Thứ tư 11/11/2026 17:29
Email: danchuphapluat@moj.gov.vn
Hotline: 024.627.397.37 - 024.62.739.735

Xây dựng Luật An ninh dữ liệu, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong môi trường số

Ngày 17/7, thừa ủy quyền của Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Nguyễn Thị Hạnh chủ trì Hội đồng thẩm định Hồ sơ dự thảo chính sách Luật An ninh dữ liệu (chính sách Luật). Tham dự phiên họp có đại diện các bộ, ngành có liên quan và một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.
Xây dựng Luật An ninh dữ liệu, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong môi trường số
Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Hạnh cho rằng, hồ sơ đã bước đầu làm rõ bối cảnh quốc tế và trong nước về bảo đảm an ninh dữ liệu; sự phát triển của chuyển đổi số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và nguy cơ mất an toàn dữ liệu, tấn công mạng, lộ lọt dữ liệu cá nhân, dữ liệu quốc gia

Trao đổi tại phiên họp, đại diện Bộ Công an cho biết, phạm vi của chính sách Luật quy định về hoạt động xử lý, phân loại dữ liệu theo cấp độ, bảo đảm an ninh dữ liệu toàn diện; quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; hành lang pháp lý cho chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế nhằm bảo vệ chủ quyền dữ liệu và an ninh, trật tự đất nước. Bảo vệ dữ liệu cá nhân là nội dung quan trọng thuộc bảo đảm an ninh dữ liệu. Các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân không được điều chỉnh bởi các chính sách Luật sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Theo đó, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất 06 chính sách, cụ thể: Chính sách 1 về hoàn thiện thể chế quản lý tài nguyên dữ liệu và xác lập chủ quyền dữ liệu quốc gia; Chính sách 2 về bảo đảm an ninh dữ liệu theo cấp độ rủi ro và quản lý xuyên suốt vòng đời dữ liệu; Chính sách 3 về bảo đảm an ninh trong lưu trữ và chuyển giao dữ liệu xuyên biên giới; Chính sách 4 về quản trị an ninh đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới; Chính sách 5 về phát triển kinh tế dữ liệu, đổi mới sáng tạo và tự chủ công nghệ gắn với bảo đảm an ninh dữ liệu; Chính sách 6 về đa dạng hóa nguồn lực tài chính, phát triển nhân lực và thúc đẩy hợp tác quốc tế về an ninh dữ liệu.

Góp ý tại phiên họp, một số đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện Hồ sơ chính sách đối với một số nội dung liên quan đến phạm vi điều chỉnh, thẩm quyền quản lý nhà nước, mô hình giám sát an ninh dữ liệu, hoạt động thẩm định và cơ chế quản lý dữ liệu trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cơ yếu trước khi trình Chính phủ.

Ngoài ra, cần xác định Luật An ninh dữ liệu là đạo luật chuyên biệt về quản trị rủi ro an ninh dữ liệu, không điều chỉnh lại toàn bộ hoạt động xây dựng, phát triển, quản trị, xử lý và sử dụng dữ liệu đã được quy định tại các luật chuyên ngành khác; đồng thời, bổ sung nguyên tắc áp dụng pháp luật và phân định rõ thẩm quyền quản lý nhà nước ngay trong chính sách theo hướng Bộ Quốc phòng thực hiện quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu thuộc phạm vi quản lý; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thực hiện quản lý nhà nước đối với dữ liệu cơ yếu theo pháp luật cơ yếu; Bộ Công an là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu đối với các nhóm dữ liệu còn lại.

Về Hồ sơ chính sách, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh lý một số nhận định như: Dữ liệu là tài sản quốc gia, quyền tài phán tuyệt đối theo hướng bảo đảm chính xác và thống nhất với các quy định của pháp luật hiện hành.

