Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, vai trò của tổ chức pháp chế, người làm công tác pháp chế, pháp luật ngày càng trở nên quan trọng

Sáng ngày 06/02/2026, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu và Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật Nguyễn Quốc Hoàn đồng chủ trì Hội nghị giao ban công tác pháp chế năm 2026. Tham dự Hội nghị có đại diện lãnh đạo Văn phòng Trung ương Đảng, Ban Nội chính Trung ương, Văn phòng Chủ tịch nước, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Quốc phòng, Bộ Khoa học và Công nghệ... và đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.

Tổ chức pháp chế, người làm công tác pháp chế, pháp luật có vai trò quan trọng

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, thời gian qua, đội ngũ người làm công tác pháp chế đã có nhiều đóng góp quan trọng trong hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật, cải cách hành chính trong phạm vi cả nước, được lãnh đạo các cấp đánh giá cao và được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhiều lần ghi nhận, biểu dương.

Hoạt động xây dựng pháp luật theo quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Nghị định số 78/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Nghị định số 187/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 78/2025/NĐ-CP và Nghị định số 79/2025/NĐ-CP ngày 01/4/2025 của Chính phủ về kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và xử lý văn bản quy phạm pháp luật đã đạt được nhiều kết quả rõ nét, góp phần vào thắng lợi, thành công chung của tiến trình cải cách thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Trong bối cảnh cả nước quyết tâm thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy, phấn đấu tăng trưởng kinh tế "hai con số", giải quyết triệt để các điểm nghẽn về thể chế, mở đường cho đất nước bước vào kỷ nguyên mới, vai trò của tổ chức pháp chế, người làm công tác pháp chế, pháp luật ngày càng trở nên quan trọng. Theo đó, ngoài năng lực, trình độ chuyên môn, họ cần phải có bản lĩnh chính trị vững vàng để bảo đảm tính khách quan, công tâm trong quá trình tham mưu, thực hiện nhiệm vụ. Đây là một trong các yêu cầu đặt ra đối với người làm công tác pháp chế nhằm nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, hiệu quả thi hành pháp luật, bảo đảm thực hiện đúng mục tiêu mà Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đề ra.

Bên cạnh đó, ngày 18/5/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 56/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 55/2011/NĐ-CP ngày 04/7/2011 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của tổ chức pháp chế. Trong đó có nhiều nội dung mang tính đột phá cho công tác pháp chế trong phạm vi cả nước như: Lần đầu tiên quy định vị trí việc làm độc lập cho người làm công pháp chế là Pháp chế viên, Pháp chế viên chính, Pháp chế viên cao cấp; quy định hỗ trợ theo ngày cho người làm công tác pháp chế ở trung ương, địa phương; đổi mới về tổ chức, hoạt động của tổ chức pháp chế bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với tình hình, yêu cầu mới.

Ngay sau khi Nghị định 56/2024/NĐ-CP được ban hành, Bộ Tư pháp cũng đã khẩn trương ban hành 02 Thông tư quy định về vị trí việc làm và mã số tiêu chuẩn, chuyên môn, nghiệp vụ và xếp lương đối với các ngạch Pháp chế viên. Đây là những cơ sở pháp lý quan trọng để xây dựng tổ chức pháp chế hùng mạnh, đội ngũ người làm công tác pháp chế chuyên nghiệp.

Trên cơ sở đó, Hội nghị giao ban công tác pháp chế năm 2026 là cơ hội để các bộ, ngành tăng cường học hỏi, gắn kết hơn trong việc phối hợp thực hiện các nhiệm vụ pháp chế; đồng thời cũng là cơ hội để Bộ Tư pháp được lắng nghe, tổng hợp những đề xuất, kiến nghị của những người trực tiếp làm công tác pháp chế, từ đó đưa ra những giải pháp để triển khai hiệu quả công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật trong năm 2026.

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật Đỗ Thị Thanh Hương cho biết, năm 2025, với sự quyết liệt, chủ động, nỗ lực của các bộ, ngành, việc triển khai chương trình lập pháp hằng năm được thực hiện bài bản; hồ sơ chính sách, dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết được chuẩn bị đầy đủ, chất lượng, tuân thủ trình tự, thủ tục luật định; công tác truyền thông chính sách, lấy ý kiến dự thảo văn bản quy phạm pháp luật ngày càng thực chất, cầu thị

Công tác pháp chế đạt nhiều kết quả nổi bật

Theo đó, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật Đỗ Thị Thanh Hương cho biết, năm 2025, với sự quyết liệt, chủ động, nỗ lực của các bộ, ngành, việc triển khai chương trình lập pháp hằng năm được thực hiện bài bản; hồ sơ chính sách, dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết được chuẩn bị đầy đủ, chất lượng, tuân thủ trình tự, thủ tục luật định; công tác truyền thông chính sách, lấy ý kiến dự thảo văn bản quy phạm pháp luật ngày càng thực chất, cầu thị.

