Đồng chí Đào Hồng Lan, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Y tế

Đặt sức khỏe Nhân dân ở vị trí trung tâm của mọi chính sách

Đặt sức khỏe Nhân dân ở trung tâm của mọi chính sách là yêu cầu xuyên suốt, mang tính chiến lược trong sự nghiệp phát triển đất nước bền vững. Sức khỏe không chỉ là vốn quý nhất của mỗi người dân mà còn là nền tảng quan trọng của nguồn nhân lực, quyết định chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Mọi chủ trương, chính sách về kinh tế, xã hội, giáo dục, môi trường và khoa học - công nghệ cần được xây dựng và thực thi trên cơ sở bảo đảm, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Xuân Bính Ngọ 2026 đến trong bối cảnh ngành Y tế đang đứng trước thời điểm quan trọng, nhiều chính sách mang tính đột phá về chăm sóc sức khỏe toàn dân được xây dựng và triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân (Nghị quyết số 72-NQ/TW). Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan chia sẻ, tinh thần bao trùm của giai đoạn mới là đưa công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân trở thành trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị và rộng hơn nữa, là của toàn xã hội.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định: Nghị quyết số 72-NQ/TW đã xác định công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển đất nước. Đây là nhiệm vụ trọng yếu, được ưu tiên trong mọi chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, chứ không chỉ riêng ngành Y tế. Quan điểm chủ đạo đó tạo nên bước chuyển căn bản trong tư duy lãnh đạo. “Đặt sức khỏe người dân làm trung tâm tức là mọi quyết sách, mọi chương trình, mọi nguồn lực phải hướng đến việc bảo đảm cho người dân được chăm sóc sức khỏe đầy đủ, công bằng, chất lượng. Trách nhiệm ấy không của riêng ai mà của cả Nhà nước, chính quyền các cấp, hệ thống y tế, cộng đồng và từng người dân”.

Đột phá về chính sách y tế, từ giảm chi phí khám bệnh, chữa bệnh đến chăm sóc sức khỏe suốt đời

Đột phá về chính sách y tế cần được tiếp cận một cách toàn diện, chuyển trọng tâm từ mục tiêu trước mắt là giảm chi phí khám, chữa bệnh sang bảo đảm chăm sóc sức khỏe suốt đời cho mỗi người dân. Chính sách y tế không chỉ dừng ở việc hỗ trợ tài chính khi ốm đau, mà phải hướng tới phòng bệnh chủ động, quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời, gắn kết chặt chẽ giữa y tế dự phòng với y tế cơ sở và các cấp chuyên môn kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh. Việc ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ sức khỏe cá nhân, cùng với hoàn thiện hệ thống bảo hiểm y tế toàn dân, sẽ tạo nền tảng để người dân được chăm sóc kịp thời, công bằng và bền vững. Qua đó, y tế thực sự trở thành trụ cột của an sinh xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển con người toàn diện.

Chia sẻ về những nhóm chính sách lớn đang được triển khai, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, ngay sau khi Nghị quyết số 72-NQ/TW được ban hành, Chính phủ đã xây dựng Nghị quyết số 282/NQ-CP ngày 15/9/2025 để triển khai thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW, một số định hướng quan trọng mà Chính phủ và Bộ Y tế đang được xây dựng, triển khai theo lộ trình, phù hợp với điều kiện thực tế để hiện thực hóa mục tiêu vì sức khỏe toàn dân, đó là:

Thứ nhất, thực hiện đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện cho người dân cả về trí lực, thể lực, tầm vóc, tuổi thọ và số năm sống khỏe mạnh theo tuổi thọ, thực hiện quản lý sức khoẻ toàn diện theo vòng đời, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục sức khoẻ, đề cao ý thức phòng bệnh, lối sống lành mạnh, xây dựng văn hóa sức khỏe trong Nhân dân và xác định rõ người dân thực sự là chủ thể trong chăm sóc sức khỏe, có trách nhiệm nâng cao ý thức tự giác, thói quen, nếp sống lành mạnh, chủ động rèn luyện, bảo vệ và nâng cao sức khỏe, từ đó đẩy mạnh phong trào toàn dân chủ động chăm sóc sức khỏe, hướng đến mục tiêu xây dựng nước Việt Nam khỏe mạnh, nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe và chủ động phòng ngừa bệnh tật trong toàn xã hội.