Xây dựng Luật An ninh dữ liệu, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong môi trường số
Toàn cảnh phiên họp

Đáng chú ý, có đại biểu đề nghị tách bạch việc phân loại dữ liệu theo mức độ quan trọng với việc xác định cấp độ bảo vệ của hệ thống thông tin, tránh quy định cứng hóa mối quan hệ giữa cấp độ rủi ro của dữ liệu và cấp độ của hệ thống xử lý. Việc phân loại dữ liệu nên kế thừa cách tiếp cận của Luật Dữ liệu, chỉ bổ sung các tiêu chí về rủi ro an ninh để lựa chọn biện pháp bảo vệ phù hợp, còn cấp độ hệ thống thông tin tiếp tục được xác định theo quy định của Luật An ninh mạng và các pháp luật chuyên ngành.

Kết luận phiên họp, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Hạnh cho rằng, Hồ sơ đã bước đầu làm rõ bối cảnh quốc tế và trong nước về bảo đảm an ninh dữ liệu; sự phát triển của chuyển đổi số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và nguy cơ mất an toàn dữ liệu, tấn công mạng, lộ lọt dữ liệu cá nhân, dữ liệu quốc gia; đồng thời nhấn mạnh, việc nghiên cứu, xây dựng Luật An ninh dữ liệu là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội trong môi trường số; góp phần cụ thể hóa chủ trương của Đảng để xác lập và bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia, bảo đảm an ninh dữ liệu hướng tới sự an toàn, bền vững nhằm kiến tạo hệ sinh thái an ninh dữ liệu quốc gia.

Cơ bản thống nhất với các ý kiến góp ý của thành viên Hội đồng thẩm định, Cục trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu tiếp thu đầy đủ, tiếp tục rà soát, hoàn thiện Hồ sơ chính sách Luật bảo đảm chất lượng và khả thi khi Luật được ban hành.

Thùy Dung

Tin bài có thể bạn quan tâm

Nâng cao hiệu quả triển khai thi hành quy định mới về bồi thường nhà nước

Nâng cao hiệu quả triển khai thi hành quy định mới về bồi thường nhà nước

Ngày 10/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì Hội nghị triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 1788/QĐ-TTg ngày 15/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật.
Khơi thông tiềm năng khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao của Thủ đô

Khơi thông tiềm năng khai thác không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao của Thủ đô

Nhằm khai thác hiệu quả các tầng không gian đô thị, Điều 11 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 thiết lập khuôn khổ pháp lý về quy hoạch, khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao. Các quy định hướng đến bảo đảm an toàn, quốc phòng, an ninh, kết nối đồng bộ và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, phát triển công trình.
Tăng cường minh bạch, ngăn chặn thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản

Tăng cường minh bạch, ngăn chặn thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật), nhiều đại biểu Quốc hội tập trung góp ý các quy định nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm tính công khai, minh bạch trong hoạt động đấu giá. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ từ khâu đăng ký, tổ chức phiên đấu giá đến xử lý nghiêm các hành vi thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản.
Pháp luật về ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay: Từ cơ sở lý luận đến định hướng hoàn thiện

Pháp luật về ban hành quyết định hành chính ở Việt Nam hiện nay: Từ cơ sở lý luận đến định hướng hoàn thiện

Tóm tắt: Pháp luật về ban hành quyết định hành chính đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm các quyết định hành chính được ban hành, thực hiện theo đúng quy định, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích của các tổ chức, cá nhân có liên quan. Nghiên cứu phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của việc hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trên cơ sở đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng, nghiên cứu chỉ ra những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành, yêu cầu đặt ra từ phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, từ đó, đề xuất định hướng hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, hướng tới xây dựng cơ chế thủ tục thống nhất và từng bước hình thành luật chuyên biệt về ban hành quyết định hành chính.
Kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính - Lý luận thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện

Kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính - Lý luận thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện

Tóm tắt: Kiểm soát hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước là yêu cầu của mọi nền hành chính các quốc gia trên thế giới, nhằm bảo đảm tính hợp pháp trong hoạt động công vụ, phòng ngừa và hạn chế tình trạng lạm quyền, đồng thời, bảo đảm tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức. Ở Việt Nam, các cơ chế kiểm soát hoạt động hành chính đã từng bước được hình thành và hoàn thiện, tuy nhiên, hiệu quả thực thi trên thực tế còn hạn chế. Nghiên cứu phân tích, đánh giá việc kiểm soát quá trình ban hành và thi hành quyết định hành chính cá biệt - một hình thức phổ biến và có tác động trực tiếp trong quản lý hành chính. Trên cơ sở làm rõ yêu cầu của hoạt động kiểm soát, nghiên cứu phân tích, đánh giá các cơ chế kiểm soát hiện hành, chỉ ra những hạn chế về phương diện pháp luật và thực tiễn thi hành. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát việc ban hành và thi hành quyết định hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, liêm chính, hiệu quả trong bối cảnh phát triển mới.
Thẩm quyền ban hành quyết định hành chính

Thẩm quyền ban hành quyết định hành chính

Tóm tắt: Quyết định hành chính là biểu hiện đặc trưng, phổ biến phản ánh mối quan hệ giữa Nhà nước và xã hội và là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng điều hành, quản lý xã hội. Ban hành quyết định hành chính hợp pháp, phù hợp với thực tiễn là đòi hỏi khách quan góp phần bảo đảm sự ổn định của trật tự hành chính. Trên cơ sở phân tích đặc trưng thẩm quyền ban hành quyết định hành chính, thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn triển khai thực hiện, nghiên cứu đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về chủ thể ban hành quyết định hành chính, trong đó, tập trung vào giải pháp đổi mới tư duy về quản lý nhà nước và hoàn thiện thể chế về ban hành quyết định hành chính.
Kinh nghiệm của một số quốc gia về thủ tục ban hành quyết định hành chính và một số gợi mở đối với Việt Nam

Kinh nghiệm của một số quốc gia về thủ tục ban hành quyết định hành chính và một số gợi mở đối với Việt Nam

Tóm tắt: Pháp luật ban hành quyết định hành chính đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát ban hành quyết định hành chính và bảo đảm quyết định hành chính được ban hành theo đúng quy định, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước, quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân có thẩm quyền. Nghiên cứu phân tích pháp luật của Đức, Nhật Bản và Úc về thủ tục ban hành quyết định hành chính, vì đây là các quốc gia có hệ thống pháp luật tương đối hoàn thiện và điển hình nhằm rút ra những gợi mở có giá trị tham khảo trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù, có khác biệt về mô hình và kỹ thuật lập pháp, nhưng, pháp luật của ba quốc gia này đều xác lập các nguyên tắc và thủ tục nền tảng bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu quản lý hành chính hiệu quả với bảo đảm tính công khai, minh bạch, tuân thủ pháp quyền và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đối tượng chịu tác động. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất Việt Nam nên nghiên cứu tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm của các quốc gia này trong xây dựng đạo luật khung về thủ tục ban hành quyết định hành chính theo hướng quy định các nguyên tắc và thủ tục chung, kết hợp với các quy định chuyên ngành để hình thành khuôn khổ pháp lý thống nhất, đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động hành chính.
Một số vấn đề lý luận về quyết định hành chính

Một số vấn đề lý luận về quyết định hành chính

Tóm tắt: Ban hành và thực thi quyết định hành chính là nội dung quan trọng trong áp dụng pháp luật. Nghiên cứu phân tích một số vấn đề lý luận về quyết định hành chính trong hoạt động quản lý nhà nước hiện nay. Trên cơ sở làm rõ khái niệm, đặc điểm, vai trò và các yêu cầu đối với quyết định hành chính, nghiên cứu khẳng định quyết định hành chính là công cụ quan trọng để cơ quan nhà nước thực hiện chức năng quản lý, điều hành và tổ chức thi hành pháp luật.
Kinh nghiệm của một số quốc gia về luật Omnibus và kiến nghị hoàn thiện kỹ thuật “một luật sửa nhiều luật” tại Việt Nam

Kinh nghiệm của một số quốc gia về luật Omnibus và kiến nghị hoàn thiện kỹ thuật “một luật sửa nhiều luật” tại Việt Nam

