Ngăn chặn kịp thời tình trạng tiêu cực trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất

Toàn cảnh phiên họp.

Tham dự phiên họp có đại diện của các cơ quan: Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; Bộ Quốc phòng; Thanh tra Chính phủ; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Bộ Công an; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Bộ Khoa học và Công nghệ; Bộ Ngoại giao; Bộ Tài chính… và đại diện một số cơ quan thuộc Bộ Tư pháp như: Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Vụ Pháp luật hình sự - hành chính...

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo trao đổi tại phiên họp, đồng chí Lê Văn Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp cho biết, dự thảo Nghị quyết gồm 05 điều, dự kiến có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành đến hết ngày 28/02/2027, được xây dựng nhằm kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm tình trạng tiêu cực trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất, góp phần khơi thông nguồn lực đất đai, phục vụ hiệu quả việc thúc đẩy phát triển, tăng trưởng kinh tế. Trong đó tập trung vào 02 nội dung: (i) Sửa đổi, bổ sung quy định nâng mức tiền đặt trước trong trường hợp giao đất, cho thuê đất theo quy định của Luật Đất đai lên tối thiểu là 20% và tối đa là 50% giá khởi điểm; (ii) Quy định việc xử lý vi phạm đối với người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá dẫn đến quyết định công nhận kết quả đấu giá bị hủy theo hướng quy định trách nhiệm của người trúng đấu giá bỏ cọc: Phải bồi thường toàn bộ các thiệt hại phát sinh từ việc tổ chức cuộc đấu giá (như giá dịch vụ đấu giá, chi phí tổ chức đấu giá...) do phải hủy kết quả đấu giá quyền sử dụng đất để bảo đảm phù hợp với quy định về bồi thường thiệt hại tại Điều 361 Bộ luật Dân sự năm 2015; bổ sung quy định cấm cá nhân tham gia đấu giá trong thời hạn từ 06 tháng đến 05 năm trong trường hợp cá nhân đó trúng đấu giá quyền sử dụng đất nhưng sau đó bỏ cọc.

Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Lê Văn Tuấn.

Tại phiên họp, đa số đại biểu cơ bản nhất trí nội dung của dự thảo Nghị quyết, đặc biệt là quy định về nâng mức tiền đặt trước của cá nhân tham gia đấu giá từ tối đa 20% lên 50%. Tuy nhiên, một số đại biểu cho rằng, mức tiền đặt trước tối thiểu và mức tiền đặt trước tối đa do cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất tại Điều 2 dự thảo Nghị quyết đang quy định với khoảng cách khá rộng. Điều này có thể gây nhiều hạn chế cho các doanh nghiệp nhỏ lẻ, làm giảm tính cạnh tranh và số lượng khách hàng tham gia đấu giá. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu sửa đổi rút ngắn khoảng cách này.

Đối với khoản 1 Điều 3 dự thảo Nghị quyết quy định người trúng đấu giá bỏ cọc phải bồi thường toàn bộ các thiệt hại phát sinh từ việc tổ chức cuộc đấu giá, một số đại biểu cho rằng, việc thực hiện quy định này trên thực tiễn có thể làm phát sinh một số khó khăn, vướng mắc như: Người tham gia đấu giá không thể xác định cụ thể số tiền bồi thường sẽ dẫn đến khiếu nại, khởi kiện đối với quyết định bồi thường; cơ quan có thẩm quyền khó xác định số tiền bồi thường trong trường hợp có nhiều người vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá; chưa có chế tài xử lý đối với người vi phạm không nộp tiền bồi thường... Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung số tiền bồi thường cụ thể và chế tài đối với trường hợp trên. Ngoài ra, đối với quy định này, có đại biểu đề xuất cân nhắc bổ sung quy định đối với trường hợp bỏ cọc từ lần 02 trở lên.

Đại biểu trao đổi tại phiên họp.

Trao đổi về nội dung khoản 2 Điều 3 dự thảo Nghị quyết, một số đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu lại nội dung này, bởi 02 khoảng thời gian gồm 02 năm đến 05 năm và 06 tháng đến 03 năm có thể gây vướng mắc cho người có thẩm quyền trong việc ra quyết định. Mặt khác, việc theo dõi người bị cấm tham gia đấu giá trên thực tiễn còn gặp nhiều khó khăn.

Phát biểu kết luận phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu tiếp thu và giải trình các nội dung đề xuất tại dự thảo Nghị quyết để bảo đảm sự rõ ràng; tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định trên cơ sở căn cứ vào khoản 3 Điều 2 Nghị quyết số 206/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc Hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật; cân nhắc tính khả thi của khoản 1 Điều 3 dự thảo Nghị quyết, đồng thời cần thống nhất với khoản 2 Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015. Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết chỉ đủ điều kiện trình Chính phủ xem xét, quyết định sau khi cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến của thành viên Hội đồng thẩm định, trong đó tập trung vào 04 vấn đề trọng tâm, cụ thể: (i) Hoàn thiện phạm vi điều chỉnh; (ii) Bảo đảm phù hợp với khoản 2 Điều 1 và khoản 5 Điều 3 Nghị quyết số 206/2025/QH15; (iii) Cân nhắc tính khả thi của nội dung đề xuất, đồng thời bổ sung quy định nhằm tạo tính linh hoạt cho các địa phương trong công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu giá tài sản; (iv) Hoàn thiện hồ sơ: Giải trình đầy đủ các nội dung đề xuất tại Tờ trình; thuyết minh cụ thể bản so sánh.