Các chính sách của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được xây dựng nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc do quy định của Luật năm 2012; đồng thời đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đa dạng phương thức, truyền thông chính sách ngay từ khi soạn thảo.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc ghi nhận và đánh giá cao tinh thần làm việc trách nhiệm, khẩn trương của các thành viên Tổ soạn thảo
Ngày 23/4, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc, Tổ trưởng Tổ Soạn thảo chủ trì cuộc họp Tổ Soạn thảo dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Đồng chí Cù Thu Anh, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Phó Tổ trưởng Tổ soạn thảo đồng chủ trì cuộc họp.
Trao đổi tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Phan Hồng Nguyên nhấn mạnh, các chính sách của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được xây dựng nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc do quy định của Luật năm 2012; đồng thời đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đa dạng phương thức, truyền thông chính sách ngay từ khi soạn thảo; thiết lập môi trường và điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật, cơ chế thực hiện trách nhiệm, bảo đảm nguồn lực tương xứng và có chính sách ưu tiên cho các nhóm đặc thù.
Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Phan Hồng Nguyên nhấn mạnh, các chính sách của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) được xây dựng nhằm giải quyết các hạn chế, khó khăn, vướng mắc do quy định của Luật năm 2012
Trên cơ sở đó, 06 chính sách được đề xuất gồm:
Chính sách 1: Phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước, thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật.
Chính sách 2: Điều chỉnh cơ chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp; phân quyền thành lập Hội đồng bộ, ngành theo hướng linh hoạt.
Chính sách 3: Mở rộng đối tượng đặc thù và quy định rõ trách nhiệm, chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù.
Chính sách 4: Quy định rõ nội dung, trách nhiệm giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
Chính sách 5: Bổ sung quy định về truyền thông chính sách và các phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng hiện đại, chuyển đổi số.
Chính sách 6: Bổ sung cơ chế, chính sách và nguồn lực tương xứng cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng cập nhật, đồng bộ với các chủ trương, đường lối mới của Đảng
Tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng cập nhật, đồng bộ với các chủ trương, đường lối mới của Đảng, đặc biệt là các nội dung đã được thông qua tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV Đảng.
Theo đó, Cục trưởng cho biết, dự án Luật đề xuất điều chỉnh mô hình tổ chức Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng tinh gọn, phù hợp với thực tiễn tổ chức chính quyền địa phương hai cấp là cấp tỉnh và cấp xã. Đồng thời, mở ra cơ chế linh hoạt để các bộ, ngành chủ động thành lập Hội đồng khi cần thiết.
Một nội dung khác được nhấn mạnh là việc phát triển các thiết chế hỗ trợ tiếp cận pháp luật, đặc biệt, Cổng Pháp luật quốc gia được xác định là công cụ quan trọng, cần được phát huy hiệu quả nhằm phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Góp ý cụ thể đối với các nội dung, một số đại biểu cho biết, Điều 1 dự thảo Luật nêu rõ quy định về quyền được phổ biến, giáo dục pháp luật và trách nhiệm tìm hiểu, học tập pháp luật của công dân, tuy nhiên, dự thảo Luật chưa có điều khoản nào đề cập đến quyền này. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tham khảo các quy định của Luật Tiếp cận thông tin, đặc biệt là các chính sách và nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân để quy định phù hợp trong dự thảo Luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Liên quan đến Điều 3 dự thảo Luật về mục tiêu phổ biến, giáo dục pháp luật, đại biểu cho rằng, nội dung này chưa phù hợp để quy định trong Luật. Theo đó, các mục tiêu nên được thể hiện trong tờ trình hoặc các văn bản định hướng và Luật chỉ cần tập trung vào các quy phạm mang tính nguyên tắc. Vì vậy, đại biểu đề xuất thay việc quy định mục tiêu bằng việc xây dựng các nguyên tắc cơ bản của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật để bảo đảm tính chuẩn mực và khả thi khi áp dụng.
Các đại biểu trao đổi tại cuộc họp
Đối với Điều 6 dự thảo Luật quy định chính sách xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đại biểu cho rằng, nội dung này chưa có nhiều điểm mới so với quy định hiện hành. Theo đại biểu, dự thảo Luật chủ yếu dừng lại ở việc giao thẩm quyền cho Chính phủ căn cứ tình hình kinh tế - xã hội của từng thời kỳ và Hội đồng nhân dân căn cứ căn cứ tình hình kinh tế - xã hội của từng thời kỳ, điều kiện thực tiễn của địa phương để quy định chính sách hỗ trợ đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tham gia thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật. Tuy nhiên, cách tiếp cận này chưa thể hiện rõ các chính sách cụ thể nhằm khuyến khích và thúc đẩy xã hội hóa. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ hơn các cơ chế, chính sách mới, đặc biệt là có sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc ghi nhận và đánh giá cao tinh thần làm việc trách nhiệm, khẩn trương của các thành viên Tổ soạn thảo; đồng thời khẳng định, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, tổ chức rà soát kỹ lưỡng để hoàn thiện dự thảo Luật.
