Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhất trí về sự cần thiết phải xây dựng dự án Luật; đồng thời cho rằng, dự án Luật phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Trao đổi tại phiên họp, đại diện Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập (dự thảo Luật) được xây dựng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn do cơ chế, quy định của pháp luật; bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật; đáp ứng chủ trương đẩy mạnh việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ, góp phần tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới.

Theo đó, dự thảo Luật gồm 03 điều, dự kiến sửa đổi một số quy định của Luật Kế toán về hoàn thiện quy định bảo đảm yêu cầu cắt giảm điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán theo hướng bãi bỏ toàn bộ các quy định về điều kiện hành nghề kế toán, điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán đối với công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân, chi nhánh doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán nước ngoài tại Việt Nam, hộ kinh doanh dịch vụ kế toán; đồng thời bãi bỏ toàn bộ các quy định về hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán; thời hạn cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán; cấp lại giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán; phí cấp, cấp lại giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán.

Đối với Luật Kiểm toán độc lập, dự thảo Luật đề xuất bãi bỏ điều kiện “có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận đầu tư theo quy định của pháp luật” đối với quy định về cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán; bãi bỏ 02 thành phần hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán gồm: Bản sao giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận đầu tư; bản sao giấy chứng nhận đăng ký hành nghề kiểm toán của các kiểm toán viên hành nghề.

Góp ý đối với khoản 8 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 67 Luật Kế toán, có đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát để bảo đảm sự thống nhất về thuật ngữ giữa các điều khoản. Theo đó, khoản 1 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi khoản 8 Điều 2 Luật Kế toán quy định đối tượng áp dụng gồm doanh nghiệp và hộ kinh doanh dịch vụ kế toán, trong khi khoản 8 Điều 1 lại sử dụng cụm từ “cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ kế toán”. Sự khác biệt trong cách diễn đạt này có thể dẫn đến cách hiểu chưa thống nhất về đối tượng áp dụng.

Liên quan đến quy định tại khoản 9 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 68 Luật Kế toán, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát cách diễn đạt đối với trường hợp “không đủ năng lực chuyên môn hoặc không đủ điều kiện để thực hiện dịch vụ kế toán”. Theo đại biểu, điều kiện để thực hiện dịch vụ kế toán có thể được hiểu là dẫn chiếu đến tiêu chuẩn của người làm kế toán được quy định tại Điều 51 Luật Kế toán, do đó, để bảo đảm tính rõ ràng, cụ thể và thuận lợi trong quá trình áp dụng, đại biểu kiến nghị sửa đổi theo hướng quy định trực tiếp: “Không đủ tiêu chuẩn của người làm kế toán theo quy định tại Điều 51”, thay vì sử dụng cụm từ “không đủ điều kiện để thực hiện dịch vụ kế toán” như dự thảo Luật.

Toàn cảnh phiên họp

Ngoài ra, một số đại biểu cũng bày tỏ băn khoăn đối với quy định đề xuất bãi bỏ giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán. Theo đại biểu, khi các cơ chế cấp phép bị bãi bỏ, cơ quan chủ trì soạn thảo cần xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm về chuyên môn trong trường hợp thuê dịch vụ kế toán nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ và nâng cao trách nhiệm của các bên.

Kết luận phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhất trí về sự cần thiết phải xây dựng dự án Luật; đồng thời cho rằng, dự án Luật phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định.

Theo đó, Bộ Tài chính cần tập trung vào 03 nội dung, cụ thể: (i) Giải trình đầy đủ nội dung sửa đổi bổ sung, bảo đảm phù hợp với các Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính gồm: Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP ngày 07/4/2026 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP ngày 15/5/2026 về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và vấn đề về sử dụng cơ sở dữ liệu liên thông theo Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu; đồng thời làm rõ các nội dung này trong bản so sánh thuyết minh bảo đảm đầy đủ, hợp lý; (ii) Rà soát để bảo đảm thống nhất các nội dung của dự thảo Luật và có cơ chế hậu kiểm; (iii) Hoàn thiện hồ sơ và kỹ thuật lập pháp.