Anh Mạnh cho biết: Anh Mạnh và anh Tiến cùng vào làm việc ở Công ty T với nhiệm vụ công việc giống nhau là giới thiệu và bán hàng, tuy nhiên, anh Tiến luôn được lãnh đạo Công ty ưu ái trong công việc còn anh Mạnh thì bị đối xử bất công không được như anh Tiến, không được thưởng. Anh Mạnh hỏi: Hành vi phân biệt đối xử trong lao động có phải là hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động không? Việc Công ty T đối xử với anh Mạnh và anh Tiến như vậy có vi phạm pháp luật hay không?

Tạp chí Dân chủ và Pháp luật và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trả lời:

Theo khoản 8 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019: “Phân biệt đối xử trong lao động là hành vi phân biệt, loại trừ hoặc ưu tiên dựa trên chủng tộc, màu da, nguồn gốc quốc gia hoặc nguồn gốc xã hội, dân tộc, giới tính, độ tuổi, tình trạng thai sản, tình trạng hôn nhân, tôn giáo, tín ngưỡng, chính kiến, khuyết tật, trách nhiệm gia đình hoặc trên cơ sở tình trạng nhiễm HIV hoặc vì lý do thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn, tổ chức của người lao động tại doanh nghiệp có tác động làm ảnh hưởng đến bình đẳng về cơ hội việc làm hoặc nghề nghiệp.

Việc phân biệt, loại trừ hoặc ưu tiên xuất phát từ yêu cầu đặc thù của công việc và các hành vi duy trì, bảo vệ việc làm cho người lao động dễ bị tổn thương thì không bị xem là phân biệt đối xử.”

Như vậy, theo quy định tại Điều 8 Bộ luật Lao động năm 2019, có thể khẳng định hành vi phân biệt đối xử là bị nghiêm cấm. Vì thế, nếu Công ty T ưu ái anh Tiến dựa trên các yếu tố theo quy định tại khoản 8 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019 thì Công ty T đã vi phạm pháp luật.

Đối với vấn đề thưởng: Theo Điều 104 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định:

“ 1. Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.”

Do vậy, việc anh Mạnh không được thưởng trong khi anh Tiến được thưởng chưa thể tự động xác định là hành vi vi phạm pháp luật. Việc thưởng cho người lao động được người sử dụng lao động quyết định căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc và quy chế thưởng đã được công bố công khai tại nơi làm việc.

Trường hợp Công ty T có quy chế thưởng rõ ràng, được công bố công khai và việc xét thưởng dựa trên các tiêu chí khách quan như hiệu quả công việc, doanh số, mức độ hoàn thành nhiệm vụ…, thì việc anh Mạnh và anh Tiến có mức thưởng khác nhau có thể không trái quy định pháp luật. Tuy nhiên, nếu việc không thưởng hoặc đối xử khác biệt đối với anh Mạnh xuất phát từ các lý do mang tính phân biệt đối xử bị cấm theo khoản 8 Điều 3 và Điều 8 Bộ luật Lao động năm 2019, hoặc không căn cứ trên quy chế thưởng đã được công bố công khai tại doanh nghiệp, thì Công ty T có dấu hiệu vi phạm pháp luật lao động.

Vì vậy, để xác định Công ty T có vi phạm hay không, cần xem xét cụ thể quy chế thưởng của công ty, kết quả thực hiện công việc của từng người lao động và lý do dẫn đến sự khác biệt trong việc đối xử, khen thưởng giữa anh Mạnh và anh Tiến.