêm các thông tin và báo cáo phục vụ cho công tác theo dõi, tổ chức thi hành pháp luật; đẩy mạnh việc tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân cũng như việc xử lý các kết quả thu thập được thông qua công tác theo dõi thi hành pháp luật; rà soát lại các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành có liên quan đến công tác pháp chế để từ đó xây dựng báo cáo, bộ tài liệu chuẩn bị cho cuộc họp pháp chế các bộ, ngành...

Thùy Dung