Tóm tắt: Trong bối cảnh Nghị quyết số 27-NQ/TWI đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, kịp thời, kỹ thuật “một luật sửa nhiều luật” ngày càng được áp dụng phổ biến nhưng chưa có khung lý luận và pháp lý tương xứng. Nghiên cứu phân tích một số vấn đề chung về kỹ thuật Omnibus, kinh nghiệm kiểm soát luật Omnibus tại Hoa Kỳ và Indonesia, đồng thời, đánh giá thực tiễn áp dụng kỹ thuật “một luật sửa nhiều luật” tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc sửa đổi nhiều luật trong cùng một văn bản tại Việt Nam còn mang tính cơ học, thiếu nguyên tắc chung cho toàn bộ dự luật, trong khi quy trình đánh giá tác động của chính sách chưa được thực hiện đầy đủ. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất hoàn thiện quy định pháp luật về kỹ thuật “một luật sửa nhiều luật”; cấu trúc luật sửa đổi, bổ sung nhiều luật bắt buộc phải có nguyên tắc chung; đồng thời, đổi mới quy trình đánh giá tác động của chính sách và cơ chế thẩm tra liên Ủy ban.
Bảo đảm tính tương xứng khi áp dụng biện pháp kê biên tài sản và phong tỏa tài khoản theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam

Bảo đảm tính tương xứng khi áp dụng biện pháp kê biên tài sản và phong tỏa tài khoản theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam

Tóm tắt: Kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản là biện pháp cưỡng chế cần thiết trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, tuy nhiên, việc áp dụng các biện pháp này có thể hạn chế đối với quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức có liên quan. Vì vậy, tính tương xứng có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm sự cân bằng hợp lý giữa mục tiêu tố tụng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Nghiên cứu phân tích mức độ thể hiện của tính tương xứng trong quy định pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về kê biên tài sản và phong tỏa tài khoản, trên cơ sở đó, nhận diện một số hạn chế và đề xuất định hướng hoàn thiện pháp luật nhằm bảo đảm tính tương xứng trong thực tiễn áp dụng.
Hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính

Hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính

Tóm tắt: Thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính là một trong những nội dung quan trọng của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012[I] và các văn bản quy định chi tiết. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy, các quy định về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính còn một số bất cập, gồm: thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh chưa thống nhất trong hệ thống pháp luật; thẩm quyền tạm giữ người theo thủ tục hành chính của người chỉ huy tàu bay chưa được quy định đầy đủ; quy định về giao quyền xử phạt còn nhiều hạn chế. Vì vậy, nghiên cứu phân tích những bất cập này, từ đó, đề xuất kiến nghị hoàn thiện pháp luật nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của các quy định về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính.
Xử lý hành vi không thực hiện nghĩa vụ tài chính sau khi trúng đấu giá quyền sử dụng đất thông qua hoạt động xét xử của Tòa án

Xử lý hành vi không thực hiện nghĩa vụ tài chính sau khi trúng đấu giá quyền sử dụng đất thông qua hoạt động xét xử của Tòa án

Tóm tắt: Tình trạng người trúng đấu giá quyền sử dụng đất không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, thường gọi là “bỏ cọc”, đang được xử lý chủ yếu bằng cách tăng mức tiền đặt trước và áp dụng chế tài cấm tham gia đấu giá. Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp tại Tòa án, nghiên cứu phân tích bản chất pháp lý của khoản tiền đặt trước; tiêu chí phân định tranh chấp dân sự và hành chính; căn cứ xem xét quyết định hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá; yêu cầu kiểm soát tư pháp đối với quyết định cấm tham gia đấu giá và trách nhiệm tài sản của các bên. Trên cơ sở đánh giá dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) (dự thảo Luật), nghiên cứu đề xuất một số giải pháp hoàn thiện xử lý hành vi không thực hiện nghĩa vụ tài chính sau khi trúng đấu giá quyền sử dụng đất thông qua hoạt động xét xử của Tòa án theo hướng chế tài được áp dụng thống nhất và chịu sự kiểm soát của Tòa án.
Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động luật sư và những vấn đề pháp lý đặt ra

Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động luật sư và những vấn đề pháp lý đặt ra

