Để triển khai sự kiện, ngày 30/7/2026, Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định số 1786/QĐ-BTP ban hành Kế hoạch tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên số”. Đây là hoạt động đối ngoại quan trọng của Bộ Tư pháp trong năm 2026, được tổ chức trên cơ sở Kế hoạch đối ngoại cấp Bộ năm 2026 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ cùng sự phát triển nhanh chóng của dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ này đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với quản trị quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh những cơ hội to lớn trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, AI cũng đặt ra nhiều vấn đề pháp lý mới, đòi hỏi hệ thống pháp luật cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng hiện đại, linh hoạt và thích ứng với yêu cầu của kỷ nguyên số.

Do đó, AI ngày càng được nhìn nhận là công cụ hỗ trợ hiệu quả cho các cơ quan pháp luật và tư pháp trong toàn bộ quá trình xây dựng và thi hành pháp luật, từ phân tích chính sách, hỗ trợ soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, rà soát mâu thuẫn, chồng chéo của hệ thống pháp luật đến theo dõi thi hành pháp luật, thanh tra, kiểm tra trên cơ sở dữ liệu. Đối với ASEAN, trí tuệ nhân tạo được xác định là một trong những động lực quan trọng của chuyển đổi số và tăng trưởng kinh tế khu vực theo Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, đồng thời đòi hỏi tăng cường hợp tác giữa các quốc gia thành viên để xây dựng các khuôn khổ pháp lý phù hợp.

Việc Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 cũng kế thừa cơ chế trao đổi chuyên sâu về pháp luật và tư pháp đã được Bộ Tư pháp duy trì trong gần hai thập kỷ qua. Tại Hội nghị Bộ trưởng Tư pháp ASEAN lần thứ 13 (ALAWMM 13) và Hội nghị Quan chức pháp luật cao cấp ASEAN lần thứ 24 (ASLOM 24) tổ chức tại Manila (Philippines) vào tháng 11/2025, Việt Nam đã đề xuất đăng cai tổ chức Diễn đàn với chủ đề về ứng dụng AI trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Đề xuất này đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Diễn đàn được tổ chức nhằm chia sẻ kinh nghiệm, thực tiễn tốt của các quốc gia ASEAN trong ứng dụng AI vào công tác xây dựng và thi hành pháp luật; thúc đẩy nâng cao năng lực số của các cơ quan pháp luật, tư pháp và đội ngũ cán bộ làm công tác chuyên môn; tăng cường hợp tác quốc tế, liên kết khu vực về chuyển đổi số và ứng dụng AI, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý hài hòa, hiện đại, có khả năng thích ứng trước những thách thức mới của thời đại số.

Diễn đàn dự kiến quy tụ khoảng 100 đại biểu trong nước và quốc tế. Thành phần tham dự gồm Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo Bộ Tư pháp; đại diện Văn phòng Trung ương Đảng, Ban Nội chính Trung ương, Ban Chiến lược và Chính sách Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Hội Luật gia Việt Nam cùng các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp. Về phía quốc tế có đại diện Lãnh đạo Bộ Tư pháp Philippines (nước Chủ tịch luân phiên ASEAN), Trưởng ASLOM của 10 nước thành viên ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, đại diện các tổ chức quốc tế như ERIA, UNDP, UNCITRAL, Liên minh châu Âu (EU), OECD, đại diện các đối tác của ASEAN (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc...) và Đại sứ các nước ASEAN tại Việt Nam.

Việc tổ chức thành công Diễn đàn Pháp luật ASEAN năm 2026 không chỉ góp phần nâng cao chất lượng xây dựng và thi hành pháp luật, thúc đẩy xây dựng hệ thống pháp luật ASEAN theo hướng hiện đại, hài hòa và đồng bộ, mà còn tiếp tục khẳng định vai trò chủ động, tích cực và trách nhiệm của Việt Nam trong hợp tác pháp luật và tư pháp khu vực ASEAN, đồng thời cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW.