Cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam

Việc ban hành Kế hoạch nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với quan điểm phát triển văn hóa, con người là nền tảng; phát huy sức mạnh văn hóa và con người trở thành nguồn lực nội sinh, động lực quan trọng cho phát triển đất nước. Đồng thời, đây cũng là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam (Nghị quyết số 80-NQ/TW), trong đó xác định ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, cũng như góp phần thực hiện Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

Theo Kế hoạch, “Ngày Văn hóa Việt Nam” được tổ chức nhằm tạo đợt sinh hoạt văn hóa - chính trị sâu rộng trong toàn xã hội; khẳng định vai trò trung tâm của Nhân dân với tư cách là chủ thể sáng tạo, bảo tồn và trao truyền các giá trị văn hóa; nâng cao khả năng tiếp cận, sáng tạo và thụ hưởng văn hóa của người dân. Qua đó, góp phần khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến vì sự phồn vinh, hạnh phúc của đất nước.

Một trong những mục tiêu quan trọng của Kế hoạch là tôn vinh các giá trị, di sản văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc; phát huy bản sắc văn hóa vật thể, phi vật thể cùng các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa sẽ được gắn kết chặt chẽ với phát triển kinh tế, du lịch, tạo sinh kế bền vững cho người dân và nâng cao vị thế, thương hiệu văn hóa Việt Nam trong nước và quốc tế.

Đẩy mạnh truyền thông và phát triển không gian văn hóa số

Để triển khai hiệu quả, Kế hoạch yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền, xây dựng hệ thống sản phẩm truyền thông phong phú về “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam, các cơ quan báo chí ở trung ương và địa phương, phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; các bộ, ngành trung ương; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tổ chức xây dựng hệ thống sản phẩm truyền thông về “Ngày Văn hóa Việt Nam” với nội dung, hình thức phong phú, phù hợp đặc thù văn hóa và điều kiện thực tiễn của từng vùng, miền (bao gồm: bộ nhận diện; các sản phẩm truyền thông số, đa nền tảng; chương trình phát thanh, truyền hình, báo chí; sản phẩm cổ động trực quan và các tài liệu truyền thông đặc thù cơ sở).

Đáng chú ý, Kế hoạch xác định phát triển không gian và nền tảng văn hóa số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Theo đó, việc ứng dụng công nghệ tại các bảo tàng, thư viện, nhà hát, trung tâm triển lãm và các thiết chế văn hóa sẽ được đẩy mạnh nhằm mở rộng khả năng tiếp cận văn hóa của người dân, từng bước thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền.

Song song với đó, các hoạt động tuyên truyền trực quan sẽ được tổ chức đồng bộ trên phạm vi cả nước thông qua hệ thống pano, áp phích, khẩu hiệu, bộ nhận diện chung về “Ngày Văn hóa Việt Nam”. Các chiến dịch truyền thông trên không gian mạng cũng sẽ được tăng cường nhằm tạo dấu ấn văn hóa Việt Nam trong môi trường số, đồng thời bảo đảm an ninh văn hóa, chủ quyền văn hóa số và thực thi nghiêm các quy định về quyền tác giả.

Theo Kế hoạch, việc ứng dụng công nghệ số không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái văn hóa số toàn dân. Người dân ở mọi vùng, miền có thể tiếp cận các giá trị văn hóa, di sản, tri thức và sản phẩm sáng tạo thông qua các nền tảng số, qua đó góp phần thu hẹp khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa khu vực đô thị và nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Cùng với đó, các chiến dịch truyền thông đa nền tảng sẽ được triển khai đồng bộ, tận dụng sức lan tỏa của môi trường số, mạng xã hội và đội ngũ người có uy tín, người có ảnh hưởng để quảng bá lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc và các giá trị văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.

Triển khai nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn

Kế hoạch cũng đặt ra nhiều nhiệm vụ nhằm thúc đẩy sáng tạo và phát triển đời sống văn hóa. Trong đó có việc tổ chức các triển lãm, trưng bày về thành tựu phát triển văn hóa; triển khai chuỗi sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao quy mô lớn; khuyến khích ứng dụng công nghệ trình diễn hiện đại kết hợp hài hòa với các giá trị truyền thống.

Đội ngũ trí thức, nhà văn hóa, văn nghệ sĩ và nghệ nhân sẽ được tạo điều kiện thuận lợi để phát huy tiềm năng sáng tạo thông qua các chương trình đặt hàng, các chiến dịch sáng tác và trình diễn nghệ thuật chuyên đề.

Kế hoạch khuyến khích sự tham gia rộng rãi của đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân, trí thức và cộng đồng dân cư trong các hoạt động sáng tạo, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa. Các chương trình nghệ thuật, triển lãm, hoạt động trải nghiệm sẽ được tổ chức theo hướng kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, giữa bảo tồn và phát triển, tạo điều kiện để các giá trị văn hóa dân tộc được tiếp cận gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Ở lĩnh vực văn hóa đối ngoại, các sự kiện hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” sẽ được tổ chức tại các trung tâm văn hóa Việt Nam ở nước ngoài và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhằm quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, đồng thời tăng cường kết nối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế.

Xây dựng môi trường văn hóa từ cơ sở

Bên cạnh đó, Kế hoạch chú trọng đầu tư nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở; hỗ trợ xây dựng không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng; phát triển mạnh phong trào đọc sách, các mô hình thư viện mở và không gian học tập sáng tạo.

Các chương trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số cũng sẽ được triển khai gắn với phát triển du lịch bền vững. Kế hoạch nhấn mạnh vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn di sản, phát huy bản sắc văn hóa và tạo sinh kế ổn định cho người dân địa phương.

Một điểm đáng chú ý của Kế hoạch là nhấn mạnh việc xây dựng môi trường văn hóa từ cơ sở, lấy người dân làm trung tâm và chủ thể của quá trình sáng tạo, bảo tồn và thụ hưởng văn hóa. Theo đó, các địa phương sẽ tiếp tục đầu tư nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở, xây dựng các không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng giàu bản sắc, sáng - xanh - sạch - đẹp; phát huy vai trò của khu dân cư trong xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn các giá trị truyền thống.

Với nhiều nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ từ tuyên truyền, chuyển đổi số, phát triển công nghiệp văn hóa, bảo tồn di sản đến xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030 được kỳ vọng sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội. Qua đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết số 80-NQ/TW là xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.