Thứ hai, hoàn thiện thể chế và hệ thống y tế, trong đó Bộ Y tế chủ trì xây dựng các đề án, nghị quyết, nghị định nhằm hoàn thiện pháp luật về y tế dự phòng, y tế cơ sở, y học cổ truyền và các lĩnh vực trọng yếu khác, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW. Hệ thống y tế dự phòng sẽ được kiện toàn, nâng cao theo hướng hiện đại, đủ năng lực giám sát, cảnh báo sớm, khống chế kịp thời dịch bệnh và chủ động tổ chức triển khai các hoạt động phòng, chống dịch bệnh từ sớm, từ xa, từ cơ sở, sẵn sàng ứng phó với các tình huống khẩn cấp về y tế công cộng. Tập trung hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trạm y tế cấp xã theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm cung ứng dịch vụ cơ bản, thiết yếu về phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám bệnh, chữa bệnh và các dịch vụ chăm sóc xã hội. Duy trì đội ngũ nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn bản, cộng tác viên dân số theo chức năng, nhiệm vụ; bảo đảm cơ sở vật chất, thuốc, thiết bị y tế cơ bản, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo.

Thứ ba, cùng với củng cố hệ thống tổ chức y tế, cần tiếp tục nâng cao y đức, phát triển nhân lực y tế chất lượng, đồng bộ, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh và hội nhập quốc tế. Trong đó, thực hiện đổi mới toàn diện phong cách, tinh thần, thái độ phục vụ Nhân dân, người bệnh gắn liền với nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ y tế, thực hiện tốt mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Lương y như từ mẫu”. Đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế phải phấn đấu sâu y lý, giỏi y thuật, giàu y đức, tận tụy với nghề nghiệp, xứng đáng với sự tin cậy và tôn vinh của xã hội.

Thứ tư, đẩy mạnh cải cách tài chính y tế và phát triển chính sách bảo hiểm y tế bền vững, trọng tâm là xây dựng và triển khai đề án từng bước thực hiện chính sách miễn viện phí trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế, ưu tiên cho đối tượng chính sách xã hội, người yếu thế, người có thu nhập thấp và các đối tượng ưu tiên khác theo lộ trình. Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên và đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng. Có cơ chế tài chính phù hợp để huy động mọi nguồn lực xã hội đầu tư cho lĩnh vực dịch vụ sự nghiệp y tế công.

Thứ năm, đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện trong chăm sóc sức khỏe. Trong đó, ngành Y tế được áp dụng các chính sách ưu tiên cao nhất theo Nghị quyết số 57-NQ/TW để thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số y tế toàn diện, hoàn thành việc xây dựng các cơ sở dữ liệu y tế bảo đảm tiêu chuẩn kết nối, chia sẻ và liên thông đồng bộ, vận hành hiệu quả sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử; kết nối đồng bộ, quản lý dữ liệu sức khỏe người dân theo vòng đời... Hình thành các trung tâm nghiên cứu liên ngành và chuyên sâu trong nghiên cứu khoa học, kết hợp viện - trường, nâng cao năng lực các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, kỹ thuật cao, phòng thí nghiệm trọng điểm và các cơ sở nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực y tế, nhất là công nghệ nano, công nghệ gen, y học tái tạo, y học hạt nhân... Tập trung phát triển công nghiệp dược, thiết bị y tế, bảo đảm tự chủ về vắc-xin, thuốc, thiết bị y tế. Đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu, thiết bị, tận dụng các nguyên liệu, tài nguyên trong nước, nâng cao năng lực, đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ sản xuất các loại thuốc, sinh phẩm, nguyên liệu làm thuốc, thiết bị y tế và vắc-xin. Hình thành khu công nghiệp dược phẩm vào năm 2030. Đề xuất ưu tiên cho lĩnh vực y tế trong sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, tập trung cho nghiên cứu, sản xuất thuốc mới, thuốc ứng dụng công nghệ cao, thuốc dược liệu tiêu chuẩn hóa, dạng bào chế hiện đại, vắc-xin, sinh phẩm phòng và điều trị bệnh.

