Xây dựng Luật An ninh dữ liệu, bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong môi trường số

Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Hạnh cho rằng, hồ sơ đã bước đầu làm rõ bối cảnh quốc tế và trong nước về bảo đảm an ninh dữ liệu; sự phát triển của chuyển đổi số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và nguy cơ mất an toàn dữ liệu, tấn công mạng, lộ lọt dữ liệu cá nhân, dữ liệu quốc gia

Trao đổi tại phiên họp, đại diện Bộ Công an cho biết, phạm vi của chính sách Luật quy định về hoạt động xử lý, phân loại dữ liệu theo cấp độ, bảo đảm an ninh dữ liệu toàn diện; quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; hành lang pháp lý cho chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế nhằm bảo vệ chủ quyền dữ liệu và an ninh, trật tự đất nước. Bảo vệ dữ liệu cá nhân là nội dung quan trọng thuộc bảo đảm an ninh dữ liệu. Các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân không được điều chỉnh bởi các chính sách Luật sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Theo đó, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất 06 chính sách, cụ thể: Chính sách 1 về hoàn thiện thể chế quản lý tài nguyên dữ liệu và xác lập chủ quyền dữ liệu quốc gia; Chính sách 2 về bảo đảm an ninh dữ liệu theo cấp độ rủi ro và quản lý xuyên suốt vòng đời dữ liệu; Chính sách 3 về bảo đảm an ninh trong lưu trữ và chuyển giao dữ liệu xuyên biên giới; Chính sách 4 về quản trị an ninh đối với hệ thống trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới; Chính sách 5 về phát triển kinh tế dữ liệu, đổi mới sáng tạo và tự chủ công nghệ gắn với bảo đảm an ninh dữ liệu; Chính sách 6 về đa dạng hóa nguồn lực tài chính, phát triển nhân lực và thúc đẩy hợp tác quốc tế về an ninh dữ liệu.

Góp ý tại phiên họp, một số đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện Hồ sơ chính sách đối với một số nội dung liên quan đến phạm vi điều chỉnh, thẩm quyền quản lý nhà nước, mô hình giám sát an ninh dữ liệu, hoạt động thẩm định và cơ chế quản lý dữ liệu trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cơ yếu trước khi trình Chính phủ.

Ngoài ra, cần xác định Luật An ninh dữ liệu là đạo luật chuyên biệt về quản trị rủi ro an ninh dữ liệu, không điều chỉnh lại toàn bộ hoạt động xây dựng, phát triển, quản trị, xử lý và sử dụng dữ liệu đã được quy định tại các luật chuyên ngành khác; đồng thời, bổ sung nguyên tắc áp dụng pháp luật và phân định rõ thẩm quyền quản lý nhà nước ngay trong chính sách theo hướng Bộ Quốc phòng thực hiện quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu thuộc phạm vi quản lý; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thực hiện quản lý nhà nước đối với dữ liệu cơ yếu theo pháp luật cơ yếu; Bộ Công an là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu đối với các nhóm dữ liệu còn lại.

Về Hồ sơ chính sách, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh lý một số nhận định như: Dữ liệu là tài sản quốc gia, quyền tài phán tuyệt đối theo hướng bảo đảm chính xác và thống nhất với các quy định của pháp luật hiện hành.

Toàn cảnh phiên họp

Đáng chú ý, có đại biểu đề nghị tách bạch việc phân loại dữ liệu theo mức độ quan trọng với việc xác định cấp độ bảo vệ của hệ thống thông tin, tránh quy định cứng hóa mối quan hệ giữa cấp độ rủi ro của dữ liệu và cấp độ của hệ thống xử lý. Việc phân loại dữ liệu nên kế thừa cách tiếp cận của Luật Dữ liệu, chỉ bổ sung các tiêu chí về rủi ro an ninh để lựa chọn biện pháp bảo vệ phù hợp, còn cấp độ hệ thống thông tin tiếp tục được xác định theo quy định của Luật An ninh mạng và các pháp luật chuyên ngành.

Kết luận phiên họp, Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thị Hạnh cho rằng, Hồ sơ đã bước đầu làm rõ bối cảnh quốc tế và trong nước về bảo đảm an ninh dữ liệu; sự phát triển của chuyển đổi số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và nguy cơ mất an toàn dữ liệu, tấn công mạng, lộ lọt dữ liệu cá nhân, dữ liệu quốc gia; đồng thời nhấn mạnh, việc nghiên cứu, xây dựng Luật An ninh dữ liệu là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội trong môi trường số; góp phần cụ thể hóa chủ trương của Đảng để xác lập và bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia, bảo đảm an ninh dữ liệu hướng tới sự an toàn, bền vững nhằm kiến tạo hệ sinh thái an ninh dữ liệu quốc gia.

Cơ bản thống nhất với các ý kiến góp ý của thành viên Hội đồng thẩm định, Cục trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu tiếp thu đầy đủ, tiếp tục rà soát, hoàn thiện Hồ sơ chính sách Luật bảo đảm chất lượng và khả thi khi Luật được ban hành.