Về định hướng hoàn thiện, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu làm rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, bảo đảm bao quát đầy đủ, trong đó phải gắn quyền với nghĩa vụ và cơ chế bảo đảm thực hiện quyền của người dân; cần xác định rõ tiêu chí đối với các nhóm đối tượng đặc thù, tránh dàn trải và bảo đảm tính khả thi.
Toàn cảnh cuộc họp
Liên quan đến việc tổ chức thực hiện, Thứ trưởng đề nghị nghiên cứu linh hoạt mô hình Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, xác định rõ nội dung mang tính bắt buộc và nội dung có thể vận dụng phù hợp với thực tiễn từng cấp, từng ngành.
Về đội ngũ thực hiện, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý cần tiếp tục hoàn thiện quy định đối với báo cáo viên, tuyên truyền viên; nghiên cứu bổ sung lực lượng cộng tác viên để tăng tính linh hoạt, huy động chuyên gia trong các lĩnh vực cụ thể.
Đối với chính sách xã hội hóa, Thứ trưởng nhấn mạnh cần quy định cụ thể, rõ ràng hơn về cơ chế huy động nguồn lực xã hội, các chính sách ưu đãi phù hợp nhằm khuyến khích sự tham gia thực chất từ các doanh nghiệp, tổ chức ngoài nhà nước.
Chiều 21/9, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Tham dự cuộc họp có Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cùng đại diện các đơn vị có liên quan và một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp. Tại cuộc họp, Hội đồng tập trung trao đổi, góp ý đối với các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Luật Dược.
Tóm tắt: Luật Đất đai năm 2024 xác lập địa vị pháp lý riêng đối với người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài không có quốc tịch Việt Nam trong quan hệ sử dụng đất. Nghiên cứu phân tích quyền và nghĩa vụ của chủ thể này trong sử dụng đất để đầu tư, kinh doanh và sở hữu nhà ở tại Việt Nam; đồng thời, chỉ ra một số tồn tại, hạn chế, bất cập trong quyền tiếp cận, nhận chuyển nhượng và thừa kế quyền sử dụng đất. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật, bảo đảm tính thống nhất của pháp luật đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và quyền, lợi ích hợp pháp của người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài.
Tóm tắt: Hồ sơ điện tử vụ án hình sự là một bước chuyển từ phương thức quản lý hồ sơ truyền thống sang quản lý và quản trị dữ liệu tố tụng trên môi trường số. Nghiên cứu phân tích sự hình thành hồ sơ điện tử vụ án hình sự trong bối cảnh chuyển đổi số trong tố tụng hình sự, trên cơ sở Luật số 99/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự và văn bản chỉ đạo của Chính phủ1, thông tư quy định chi tiết2. Từ góc độ quản trị dữ liệu tố tụng, nghiên cứu làm rõ sự chuyển dịch từ quản lý hồ sơ giấy sang quản trị dữ liệu tố tụng số; phân tích các chức năng pháp lý của hồ sơ điện tử vụ án hình sự và những vấn đề đặt ra trong quá trình triển khai, gồm chuẩn hóa dữ liệu, liên thông dữ liệu và xây dựng khung kiến trúc dữ liệu tố tụng hình sự. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện khung pháp luật và cơ chế quản trị dữ liệu nhằm triển khai thống nhất hồ sơ điện tử vụ án trong hoạt động tố tụng hình sự.
Tóm tắt: Việt Nam là quốc gia có đường bờ biển dài và có nhiều lợi thế về lấn biển. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh để làm rõ khái niệm lấn biển; lịch sử quy định về lấn biển trong các Luật Đất đai; khoảng trống pháp lý về lấn biển trước khi Luật Đất đai năm 2024 được ban hành. Đồng thời, nghiên cứu phân tích những hạn chế của pháp luật đất đai hiện hành và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về lấn biển trong thời gian tới như nguyên tắc, điều kiện lấn biển, tọa độ khu vực lấn biển, quản lý, sử dụng đất lấn biển, quỹ đất xây dựng công trình hạ tầng công cộng, sử dụng khu vực biển để tạo quỹ đất thanh toán cho dự án BT.