Nghiên cứu xây dựng các trung tâm sản xuất vắc-xin công nghệ mới, góp phần phòng ngừa các bệnh nhiệt đới, bệnh mới nổi và tái nổi.

Phối hợp tổ chức các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc, khám bệnh, chữa bệnh với lập sổ sức khỏe điện tử cho toàn dân, gắn khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí và khám chữa bệnh bảo hiểm y tế để nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe dựa trên dữ liệu chăm sóc sức khỏe toàn diện.

Thứ sáu, tăng cường phát triển y tế tư nhân, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển y tế: Thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp tại Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị, thúc đẩy mạnh mẽ sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân, huy động các nguồn lực xã hội trong công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động đầu tư của tư nhân, hợp tác công tư trong lĩnh vực y tế theo quy định của pháp luật. Đồng thời, xác định các giải pháp tháo gỡ khó khăn, ưu đãi cho y tế tư nhân về thuế, đất đai, thúc đẩy y tế tư nhân phát triển, giảm tải cho khu vực công và thúc đẩy đầu tư công nghệ y tế chất lượng cao.

Những chính sách này nhằm thể chế hóa các quan điểm, mục tiêu và giải pháp của Nghị quyết số 72-NQ/TW, tạo đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân với tính chất rõ ràng về nhiệm vụ, lộ trình và trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Miễn viện phí cơ bản trong phạm vi bảo hiểm y tế - bước tiến nhân văn, hợp lòng dân

Miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi bảo hiểm y tế là bước tiến nhân văn, hợp lòng dân, thể hiện rõ bản chất ưu việt của chế độ và trách nhiệm của Nhà nước đối với sức khỏe Nhân dân. Chính sách này không chỉ góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người dân, đặc biệt là các nhóm yếu thế, mà còn tạo điều kiện để mọi người được tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu công bằng, kịp thời. Khi rào cản chi phí được tháo gỡ, người dân sẽ chủ động hơn trong khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu, qua đó, nâng cao hiệu quả phòng bệnh, giảm áp lực cho y tế tuyến trên. Đây là nền tảng quan trọng để từng bước hiện thực hóa mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân, hướng tới một hệ thống y tế công bằng, hiệu quả và bền vững.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, chính sách miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi bảo hiểm là chủ trương nhân văn, phù hợp với xu hướng phát triển của các quốc gia có hệ thống an sinh tiên tiến. Miễn viện phí không có nghĩa Nhà nước chi trả toàn bộ mọi dịch vụ, mà Nhà nước cùng quỹ bảo hiểm y tế sẽ chi trả những chi phí thiết yếu, tối thiểu, giúp người dân không rơi vào cảnh kiệt quệ tài chính khi không may bị bệnh tật.

Bộ trưởng giải thích: “Miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi bảo hiểm y tế là sự bảo đảm của Nhà nước đối với quyền được chăm sóc sức khỏe của mỗi người dân. Người dân vẫn có thể lựa chọn dịch vụ kỹ thuật cao hơn hoặc dịch vụ theo yêu cầu và thanh toán phần chi phí tương ứng. Như vậy, vừa bảo đảm công bằng, vừa khuyến khích sử dụng dịch vụ hợp lý, tránh lãng phí”.