Các Bộ, ngành đã tham mưu, xây dựng trình Chính phủ trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua và cho ý kiến 99 dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết; đã soạn thảo, trình ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 1.404 văn bản. Nhiều nhiệm vụ lớn, phức tạp, ngoài kế hoạch ban đầu với yêu cầu thời gian hoàn thành gấp đã được Bộ Tư pháp, pháp chế bộ, ngành thực hiện nghiêm túc, hiệu quả, chất lượng.

Ngoài ra, pháp chế các bộ, ngành, đã triển khai nhiều đợt rà soát tổng thể và rà soát chuyên sâu văn bản quy phạm pháp luật, qua đó, các "điểm nghẽn" về thể chế, vướng mắc, chồng chéo trong quy định của pháp luật được nhận diện, xử lý kịp thời bằng các cơ chế, chính sách đặc biệt, tạo bước đột phá mới trong xử lý thực tế các vấn đề quan trọng, cấp bách phát sinh, đáp ứng yêu cầu của đời sống chính trị, kinh tế, xã hội.

Về công tác pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật, pháp chế các bộ, ngành đã thực hiện cập nhật văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hợp nhất thuộc trách nhiệm cập nhật của bộ mình trên cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật bảo đảm đúng thời hạn, chính xác, đầy đủ; thường xuyên theo dõi, đôn đốc, phối hợp chặt chẽ với pháp chế các bộ, ngành địa phương cập nhật văn bản còn thiếu trên cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật và đề nghị cơ quan cập nhật văn bản hiệu đính văn bản khi phát hiện sai sót.

Các công tác khác như hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, phổ biến, giáo dục pháp luật, theo dõi tình hình thi hành pháp luật, thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, bồi thường nhà nước, hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp… cũng được triển khai tích cực, chủ động và bảo đảm hiệu quả.

Đại biểu trao đổi tại Hội nghị

Tại Hội nghị, đại diện một số bộ, ngành trao đổi, chia sẻ về những nhiệm vụ được đặt ra cho công tác pháp chế; thực trạng, khó khăn, vướng mắc có thể gặp phải trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp khắc phục, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật và hiệu quả tổ chức tổ chức thi hành pháp luật. Trong đó, đáng chú ý, một số đại biểu cho rằng, nhiệm vụ công tác pháp chế năm 2026 cần bám sát các văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Công tác pháp chế vẫn duy trì được nề nếp, bài bản và đạt được nhiều kết quả khởi sắc

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, năm 2025 là năm đặc biệt với những thách thức và thuận lợi đan xen, cùng với đó, cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy đang diễn ra mạnh mẽ, khối lượng công việc phát sinh không chỉ nhiều mà còn phức tạp, đòi hỏi tiến độ gấp. Tuy nhiên, nhờ sự nỗ lực vượt bậc của đội ngũ cán bộ, công tác pháp chế vẫn duy trì được nề nếp, bài bản và đạt được nhiều kết quả khởi sắc, dù trong bối cảnh tổ chức bộ máy có nhiều xáo trộn và thay đổi đầu mối quản lý, các đơn vị vẫn nhanh chóng ổn định để thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, không để gián đoạn công việc chung.

Về kết quả đã đạt được, Thứ trưởng ghi nhận sự chuyển biến tích cực trong việc hoàn thành khối lượng lớn nhiệm vụ lập pháp nhằm phục vụ các chủ trương lớn của Đảng; các tổ chức pháp chế đã chủ động rà soát, kịp thời phát hiện và xử lý các quy định chồng chéo, cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng cũng chỉ ra một số hạn chế cần nghiêm túc nhìn nhận như: Chất lượng của một số văn bản quy phạm pháp luật chưa cao, vẫn còn tình trạng sai sót về cả kỹ thuật lẫn nội dung ngay cả ở khâu rà soát cuối cùng; tình trạng nợ đọng, chậm ban hành văn bản quy định chi tiết vẫn chưa được khắc phục triệt để, gây nguy cơ tạo ra khoảng trống pháp lý. Đặc biệt, Thứ trưởng lưu ý, công tác tự kiểm tra văn bản tại các bộ, ngành còn hình thức, chưa hiệu quả; việc hướng dẫn áp dụng pháp luật và truyền thông chính sách vẫn là khâu yếu, dẫn đến dư luận còn phản ánh nhiều quy định khó hiểu, khó thực hiện.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu và Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật Nguyễn Quốc Hoàn đồng chủ trì Hội nghị giao ban công tác pháp chế năm 2026

Liên quan đến định hướng nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026, Thứ trưởng yêu cầu toàn hệ thống tổ chức pháp chế tập trung tham mưu, thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng gắn với các mục tiêu tăng trưởng kinh tế; các đơn vị phải rà soát kỹ để đề xuất bổ sung nhiệm vụ lập pháp mới phù hợp với Nghị quyết Đại hội XIV. Bên cạnh đó, Thứ trưởng nhấn mạnh, công tác thi hành pháp luật cần được thực hiện sát sao hơn để sớm phát hiện các mâu thuẫn, bảo đảm mọi vướng mắc đều được hướng dẫn hoặc đề xuất sửa đổi kịp thời.