Tóm tắt: Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)[1] (dự thảo Luật) đang xem xét bỏ công chứng bắt buộc đối với một số giao dịch về quyền sử dụng đất, đặt ra yêu cầu hài hòa giữa cải cách thủ tục hành chính với bảo vệ quyền tài sản, phòng ngừa tranh chấp và bảo đảm an toàn pháp lý cho thị trường quyền sử dụng đất. Trên cơ sở phương pháp phân tích pháp lý, kinh tế học pháp luật, pháp luật so sánh và thực tiễn xét xử, nghiên cứu làm rõ sự cần thiết phải công chứng đối với quyền sử dụng đất - một loại tài sản và hàng hóa đặc biệt, có giá trị lớn, cần được nhìn nhận như chi phí phòng ngừa rủi ro, thay vì chỉ là chi phí thủ tục. Từ đó, nghiên cứu đề xuất duy trì công chứng bắt buộc đối với các giao dịch có rủi ro pháp lý cao hoặc liên quan đến chủ thể cần được bảo vệ đặc biệt; đối với giao dịch có rủi ro thấp hơn, có thể mở rộng quyền lựa chọn công chứng hoặc cơ chế xác thực khác khi hạ tầng dữ liệu, hệ thống đăng ký và cơ chế trách nhiệm thay thế bảo đảm đáp ứng yêu cầu an toàn pháp lý.
Ngày 18/9, ông Nguyễn Duy Thắng, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp chủ trì Hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 52/2015/NĐ-CP về cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật. Tham dự cuộc họp có đại diện các đơn vị có liên quan và một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 được ban hành với nhiều điểm mới nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo; đồng thời góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Chủ trương khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam được Đảng và Nhà nước nhận thức, định hướng trong sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư khi nền sản xuất toàn cầu có sự kết hợp của các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, Internet of Things (IoT), robot tự động, dữ liệu lớn và nhiều công nghệ tiên tiến khác. Để thúc đẩy, tạo động lực cho cá nhân, tổ chức phát huy đam mê khởi nghiệp sáng tạo, tối đa hóa năng lực, nguồn lực, cống hiến trí tuệ cho sự phát triển chung của đất nước, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã từng bước đề ra chủ trương, chính sách pháp luật, chiến lược lâu dài nhằm kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Từ định hướng chiến lược tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đến việc thể chế hóa chủ trương của Đảng trong Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và Chính phủ cụ thể hóa thông qua Nghị quyết số 86/NQ-CP ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Những chủ trương, chính sách đã góp phần thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong hệ thống kinh tế tư nhân trở thành một động lực phát triển quan trọng của đất nước trong kỷ nguyên số.
Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ theo vị trí việc làm cho công chức thực hiện nhiệm vụ tư pháp xã, phường, đặc khu (Chương trình) tập trung vào tập huấn kỹ năng, đặc biệt các kỹ năng liên quan đến chuyển đổi số, quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu và xử lý tình huống gắn với những khó khăn, vướng mắc trong thực tế triển khai thực hiện công việc.
Ngày 15/9/2026, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký Quyết định số 1788/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23/4/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, thay thế Luật Thủ đô số 39/2024/QH15. Với 09 chương, 36 điều, Luật Thủ đô năm 2026 tiếp tục thể chế hóa chủ trương xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục, đào tạo và đổi mới sáng tạo; đồng thời tạo dựng một không gian pháp lý mới với mức độ phân quyền, phân cấp và trao quyền mạnh mẽ hơn cho Thành phố.
Sáng ngày 16/9, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở (dự thảo Nghị định). Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc, Tổ trưởng Tổ soạn thảo chủ trì Hội thảo. Đồng chủ trì Hội thảo có Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Ngô Quỳnh Hoa.
Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16, Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2026. Luật được kết cấu gồm 05 chương, 66 điều quy định các cơ chế, chính sách nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đồng bộ, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, phát triển đô thị đặc biệt khác, thành phố khác và khu kinh tế đặc biệt; bảo đảm cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phù hợp với điều kiện, yêu cầu phát triển và năng lực thực thi của từng địa phương; qua đó khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo không gian phát triển mới, thu hút nguồn lực đầu tư chất lượng cao và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Trên cơ sở kế thừa những quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp, Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2026 đồng thời bổ sung nhiều quy định để tháo gỡ những vướng mắc, bất cập, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho công tác hòa giải ở cơ sở.
Chiều ngày 15/9, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc làm việc với các đơn vị có liên quan về việc triển khai Trang Thông tin điện tử Hiến kế xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới trên Cổng Pháp luật quốc gia (Trang Hiến kế).