Xã hội chung tay vì sức khỏe cộng đồng

Trả lời câu hỏi về vai trò của xã hội trong công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, xã hội chung tay vì sức khỏe cộng đồng là yêu cầu tất yếu nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, cộng đồng, doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Bên cạnh vai trò chủ đạo của Nhà nước, cần khuyến khích sự tham gia tích cực của khu vực tư nhân, các tổ chức xã hội, nghề nghiệp và mỗi cá nhân trong đầu tư, cung ứng dịch vụ y tế, tuyên truyền nâng cao nhận thức và xây dựng lối sống lành mạnh. Sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các ngành, các cấp và toàn xã hội sẽ tạo nền tảng vững chắc cho phòng bệnh từ sớm, từ xa, giảm gánh nặng cho hệ thống y tế, qua đó, hình thành cộng đồng khỏe mạnh, gắn kết và phát triển bền vững.

Theo Bộ trưởng, xã hội có thể tham gia chăm sóc sức khỏe Nhân dân bằng nhiều hình thức như doanh nghiệp đầu tư vào cơ sở vật chất, bệnh viện, phòng khám, trung tâm lão khoa, trung tâm phục hồi chức năng, dịch vụ chăm sóc tại nhà...; các tổ chức tôn giáo, tổ chức phi lợi nhuận có thể hỗ trợ người nghèo, người yếu thế tiếp cận dịch vụ y tế; các đoàn thể có thể tuyên truyền, vận động cộng đồng thực hiện lối sống lành mạnh, phòng bệnh chủ động.

Đặc biệt, từng người dân phải có trách nhiệm với sức khỏe của chính mình như tham gia bảo hiểm y tế đầy đủ, khám sức khỏe định kỳ, thực hiện các hướng dẫn phòng bệnh, tiêm chủng đầy đủ, duy trì lối sống lành mạnh. Đây không chỉ là quyền lợi mà còn là nghĩa vụ nhằm giảm gánh nặng cho quỹ bảo hiểm, cho hệ thống y tế và cho xã hội.

Tự tin vào tương lai hệ thống y tế Việt Nam

Bộ trưởng Đào Hồng Lan bày tỏ niềm tin vào tương lai hệ thống y tế khi những chính sách mới được triển khai đồng bộ trong thời gian tới. “Với Nghị quyết số 72-NQ/TW và các chính sách đột phá đang xây dựng, cùng sự đồng hành của xã hội, chúng ta đang đi đúng hướng để xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, bền vững, phục vụ tốt nhất cho Nhân dân”. Từ những định hướng đúng đắn của Đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước, sự nỗ lực không ngừng của đội ngũ thầy thuốc, cán bộ y tế. Việc từng bước hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển y tế cơ sở, y tế dự phòng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hệ thống y tế nước ta đang chuyển mình theo hướng công bằng, hiệu quả và bền vững. Sự đồng hành của toàn xã hội, cùng với việc đặt sức khỏe Nhân dân ở vị trí trung tâm của mọi chính sách, sẽ tạo động lực mạnh mẽ để ngành Y tế vượt qua thách thức, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân, góp phần xây dựng đất nước phát triển, phồn vinh và hạnh phúc.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, mục tiêu cuối cùng là mọi người dân, ở mọi vùng, miền, từ đô thị đến nông thôn, từ miền núi đến hải đảo, đều được chăm sóc sức khỏe đầy đủ, an toàn và chất lượng. Khi sức khỏe người dân được nâng cao, đó sẽ là nền tảng vững chắc để phát triển con người, phát triển kinh tế xã hội, xây dựng đất nước giàu mạnh và văn minh.

Những chia sẻ của Bộ trưởng Đào Hồng Lan một lần nữa khẳng định giá trị cốt lõi: Chăm sóc sức khỏe Nhân dân là trách nhiệm của các hệ thống chính trị, Nhà nước và toàn xã hội. Ngành Y tế được giao trách nhiệm chính trong chăm sóc sức khỏe suốt vòng đời của người dân, đó không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là niềm tự hào, là tình cảm, là sự biết ơn đối với mỗi người dân.

Phương Liên

(Nguồn: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật ấn phẩm Xuân Bính Ngọ 2026)