Tóm tắt: Đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động luật sư là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi để phát triển thị trường dịch vụ pháp lý. Trên cơ sở phân tích các quy định pháp luật hiện hành và so sánh với dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi), nghiên cứu nhận diện 05 vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện gồm: cơ chế liên thông thủ tục gia nhập nghề, thành phần hồ sơ đăng ký hoạt động, phương thức công khai thông tin, nghĩa vụ cập nhật nội dung đăng ký và tính ổn định của các biện pháp cải cách; từ đó, đề xuất một số giải pháp hoàn thiện nhằm góp phần phát triển thị trường dịch vụ pháp lý trong kỷ nguyên mới.
Hợp tác sản xuất, kinh doanh bằng quyền sử dụng đất - Một số bất cập và kiến nghị hoàn thiện Luật Đất đai

Hợp tác sản xuất, kinh doanh bằng quyền sử dụng đất - Một số bất cập và kiến nghị hoàn thiện Luật Đất đai

Tóm tắt: Luật Đất đai năm 2024 lần đầu định danh hợp tác sản xuất, kinh doanh bằng quyền sử dụng đất nhưng chưa thiết lập cơ chế điều chỉnh tương ứng. Nghiên cứu làm rõ bản chất pháp lý của quan hệ này; từ đó, chỉ ra 04 hạn chế của pháp luật hiện hành: (i) quyền hợp tác chưa rõ ràng, minh bạch cho cá nhân sử dụng đất; (ii) chưa xác định rõ phạm vi quyền sử dụng đất được đưa vào hợp tác; (iii) chưa có điều kiện thực hiện riêng; (iv) chưa xác định đầy đủ hệ quả pháp lý. Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) (dự thảo Luật) đã có một số điều chỉnh, nhưng chưa khắc phục triệt để những bất cập này. Nghiên cứu đề xuất ghi nhận hợp tác sản xuất, kinh doanh bằng quyền sử dụng đất thành quyền độc lập kèm theo tiêu chí xác định quan hệ theo bản chất, xác định rõ nhóm người sử dụng đất được thực hiện quyền, bổ sung điều kiện thực hiện phù hợp với đặc điểm không làm chuyển dịch quyền sử dụng đất, thiết lập cơ chế đăng ký, công khai quan hệ hợp tác gắn với việc xác định hiệu lực đối với người thứ ba và nguyên tắc bảo vệ các quyền có liên quan.
Hoàn thiện cơ chế pháp lý thực hiện quyền bề mặt trong khai thác

Hoàn thiện cơ chế pháp lý thực hiện quyền bề mặt trong khai thác

Tóm tắt: Quyền bề mặt được Bộ luật Dân sự năm 2015 ghi nhận là quyền khác đối với tài sản, cho phép chủ thể khai thác mặt đất, mặt nước, khoảng không gian trên mặt đất, mặt nước và lòng đất thuộc quyền sử dụng đất của chủ thể khác. Đây là thiết chế có tiềm năng phân tách quyền khai thác không gian khỏi quyền sử dụng đất, huy động vốn đầu tư và phát triển bất động sản theo chiều cao, chiều sâu và đa công năng. Tuy nhiên, hiện, các quy định pháp luật chủ yếu dừng ở mức khái quát, chưa hình thành cơ chế pháp lý đồng bộ về xác lập, đăng ký, công khai hóa, hiệu lực đối kháng, giao dịch, thế chấp, định giá, bảo vệ quyền và xử lý tài sản khi quyền bề mặt chấm dứt. Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn đã tạo nền tảng mới về đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất và hệ thống thông tin đất đai, nhưng chưa trực tiếp thiết lập thủ tục đăng ký quyền bề mặt. Nghiên cứu phân tích bản chất và vai trò của quyền bề mặt, đánh giá những khoảng trống của pháp luật Việt Nam, tham chiếu kinh nghiệm của một số quốc gia và đề xuất mô hình hoàn thiện theo hướng: thừa nhận đầy đủ tính chất vật quyền; kiến nghị sửa đổi Điều 269 Bộ luật Dân sự năm 2015 theo hướng lấy đăng ký làm điều kiện đối kháng, kèm theo quy định chuyển tiếp; mô tả đối tượng theo không gian ba chiều; bảo đảm khả năng chuyển giao, thế chấp và tài trợ dự án; đồng thời, cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất, chủ thể quyền bề mặt, nhà đầu tư và người thứ ba.

Theo dõi chúng tôi trên: